Teq's Blog

Sapa ngày tết

Posted in Những con đường by Tequila on February 14, 2016

Lũ trẻ trai H’mong có một trò chơi thú vị. Mùa này nước cạn, những mô đá nổi lên lổn nhổn giữa lòng con suối. Lũ trẻ lấy những viên đá xếp lên những mô đá nổi ấy, viên to ở dưới, viên nhỏ ở trên, ba bốn tầng như thế, thành một bức tượng người. Chốc lát đã có cả chục bức tượng nhỏ nhỏ xinh xinh như những ông bụt nhỏ cao chừng gang tay, rải rác giữa suối. Song các ông bụt nhỏ không tồn tại được lâu. Bọn trẻ đứng xếp hàng bên bờ suối, nhặt sỏi và thi ném, mục tiêu là các bức tượng. Thằng con tôi phấn khích xem trò chơi của các anh, rồi cũng bò ra một tảng đá, rồi trượt chân tụt xuống, ướt hết quần dưới làn nước buốt mà nó không kêu lạnh. Mẹ nó ra lệnh tự xử lý, cu cậu lếch thếch quần ướt, bò lên dốc, một mình lọ mọ trèo qua các thửa ruộng bậc thang mùa này còn khô cong chưa đổ nước, để lên nhà Chư mượn quần anh Lù mặc tạm. Tôi rút điện thoại định chụp cho nó một tấm ảnh, nhưng không thành công, độ phân giải của cái điện thoại quá yếu, lên hình chỉ thấy màu xanh của trời và màu vàng úa lờ nhờ của cây cối.

Sau đợt băng tuyết, lên bản thấy đâu đâu cũng là màu vàng tàn úa. Đến tre trúc cũng chết rồi khô queo đi dưới nắng. Chỉ có hoa đào là vẫn nở, đào nở khắp nơi, nhưng màu hồng đỏ của hoa đào không nổi bật lên được trên cái nền vàng vọt của cây cối xung quanh. Dường như nhà nào cũng bị thiệt hại, không ít thì nhiều. Thảo quả chết sạch, đã ba năm nay năm nào cũng có tuyết rồi, chẳng thu hoạch được vụ nào. Nhà anh Pho chết mất con trâu mẹ, may hai con trâu con lại qua được đợt rét. Nhà thằng Rồng cũng bị chết một con trâu. Những con trâu trưởng thành có giá trên bốn mươi triệu, bị chết rét xẻ thịt mang ra Sapa bán gấp, chỉ được mười lăm triệu. Anh Chư ngồi xe máy cùng thằng nào ấy đi làm lượn qua đèo Ô Quy Hồ, chả may bị một thằng ô tô không rõ là say rượu hay vì băng trơn, tông cho gãy chân. Chàng đã di chuyển được, không dùng nạng bệnh viện cấp mà chống bằng một cây tre. Khi uống rượu chàng chỉ uống một chén đầu, sau đó là uống Fanta.

Tôi ngồi trước hiên nhà, trời nắng hanh và gió mạnh như bão, thổi lồng lộng từ phía Thác Bạc xuống dọc suốt thung lũng. Nhà cửa lâu chẳng được chăm sóc, ngoài sân dê lợn phá tung tóe. Tết này chỉ lên có hai ngày, chứ nếu không cũng phải bỏ công ra dọn dẹp che chắn lại. Hy vọng thời gian tới kinh tế miền xuôi ấm áp hơn một chút để tiếp tục những gì còn đang dang dở. Mấy năm đã qua, bọn trẻ đang lớn dần lên, chúng coi bản như là nhà của chúng, cho chúng mặc đồ H’mong là trông y hệt những đứa trẻ khác. Tôi thì có thêm một cộng đồng và một gia đình lớn hiền hòa mà mình là người trong nhà.

Ở phía trên kia, đỉnh Fansipan tròn tròn bớt đi vẻ tôn nghiêm trầm tĩnh đơn độc. Nó đã có bạn là một cái cục bê tông vuông vuông. Mấy sợi tơ nhện treo ngang lưng trời. Dăm ba con nhện nhỏ treo mình bò bò trên mấy sợi tơ, là các cabin chứa được hai mươi người, những ngày này kín khách.

***

Những năm trước để lên được tới bản, tôi thường xuất phát từ 8h tối, dọc theo quốc lộ 32C qua cầu Trung Hòa lên tới Yên Bái thì nghỉ đêm, sáng sau lại đi, tới trưa thì vào bản. Chặng đường thân quen đó dài dằng dặc nhưng cũng có  nhiều thú vị. Nay thì có cao tốc rồi. Xe chui vào cao tốc như chui vào cái ống ở công viên nước, hút tụt một phát lên thẳng tới Sapa.

Vì thế mà Sapa đông nghẹt người. Tất cả các vỉa dè lề đường vốn là chỗ người dân tộc bày bán măng rau, thổ cẩm… thì nay xe biển 29-30 đậu san sát chiếm lĩnh hết. Cả trung tâm thị trấn là một quán cơm bình dân khổng lồ. Chen giữa đám người nhộn nhạo ấy, vài anh tây chị tây đi lại ngơ ngác, tay cầm cuốn Vietnam mà chả hiểu mình đang đi lạc ở giữa chợ Đồng Xuân hay là bến xe Giáp Bát. Ban ngày tắc đường từ công viên xuống tới tận Cát Cát, buổi tối ồn ào ý ới tiếng gọi đồ ăn xen tiếng chửi tục. Dọc đèo Ô Quy Hồ, chỗ nào có view đẹp là chỗ ấy có hàng quán và dăm bảy chiếc xe biển 30, xịn có ghẻ có, đậu ken nhau nép bên đường, chờ đợi các du khách lăm lăm máy ảnh và điện thoại huých vai nhau để có tấm ảnh post facebook Sapa mộng mơ.

Sapa, cô gái mơ mộng tóc dài mượt óng với ánh mắt long lanh và nụ cười dịu dàng ngày nào, giờ đã trát phấn quết son, khoác lên mình chiếc áo thun hở cổ có màu cháo lòng, tiếng nói chao chát, tay dao tay thớt, làm bà chủ quán cơm cạnh bến xe đường dài. Em phải kiếm tiền thôi, bố em bảo thế, ai bảo người ta đặt bến xe cạnh nhà em làm gì. Người ta làm thơ về em nhiều rồi, giờ đến lúc người ta nên đến ăn cơm suất và trả tiền cho em.

Sự thể gì diễn ra, bao giờ cũng có lý của nó. Đã mấy lần tôi định viết bài chửi cái cáp treo, nhưng lại thôi vì như thế khác gì chửi nhau với TV. Tất cả các hoa hậu đều thích du lịch, và mọi người dân cũng thế. Họ phải có chỗ để đi, và sẽ đi đến tất cả những chỗ nào có cái gì đó để xem. Cái thị trấn Sapa này buộc phải phình ra, loang lổ, tạp nham nhộn nhạo, để có thể làm cái dạ dày khổng lồ tiêu hóa cho được đám người đàn đàn lũ lũ này. Giống như Hội An phải tiến hóa và lòe loẹt hóa nhộn nhạo hóa để tiêu hóa hàng đống người trôi qua nó mỗi ngày. Giống như Hà Giang phải thêm nhiều bê tông để tiêu hóa bọn phượt thủ. Nhu cầu của số đông sẽ cần có những thứ phục vụ số đông.

Thế nên dẫu có nhớ tiếc đi nữa, thì đứng trước sự thật cách tốt nhất là chấp nhận nó. Người ta đã trảy hội Chùa Hương được thì ắt cũng có thể trảy hội cái chùa gì mới xây trên đỉnh Fans.

Tôi đã hết bực mình vì cái công trình cáp treo. Kệ cha nó thôi. Đằng nào tôi cũng leo Fans hai lần rồi, lần sau cũng có thể sẽ bỏ tiền mua vé leo bằng đường tơ nhện xem sao. Đằng nào có cáp treo rồi thì vẫn có nhiều người leo đường bộ, vừa đi vừa chụp ảnh và xả rác. Chừng nào số đông vẫn còn cái thói vừa đi vừa xả rác, ném vỏ hộp và túi nôn ra khỏi cửa xe ô tô, vừa đi xe máy vừa nghiêng đầu nhổ bọt, thì chẳng nên chê bai cái cáp treo làm gì.

***

Tôi hỏi Câu:

– Sapa giờ đông thế này, cháu thích hay không thích?

– Không thích, đông quá nhìn hoa hết cả mắt.

Sapa nay đã là cái bến xe và quán ăn. Tà Phìn đã tan hoang. Cát Cát thì chả thèm vào nên chẳng biết giờ nó như thế nào. Sín Chải, thì nghe nói cũng sắp có đường ô tô đi xuyên qua, thẳng từ Ô Quy Hồ xuống. Anh em H’mong ngày càng nhiều người chuyển nhà lên ở sâu trên Đầu Dù. Người H’mong tiếp tục bị người Kinh đẩy lùi sâu vào núi, như cha ông họ thuở trước.

Có lẽ tôi cũng sẽ du canh du cư như họ. Kiếm một ô đất chiếu manh khác trong núi, chuyển nhà lên đó.

Advertisements

2 Responses

Subscribe to comments with RSS.

  1. vitbeou said, on February 14, 2016 at 7:30 am

    Đọc mà buồn buồn…

  2. Ivan Tung said, on February 14, 2016 at 10:52 pm

    Em cũng mới từ Sapa về, mỗi năm đi lại thấy tính thương mại nhiều hơn một chút. Những kỷ niệm cũ về một Sapa buồn, vắng trong sương giờ chẳng tìm đâu thấy nữa.


Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: