Teq's Blog

Nghe nhạc – có một thời như thế ở Hà Nội – 02

Posted in Ngày xưa Hà Nội by Tequila on August 11, 2013

Có những ngày, dù là nhàn rỗi hay bận bịu lo toan cũng vậy, tôi chìm vào một thế giới khác. Cùng với những việc đang làm, thì một phần suy nghĩ của tôi của tôi miên man ở một không gian khác. Những ngày này có vẻ như bản mặt tôi trở nên xa lạ với mọi người, kể cả những người thân nhất, tôi giao tiếp rất hạn chế. Hôm nay cũng là một ngày như vậy.

Khi sáng tỉnh dậy sau giấc ngủ ngắn, đầu tiên là tôi nghĩ về cài vừa viết đêm qua. Ý nghĩ đầu tiên luôn là bật máy lên và xóa nó đi, bao giờ vào buổi sáng tôi cũng nghĩ là cái hôm qua viết đáng cho vào sọt rác. (Nếu không xóa, để 2 ngày sau thì tôi lại thấy ok, cứ để đó). Hôm nay tôi nghĩ rằng nên tiếp tục cho hết những ký ức này.

Tiếp thôi.

Vào năm 1996 nếu nhớ không lầm, Jimi Nguyễn tràn vào quán Vọng, với cái bài gì mà Nhớ về em, ngồi nhìn mây trôi mãi trôi về nơi xa xăm mịt mù. Tôi nghe mà ghét cay ghét đắng thể loại sến sẩm này. (Thế nhưng cũng như Tuấn Vũ hồi xưa, mỗi lần chợt ở đâu đó nghe lại thì tôi lại thấy quán Vọng những năm 95 –97 đó. Về sau khi sang Nga ở cùng phòng chú em ba Tàu ngồi nghe nó hát Jimi thì lại thấy hay, nhất là cái bài gì mà “Chiếc nhẫn còn đây mà tay người đã cụt rồi”, tình vãi!) Thời đó ở Hà Nội, Vọng quán là nơi đầu tiên đưa ra cái trò sinh viên hát cho nhau nghe, với một cây đàn organ bài gì cũng đánh và dân tình lên sân khấu hát như ca sỹ. Những hôm có nhiều tiền (thường là bạn Chi có tiền) thì tôi và bạn cúp học thêm đến đó buổi tối nghe dân tình lên sân khấu hát. Những hôm rảnh hoặc ít tiền tôi đến Vọng vào buổi chiều để ngồi nghe nhạc và đọc truyện.

Ở Vọng quán có một cây guitar, khi quán vắng thì thỉnh thoảng tôi lấy xuống, chơi mấy khúc dạo của Don’t cry hay Still Loving You. Mấy khúc đó dễ vãi, nhưng cái thời chưa có internet ấy, có mấy thằng biết đánh được những đoạn ấy đâu. Những thằng đánh đàn giỏi hoặc dân nhạc viện thì chúng nó chết ở đâu ấy chả thấy xuất hiện trên giang hồ để truyền bá dạy dỗ cho anh em, thời đó làm gì có facebook để mà cái gì cũng đến ngay với cả làng.

Thời ấy, nhạc và lời là hai thứ tách biệt. Bạn Chi của tôi và các bạn gái khác, dự định sẽ học khối D nên luyện tiếng Anh suốt. Các nàng bỏ băng vào cassette, tua đi tua lại từng câu, ghi lyric ra giấy, trao đổi với nhau để nghe và sửa. Còn tôi, bỏ những băng ấy vào cassttte, tua đi tua lại từng câu nhạc, cầm đàn lên và “bắt”. Kiến thức âm nhạc lỗ mỗ chả có gì, nền tảng nhạc nhẹ không có, nên có bắt kỹ mấy nó cũng chỉ là giống giống mà thôi. Hơi giống cũng là được lắm rồi.

Thời đó lên quán Đinh, quán nhạc rock, nghe đồn nhau thằng này đánh được bài này, thằng kia đánh được bài kia, kể là kinh khủng lắm.

***

Cái trò ngồi tua băng để bắt nhạc, khiến cho cả đài Cassette và Walkman Tàu của tôi đều hỏng. Tôi bắt đầu sự nghiệp nghiên cứu lắp ráp walkman. Thời ấy tôi còn cực ngoan và cực hiền, không nói bậy câu nào bao giờ, thuốc lá cũng còn chưa hút. Tôi cứ mang walkman đi sửa đi sửa lại và sau thì mò vào ngồi thiền chỗ anh thợ ở Chợ Giời xem anh sửa và học lắp walkman, nghe anh chửi, anh chửi phũ lắm, nhiều hôm bực lên anh chửi tôi nhưu chó. Tôi nghe cũng phật lòng nhưng mà nghĩ rằng (chả hiểu sao) sau này mình còn sẽ bị nhiều thằng chửi cho nên nghe dần cho quen. Đỉnh cao của tôi là lắp được một cái máy nghe nhạc treo tường, tức là bảng mạch thì treo trên tường, dây lòi tói nối xuống dưới tới hàn vào đầu từ, rồi cả bộ cơ thì lắp trên một tấm gỗ đặt trên bàn, đấu ra loa trần truồng không thùng, úp cái hộp giấy vào để có tiếng bass. Nghe được hai ba hôm đang phê thì ông già bắt gặp tôi ngồi vừa học vừa nghe nhạc, đập cho một phát đi luôn cả bộ.

Tôi cũng sửa được cả máy cassette của bạn Chi, chiếc cassette Sony hai cửa băng, bị hỏng bộ cơ. Bạn mặc quần sóc ở nhà, ngồi khoanh chân xem tôi sửa cassette, tôi vẫn còn nhớ như in cái ý nghĩ của mình lúc ấy là “đùi con gái nó trắng thế nhỉ!!!”. Hehe cái thời tong tắng ấy. Hồi đó bạn bắt đầu nghe Celine Dion. Còn tôi thì bắt đầu băn khoăn là sẽ thi đại học Bách Khoa để học Điện tử hay là thi Xây dựng để học Kiến trúc.

Anh trai của bạn Chi, anh Thành, học Kiến trúc. Hồi đó trường kiến trúc là đỉnh cao bởi chất nghệ. Trên phố nhìn thấy anh nào đi xe cuốc, vai đeo ống đựng giấy, y rằng dân kiến trúc. Ước mơ của tôi khi ấy là có một con xe cuốc để đạp nhìn phong cách như các anh. Và tôi quyết định sẽ đi học vẽ để thi Kiến trúc. Dù sao tôi vẫn nổi tiếng trong bạn bè là vẽ đẹp. Tôi vẽ Quan Công Trương Phi đẹp hơn y như truyện tranh Tàu, vẽ ngựa cũng vậy. Thế là đi học vẽ, và nghe nhạc cổ điển.

***

Cái lớp học vẽ đó nằm trên đê Trần Quang Khải. Giờ học là buổi trưa, 1h trưa. Ông thầy vừa dạy học trò vừa bật đài, thường chương trình giao hưởng thính phòng, hoặc băng nhạc cổ điển. Các anh Beethoven, Chopin, Tchaikovskiy đến gặp tôi qua cái đài đài của ông thầy dạy vẽ. Làm sao một thằng ôn con hoạt náo, lại có thể ngồi nghe nổi nhạc cổ điển đây! Nhưng buổi học vẽ dài tiếng rưỡi, hai bản giao hưởng cũng hết, nghe mãi rồi nó thành quen. Thấy hay lúc nào không biết.

Thời đó không có youtube để mà gửi link cho nhau. Để tặng nhau một bản nhạc nó kỳ công lắm. Đầu tiên là về nhà kiếm cái băng nào còn tốt tốt, thu đi thu lại chưa nhiều, rồi lên 49 Quang Trung thu một chương trình về nghe. Thấy hay, ổn đấy, thì dành tiền mua một cái băng trắng mới, mỗi lần bỏ tiền mua đều đắn đo lắm. Rồi mang đi tặng bạn. Tôi nhớ tôi tặng bạn Chi một cái băng Tchaikovskiy mà mở đầu là 1812 Overture bất hủ, không quên dặn là “tất cả các giai điệu pop – rock mà chúng ta đã nghe, các ông này viết sẵn từ mấy trăm năm trước rồi”. Mấy hôm sau nghe bạn Chi phản hồi lại thất vọng quá, bạn bảo nghe cũng hay nhưng mà không hợp lắm. Hồi ấy bạn mê M.J với Celine Dion, và thích những thằng nhảy Mai Cơn. Còn tôi thì nghe cổ điển một mình còn thì lên quán cafe nghe rock và metal với anh em.

***

Rồi tôi đi thi đại học.

Cuối cùng tôi đỗ Bách Khoa một cách đương nhiên, không thể trượt được, và trượt Xây dựng – khoa Kiến trúc đo vẽ thế nào mà tẩy đểu rách cả giấy. Tôi vào Bách Khoa, bạn Chi chính thức xếp tôi vào diện bạn cũ. Hàng ngày buổi sáng tôi lên quán Đinh, nghe nhạc. Lúc này đĩa CD và nhạc mp3 đã dần dần chiếm lĩnh vai trò của băng cassette.

Lúc này thế giới âm nhạc đã ập đến Hà Nội, không thể nào mà bảo là nhạc nào tao cũng nghe rồi được nữa, chừng hai tuần là lại có một trào lưu mới một ban nhạc mới về, theo không kịp. Đan xen các loại nhạc từ metal, death, cho tới Beatles sến và Rock cổ như CCR The Door… Chúng tôi không chạy đua nghe nhạc nữa mà chuyển sang bày nhau chơi nhạc.

Đến khi có Internet vào Việt Nam, đến khi máy PC nào cũng có thể download và nghe Mp3, thì cộng đồng nghe nhạc và dạy dỗ nhau nghe nhạc của chúng tôi chính thức xóa sổ. Kể tử đó đến nay, mặc dù vẫn nghe nhạc mỗi ngày và lâu lâu lại tìm nghe một thứ gì mới, nhưng cái mới ấy không được lâu và được phê pháo như thời xưa chuyền tay nhau những cái băng cassette thu đi thu lại.

Giờ này làm gì có chuyện, có thằng bạn tới vỗ vai bảo, mày, nghe cái bài này đi, nó hay lắm. Cầm băng về nghe đủ một tuần mà đéo thấy hay thì làm ơn đến đạp một phát vào giữa mồm tao, tao nhe răng cho mày đạp. Hoàng Đế có cởi truồng thì cũng vẫn phải thấy hay mà chưa thấy hay phải nghe thấy hay cho kỳ được. Có rất nhiều band nhạc mà chúng tôi đã nghe để thấy hay cho kỳ được, rồi thấy hay rồi thì nó mãi mãi là của chúng tôi những năm xưa ấy.

***

Trong cái đề tài này, tôi chỉ muốn giới hạn (mặc dù vẫn lan man) trong chuyện nghe nhạc. Chứ ký ức nó tràn về, hồi đó nghe nhạc cũng khác giờ, bóng đá cũng khác giờ, chơi game cũng khác giờ, đọc sách cũng khác giờ, gái gẩm cũng khác giờ.

Ơn Đảng ơn Chính phủ là đã có công cuộc mở cửa dù rằng hì hục gần ba mươi năm vẫn chưa mở xong, gái mà như Chính phủ thì có mà chết già hoặc bốn mươi tuổi vẫn ngẫn, nhưng dù sao mới có internet tràn về và hôm nay có thằng bỏ mẹ nào bên tây hát một bài thì chúng ta cũng nghe được. Nhưng mặt trái của nó (trong chuyện nghe nhạc thôi) là chúng ta, và cả bọn tây ở thế giới, không có thời gian mà thưởng thức và hiểu rằng cái gì là hay nữa.

Ngày nay thật có ít những ca khúc mà ăn vào não người nghe. Nhiều quá và không có gì để nhớ.

Ngày xưa Hà Nội, once upon a time in Hanoi như tên phim Mỹ, thì người ta nghe một bản nhạc mà cứ nghe đi nghe lại tới thấm từng nốt nhạc từng câu hát, như yêu một đứa con gái mà mấy năm trời chả dám ôm nhau nhưng vẫn trộm tin rằng mình hiểu tất cả những rung động nhỏ nhất của nàng, hay đúng hơn là hiểu hết nhưng rung động nhỏ nhất của bản thân mình khi soi vào tấm gương của nàng. Nay thì bọn trẻ trâu tán nhau hai hôm đã vào nhà nghỉ bem nhau, nghe một bản nhạc mới chỉ hai lần Youtube là tự thấy có thế thôi ok rồi có gì hay nữa đâu.

Những thằng già có điều kiện, ngày nay vẫn còn cố tạo dựng cho mình một bộ âm thanh ở nhà, và ít nhất cũng phải là nghe nhạc bằng đĩa, không chơi mp3 hay lossless phát ra từ máy tính. Tai nghe nhạc thì cứ tự huyễn hoặc mình thôi, nghe qua loa đã là giả rồi. Cái quan trọng là, ông bật cái bộ nhạc của ông lên, rồi ông lựa ra một cái đĩa, ông bỏ vào đầu đĩa và ra ghế ngồi nghe, thì không thể nào di chuột là ông lại nghe bản nhạc khác. Ông đã bỏ đĩa vào đầu CD rồi, đã ra ghế ngồi rồi, thì ông sẽ nghe một cách đúng là lắng nghe, ít nhất là một bản. Cầm cái CD lên, bỏ vào đầu đĩa, đã là một điều gì khác biệt.

***

Tôi kết thúc cái seri nghe nhạc 2 entry của mình ở đây, dù còn nhiều điều muốn viết nhưng mà cũng không nên là dài quá. Chỉ biết rằng, ngày nay, vào năm 2013, vẫn có những ngày thậm chí là cả một tuần, tôi chỉ nghe một bản nhạc. Tôi bật nhạc trong xe, để chế độ repeat, và cứ thế nghe đi nghe lại.

Lần gần nhất, trong những ngày lo lắng và mệt mỏi, tôi repeat bài này suốt cả một tuần, và chỉ nghe bài đó suốt cả tuần ấy. Một bản mà Eric Clapton cover, nghe cho tới thấm từng nốt nhạc, đến khi thấm rồi thì tôi nghe từng bè, có lần bật đó mà chỉ nghe hát, có lần bật đó mà chỉ nghe bass, có lần chỉ nghe tiếng thằng trống dùng cái que của nó lẹt quẹt mà thôi.

http://www.youtube.com/watch?v=UQlFOX0YKlQ

Về sau này, tôi nghỉ, khoảng năm năm mười năm nữa, mà tôi nghe lại bản này, thì với một chút yên tĩnh tôi sẽ dựng lại được hết cả không gian, cả nhiệt độ và mùi vị, của cái tuần mà tôi nghe nó liên miên. Một vài lần tôi đã trộm nghĩ rằng, không phải tôn giáo hay những trò dọa nạt ma quỷ, mà chính nghệ thuật cho ta bằng chứng về sự tồn tại – nếu không tồn tại thì quá ư là phi lý – của linh hồn.

Advertisements

4 Responses

Subscribe to comments with RSS.

  1. NP Trà My said, on August 11, 2013 at 2:57 pm

    cảm ơn anh cảm ơn anh ! giống như vừa được xem một bộ phim đen trắng về một thời đã xa.

    những thứ xưa cũ không bao giờ là cũ .

  2. HIEP said, on August 12, 2013 at 1:12 am

    “Sao đùi con gái nó trắng thế nhỉ!!!”

  3. Ninh Vu said, on December 11, 2013 at 7:54 pm

    EM xin lỗi em nhận xét không liên quan lắm. Anh vô đại học thế là lúc đó mới hết “cực ngoan” ạ :)))

    • Tequila said, on December 12, 2013 at 12:00 am

      Lên đại học thì anh hư hơn một chút, hút thuốc và uống rượu. Còn thì vẫn cực ngoan.


Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: