Teq's Blog

Archive for the ‘Những con đường’ Category

Đường xưa

with one comment

Đêm nay nghe không còn hay bằng đêm qua, nhưng mà vẫn cứ nghe mãi bài hát này. Bản Đường xưa quen thuộc, do một ca sỹ khá lạ đối với tôi, Phạm Hoài Nam, trình bày. Bản phối quá hay, giản dị với tiếng guitar và violin chơi điệu valse chân phương.

Tôi rất thích bài này. Mặc dù từ lâu đã phát hiện ra câu đầu của nó giống y chang những nốt đầu của bản concerto cho piano cung La thứ của Schumann. Nhưng không sao, hay là được, cứ nghĩ rằng nhạc sỹ Quốc Dũng vô thức mà lặp lại câu đó, hoặc cũng có thể là trùng hợp tình cờ. Hay là được. Mà bản của Phạm Hoài Nam hát rất hay, dù đôi chỗ hơi điệu đà một chút.

https://www.youtube.com/watch?v=RaniebYaRUo

Bước trên đường về anh thương nhớ em âm thầm

Nhớ bao hẹn thề xưa êm ấm

Những trưa hè tình dâng lên đắm say vô bờ

Em nói bằng tiếng thơ mong chờ

***

Lời bài hát sến sẩm như vậy, mà hay ghê. Tiếng Việt có những bài hát những bài thơ thật hay. Những bài hát như vậy, trong một buổi chiều thật là trong trẻo, hay trong những đêm thật sâu, ta những muốn được trở về thời trai trẻ, rất trai trẻ, khi mà còn chưa có tình yêu nào. Thời mà chỉ có anh là thật thôi, còn lại là những thương nhớ những đắm say tưởng tượng. Tình yêu là khái niệm, em là khái niệm, là những Acxinhia, Meggi, Ligia, Laura, Phương… trong tiểu thuyết và trong bài hát.

Vào cái thời xa xôi ấy, cái thời mà chưa biết thức khuya vì sáng sớm 5h dậy đi đá bóng, nhưng buổi tối lại rất dài, tôi thường lạch cạch sửa cái máy nghe nhạc tồi tệ của mình, nghe chút nhạc trước khi nó lại tè le, rồi lôi đàn ra đánh. Cửa sổ mở rộng nhìn ra sân vận động, nhất là những ngày hè, đường phố còn chưa đông và còi xe còn chưa ồn ã, có khi cả tiếng đồng hồ chỉ xoay tua vài hợp quen thuộc với những cách gảy khác nhau và đầu thì bay bay trên những con đường chưa đi, những tình yêu chưa yêu.

Tôi nghĩ rằng mình sẽ khoác cây guitar lên vai, nhảy lên xe máy với một cái ba lô nhỏ buộc đằng sau. Tôi sẽ thắt một cái khăn màu đen hoặc màu xanh trên trán, không hiểu sao tôi rất thích chít khăn trên đầu để cho cái dải khăn thả ra sau lưng, bay theo gió. Tôi sẽ mang theo vài cuốn sách, đi đến đâu đấy thật xa, xa đến quên cả đường về, quên những bài học và trường lớp, quên cả mẹ tôi với những câu hỏi chăm sóc của bà mà tôi luôn không thoải mái khi nghe, quên cả ông bố khó tính hơi tí quát tháo, quên cả thằng em giai, quên hết tuổi thơ và thành phố này, để trở thành một người đàn ông mà tôi muốn, một người đàn ông lang bạt không chốn dung thân.

Hoặc tôi sẽ nhảy lên một chuyến tàu và đi đâu đấy xa tít tắp, nào có nghĩ rằng chuyến tàu xa nhất có thể đi chỉ là đi đến Sài Gòn. Hoặc rồi tôi sẽ biết lái xe, tôi sẽ xin đi làm lái xe đường trường, thật lãng mạn biết bao nếu một anh lái xe tải đường dài sẽ luôn có một cây guitar ném trong góc cabin và khi dừng lại nghỉ đêm ở một nơi xa tít anh ta sẽ lấy đàn ra và hát.

Portable-Guitar-Amps-650x450

***

Một vài năm sau, tôi buộc mái tóc dài quá gáy của mình bằng một chiếc khăn dạ đen, buộc thắt nút sau gáy để hai dải khăn trôi ra đằng sau, mặc một cái áo dạ đen dài tới gần đầu gối, khoác cây guitar trên vai, bước qua những con phố và những công viên đêm khuya trời tuyết. Nhưng tôi chỉ có thể giữ sự lãng mạn của mình với sức nặng của cây đàn trên vai, còn đôi mắt tôi phải căng ra, nhìn xuyên màn đêm nhờ nhờ trắng trắng, bởi nguy hiểm sẽ hiện ra ở bất cứ góc phố nào. Rồi tôi chui vào gian cafe internet nhỏ hẹp trong một chung cư bẩn thỉu, pha những cốc cafe cho các chị điếm. Có một số chị mà theo con mắt tôi thì chẳng điếm tí nào, nhưng tôi ở còn ở một đẳng cấp còn thấp hơn các chị nữa, và không gian ấy thì chẳng phải để rút đàn ra đánh.

Một vài năm sau, tôi nhảy lên một chuyến tàu để vào nam, nhưng lại không có đàn để mang theo. Chặng trở về, tôi ngồi bó gối trên ghế gỗ cứng của một toa xe vắng vẻ, vạ vật nghĩ về những con đường cuộc đời. Ở một ga xép, một đám sinh viên nhảy lên, cả trai cả gái, chúng hát hỏng với nhau. Tôi ngồi lù rù như một thằng bụi đời, có một em cám cảnh biếu tôi một quả cam. Tôi lạnh nhạt cảm ơn gọn lỏn, rồi bóc quả cam ăn, rồi chúng nó cũng thôi hát, tôi co ro nằm như một con sói đói nghĩa đen.

Một vài năm sau, một vài năm sau… tôi thường bỏ cây guitar vào cốp xe, và chở vợ con phóng trên những con đường núi. Rồi ở nhà trên núi, tôi đốt một đống lửa, uống rượu, và gảy đàn khe khẽ. Thường là tôi đã quá say vì uống rượu với các bạn H’mong và chẳng đánh được cái gì cả, chỉ linh tinh lan man. Gảy đàn được vài câu lại dừng, đá chân đẩy củi và thổi lửa, rồi uống rượu cho đến khi đêm mờ đi trong mắt mình rồi dặt dẹo lò mò chui vào ngủ.

Có một lần tôi đã thực hiện được cái mong muốn năm xưa. Tôi một mình khoác guitar trên vai, nhảy lên con ngựa già của mình, chạy khắp núi. Nhưng đàn chủ yếu ở trên lưng làm chỗ dựa cho chặng đường dài chạy xe, không có nó để dựa lưng, chắc tôi không thể chạy nổi từng đấy đường đất. Cũng có lúc tôi dừng xe nơi hoang vắng, chui xuống bờ suối nơi xung quanh hoang vắng, tôi có hát đôi bài và uống whisky. Nhưng lòng tôi nặng trĩu, chẳng thấy gì là lãng mạn, chẳng thấy gì là mơ mộng như hồi bé từng tưởng tượng. Chuyến đó, không kể những lúc rút đàn ra khỏi bao và gảy linh tinh rồi đi ngủ, thì chỉ có một lần tôi thật sự chơi đàn. Đó là đêm trên hồ Ba Bể. Tôi uống rượu nửa chừng say, xách đàn ra thềm nhà. Nhà đẹp, có 5 khách. Một là tôi, một đôi người Việt thích nói tiếng Anh với nhau, và một đôi người Pháp thích nói tiếng Việt học được từ nào nói từ đó. Phòng của tôi ở giữa hai phòng của hai đôi kia. Tôi xách chai rượu của mình ra mái hiên, nó có một cái chòi nhỏ ở cuối hiên nhà. Tôi tu những ngụm rượu to, chơi tất cả những thứ linh tinh lang tang mà hồi nhỏ hay chơi. Tiếng đàn lan ra mặt hồ và tôi cảm thấy hạnh phúc. Tôi chơi đàn được một phần ba chai rượu, thì đứng lên về ngủ. Có tiếng vỗ tay ở sau lưng, đôi già người Pháp uống vang trước cửa phòng họ từ bao giờ, tôi chào cảm ơn họ. Phòng của đôi người Việt kia đóng kín cửa, tôi nghĩ rằng mình sẽ rất hân hạnh nếu họ đã làm tình với nhau trong tiếng đàn của tôi vẳng lên từ phía mặt hồ.

Vợ tôi chẳng ý kiến gì, khi đi đâu tôi cũng nhét vào vali vài cuốn sách, và xách theo cây đàn, dù không mấy khi mở sách ra đọc mà nhiều chuyến còn không rút đàn ra khỏi vỏ. Cô hiểu hành lý đấy của tôi không phải để tôi đọc nó hay chơi nó, mà chỉ là nếu thiếu chúng thì tôi thấy hành lý của mình không đủ cho một chuyến đi.

Rồi bây giờ tôi và mấy bạn gặp nhau mỗi cuối tuần để chơi nhạc, niềm vui của tôi là xách cây đàn ra khỏi nhà, gọi một cái taxi và đến nhà bạn. Chúng tôi chơi một thứ nhạc đáng chê cười khi nhỡ có ai nghe nó, nhưng chúng tôi yêu quý từng nốt nhạc của mình, như yêu những con đường chúng tôi đã đi, đi đúng hoặc lạc đường. Chúng tôi thường tự chế giễu bản thân, chê cười chính mình. Nhưng có điều gì ấm áp khi những thằng đàn ông vẫn trẻ trâu dù mặt già queo, không rành nhạc lý và chơi đàn kém đến vậy, vẫn cố gắng tìm kiếm những nét đẹp mà đôi khi nó hiện ra rạng rỡ trước khi tan biến không sao xâu chuỗi được. Chúng tôi hiểu vẻ đẹp của âm nhạc, chúng tôi muốn viết nó ra, chơi nó, dù nó chỉ là một hạt sương long lanh bỗng hiện ra rồi khô đi mất.

Như cách chúng tôi hiểu rõ thế nào là sự tử tế, thế nào là tình yêu, thế nào một người đàn ông mà người ta gọi là đàn ông, thế nào là một cuộc đời. Nhưng chúng tôi chỉ là chúng tôi. Đường đi trăm lối, bụi rậm mưa sa, bùn lầy đá hộc, những yếu đuối và gian trá, những bằng phẳng thênh thang mà trơn trượt… Chúng tôi hiểu rằng một người đàn ông chẳng có một cái đích nào để đi đến, những cái đích đều là ảo vọng. Người đàn ông mà chúng tôi yêu quý, sẽ là một kiểu người ngáo ngơ, một người mà mình thích đánh bạn. Một người mà khi ca nô cua một vòng lớn trên sông, sóng dập ầm ầm tung tóe, ngã ngồi xuống cano, vẫn kịp nhìn thấy một con chim xanh đang chao bên cạnh. Ây, con chim đẹp đéo chịu được kìa! Ờ đẹp vãi, để em chụp ảnh nó phát! Rầm, uỳnh! Đéo chụp được anh ơi, nhanh quá không kịp. Thế thôi kệ mẹ nó.

Rồi ta sẽ bước chới với khi người khuất xa chân trời

Sẽ hấp hối trong đêm mù khơi

Sẽ thấy bóng tối trong từng nỗi đau xanh ngời

Xa vắng rồi những khi bên người

Đường xưa.

***

Với những đêm như đêm nay, chỉ nghe duy nhất một bài hát sến sẩm, tôi những muốn được quên sạch đi ngày mai. Tôi những muốn uống sạch cái chai whisky trước mặt (mà nãy giờ tôi chỉ nhấp một ngụm vì mai còn đi làm) để chìm vào một trận say thật đã đời. Đã quá lâu rồi tôi không say một trận đã đời. Một trận say đã đời phải là một trận say một mình, uống hết mức và gục xuống trong mộng ảo.

Mộng ảo đó không có đàn bà, không có tiền bạc, không có thành công hay thất bại. Một trận say đầy mộng ảo sẽ vẫn là một chiếc khăn xanh chít trên đầu, một cây guitar sau lưng, vài cuốn sách nhét trong ba lô, và nhảy lên xe máy đi mãi đi mãi không nhìn bản đồ, quên hết đường về và gục ngã bên một vệ đường bụi bặm hay tuyết giá, như một nhà thơ lang thang.

Đàn ông nào cũng làm thơ và đàn bà nào cũng yêu nhà thơ. Rồi chúng để mất chất thơ trong mắt mình, rồi chúng yêu nhau và yêu bản thân mình theo cách mà Bà chúa Tuyết đã vảy những mảnh thủy tinh vào mắt chúng.

Advertisements

Written by Tequila

July 18, 2018 at 3:34 am

Miền Tây tháng 7/2018

with one comment

Tối chẳng thèm xem trận tranh 3 – 4 Worldcup, ngủ sớm, thành ra 3h đêm tỉnh dậy. Tính ngồi cày GTP, check xem làm sao mà cái bài hát sến súa của mình lại được bạn Hiệp đổi thành ra một cái màu trầm ấm nam tính hơn hẳn như vậy. Nhưng mà GTP là thứ rất hút thời gian, vèo cái sẽ đến sáng, mà trời đang đêm mưa, một thời gian thích hợp để viết hơn.

***

36975886_10210133937905521_7723779979208556544_n

Bạc Liêu 5/7/2018

Chuyến này, nguyên thành phần chuyến Hà Giang – những thứ đẹp xinh nho nhỏ – hẹn nhau đi miền Tây. Không dễ tí nào, nhưng cũng thu xếp được thời gian với nhau. Sài Gòn nháo nhào ở sân bay buổi tối và buổi sáng hôm sau, ngày giữa tuần đông đặc người trên đường. Tôi chỉ bắt đầu cảm thấy chuyến đi, khi xe trôi dần ra khỏi thành phố, vào cao tốc Trung Lương (một thứ cao tốc hạng bét so với các cao tốc hạng ruồi ở miền bắc), và đặc biệt là khi xơi xong một bữa trưa tuyệt vời cực kỳ tuyệt vời ở một quán bình dân đâu đó bên kia cầu Mỹ Thuận, món canh cá và cá kho thật hết xảy.

Chẳng có gì thú vị (ngay cả với bản thân tôi) nếu giờ ngồi liệt kê xem chuyến đi này mình đã đi qua những điểm nào, dù thằng bạn cũng đã chịu khó vẽ lại hẳn một cái bản đồ để anh em cùng ghi nhớ. Cái bản đồ ấy có ý nghĩa là chuyến này mình đã đi một vệt như vậy, là một cái vệt để ghi nhớ cho lần sau còn đi tiếp. Nếu như vùng tây bắc và đông bắc, mà tôi đã cày nát với rất nhiều chuyến đi, có thể dùng rất nhiều tính từ để tả. Nào là hùng vĩ, hoang sơ, cua tay áo, những góc núi âm u những cao nguyên nhỏ thôi nhưng cá tính… Ở miền tây, thì chỉ thấy mênh mang. Mênh mang, là từ duy nhất cần dùng và từ đó nói lên tất cả. Mênh mang đồng ruộng, mênh mang sông nước, mênh mang con người, mênh mang lịch sử và văn hóa.

Tôi không được ngồi sau tay lái cả hành trình. Ông bạn thuê một con xe số tự động để hắn cũng có thể lái được, có thể thấy hắn cũng là một thằng thích lái xe, như tôi. Bạn đồng hành của tôi có ba thằng, một ông bạn (tức bạn mà hơn tuổi), một thằng bạn cứt (thì tức là bạn thôi) và một chú em (là một thằng bạn mà ít tuổi). Chúng tôi vừa chạy xe vừa nói nhảm, về đủ mọi thứ quan trọng của cuộc đời này, trừ những thứ nghiêm túc. Miền tây êm đềm trôi trôi trước mũi xe.

Phong cảnh của miền Tây là một mặt phẳng trải tít tắp đường chân trời, sông, cánh đồng, cây, và lại sông. Những chuyển biến từ tỉnh này tới tỉnh khác, là không quá nhiều. Không như ở miền bắc, đang đồng bằng bụp phát thấy à trung du rồi, à núi cao đây rồi… Miền tây tất cả là mặt phẳng. Tuy nhiên những chuyển biến nho nhỏ luôn có trên từng km và rất chi tiết. Nơi này có nhiều lau lách, đi một đoạn nữa thấy ngợp vì sao màu xanh lá non nó rực rỡ đến thế, đi một đoạn nữa thấy nao lòng vì màu đỏ của những cây phượng vĩ đang trổ hoa bỗng hiện ra ở bên đường, đi đoạn nữa lại thấy sông hiện ra giống y chang các con sông khác mà lại có vẻ gì khác khác.

Con người cũng vậy, con người ở từng vùng của miền Tây là giống nhau. Ở đâu cũng là những anh miền tây và những chị miền tây, có người thư thả có người vất vả, nhưng  không có cái vẻ lam lũ vật lộn với những nỗi ước ao. Từ Cần Thơ trôi dần xuống Cà Mau, cảm giác như càng đi xa thì sự lo toan nhạt dần và cái vẻ hồn hậu đậm dần lên. Đến tới tận đất mũi, thì dường như họ đã sống nghìn năm như vậy và sẽ sống nghìn năm nữa như vậy, chỉ khác là hồi xưa thì họ chèo xuồng ba lá còn giờ thì chạy ca nô pằng pằng. Từ Năm Căn, chúng tôi được một ông lái ca nô chở đi Đất Mũi, ông tay phi cái cano ầm ầm nhảy tưng tưng qua những con nước lớn trên sông, thật ghê răng với cách lái cano của ông ta. Rồi ông đưa chúng tôi vào một quán nhậu để ăn trưa, nơi mà chúng tôi đã được ăn những con bề bề to chưa từng thấy và xơi món đặc sản cá thòi lòi, và một con cá quái dị gì nữa mà không nhớ tên. Quán nhậu nhìn thẳng ra một cánh đồng nước bao la, toàn đước là đước. Nhưng ở đây được được trồng thành một rặng dài, như một hàng cây giữa đại lộ. Tôi gọi nó là Đại lộ của những ước mơ tan vỡ – một cái tên bài hát bất giác nghĩ đến – The boulevard of broken dreams

0707181350

The boulevard of broken dreams

***

Nhưng cái mênh mang của phong cảnh miền Tây, của con người miền Tây, không phải là sự êm đềm mặc định mà ngược lại, chứa đựng trong nó những cơn sóng ngầm. Cũng phải thôi, từ đầu cực bắc cho tới mũi cực nam của cái đất nước vừa già cỗi vừa non trẻ này, có chỗ nào là không cuộn chảy những con nước của lịch sử. Miền Tây là nơi nuôi dưỡng những đội quân tụ rồi lại tan rồi lại tụ của Nguyễn Ánh trong suốt bốn mươi năm chinh chiến. Máu của miền Tây tan vào nước trong suốt bốn mươi năm chiến tranh của thế kỷ trước. Rồi tiếp theo là gạo của miền tây đã nuôi sống biết bao nhiêu người trong thời gian khó khăn cả nước không có gì để ăn. Đến bây giờ, tiếp tục là cá tôm của miền tây.

“Một vùng đất có những câu chuyện đẹp dữ dội mà không ai kể” – thằng bạn tôi bình luận. Chắc chắn người ta đã kể nhiều, nhưng ít ai nghe. Trước khi đến đây, miền tây với tôi là một cái gì đó rất mờ nhạt (dù hơn mười năm trước cũng đã đi một chuyến nhưng là kiểu đi tour). Ngay như ông bạn tôi, người sống và làm việc ở Sài Gòn, thì miền tây cũng chỉ hiện ra rõ nét với hắn nhờ chuyến đi này.

Chúng tôi được một người kể chuyện rất hay, kể cho nghe câu chuyện về Huỳnh Phú Sổ – giáo chủ phật giáo Hòa Hảo. Người mà năm 18 tuổi xuống núi lập đạo, 20 tuổi có cả triệu tín đồ, 27 tuổi chết một cách bí ẩn nhưng đến giờ sau 70 năm vẫn còn được nhiều giáo dân chờ đợi giáo chủ của họ trở về. Lịch sử có những cái nhìn khác nhau, nhưng nhìn theo góc nào thì câu chuyện về Huỳnh Phú Sổ và phật giáo Hòa Hảo vẫn là câu chuyện về niềm tin, nỗi đau, hòa bình và chiến tranh. Một chuyện thường gặp, ở bất kỳ đâu. Dù có thường gặp thì có câu chuyện nào giống câu chuyện nào, có số phận nào giống số phận nào đâu.

Đi tới bất kỳ đâu, việc cần làm không phải là chụp ảnh check in, việc cần làm là tìm được một người kể chuyện. Người ta có thể lên google và tìm hiểu về bất cứ một chuyện gì. Nhưng khi được nghe một người kể chuyện, thì câu chuyện mà anh ấy kể, sẽ được ghi trên mặt sông, mặt người mà ta nhìn thấy, ghi được vào trong tâm hồn mình, làm cho mình lớn lên hoặc làm mình nhỏ bé đi.

***

Người Kể chuyện còn hứa với chúng tôi về những câu chuyện khác, khi nào chúng tôi có dịp quay lại miền đất này. Anh ta sẽ đưa chúng tôi đi Châu Đốc, Hà Tiên, tới những miền biên viễn đầy ắp những câu chuyện khác của quá khứ và hiện tại.

Chuyến đi rất ngắn nhưng ấn tượng. Ấn tượng lớn nhất không phải những gì đã nhìn thấy hay đã được nghe, mà ấn tượng bởi sự dày dặn đầy ắp của những điều chưa nghe chưa thấy. Thời gian không cho phép chúng tôi kéo dài thêm điểm dừng chân. Chúng tôi lướt qua thành phố Sa Đéc một cách đầy tiếc nuối vì không thể lưu lại. Một thành phố xinh đẹp, toàn là hoa, xin gửi lời chào những thành phố làng mạc và những con sông còn chưa kịp làm quen.

Xin gửi lời hẹn hò với những con đường và những vùng đất khác. Đất nước mình, càng đi càng thấy đẹp. Tạm thời bỏ qua không chê bai những bàn tay xôi thịt lúc nào cũng tìm cách bôi trát làm nó xấu đi, bọn không có mắt và không có tai.

Written by Tequila

July 15, 2018 at 5:43 am

Trên đường 22/2/2018

with 5 comments

Cách Sapa không xa lắm, nhưng hôm nay tôi mới lần đầu đi Y Tý.  Đẹp quá. Mỗi tội đường đi vòng vèo, dốc không cao nhưng cua liên tục, có lẽ còn vòng vèo hơn cả đường Hà Giang. Khi gần đến Y Tý rồi, thì mới gặp cái thằng mà chúng tôi muốn thăm nhà nó, lại quay lại vài cây, tới một ngã tư mà lúc đi qua chỉ kịp liếc là rẽ trái thì là leo núi này, rẽ phải thì là leo núi kia. Thằng bé rẽ lên phía trái, lên được hai chục mét nó quay lại bảo “đường hơi khó đi đấy anh”, tôi phẩy tay ra hiệu cứ đi, anh mày mà phải ngại đường khó à.

Quên mất là tiêu chuẩn của người ta khác mình, đường không phải khó mà là cực khó. Có gần 5km thôi nhưng mà là đoạn đường đang làm dở rồi bỏ đấy, toàn đá hộc và chỗ nào là đất thì sống đất cao ngất, do xe tải đi lúc trời mưa bùn tạo ra. Tôi phải tập trung cao độ và thi triển hết kỹ năng đặt bánh xe. Hồi xưa tập lái xe, ông anh đồng hao dạy cho một bài mà sau này rất phải cảm ơn ông ấy, là phóng xe đá bay lon bia. Chạy xe làm sao để bánh bên phụ chạm vào lon bia cho nó bắn đi, chứ đâm cái rộp là hỏng. Dĩ nhiên không thể trăm phát trăm trúng nhưng có luyện tập và thỉnh thoảng thực hành khá ngon. Thế mà vào cái đường này, con sedan già cỗi của ông già cũng bị phang gầm xuống đường cành cành vài phát nhẹ nhẹ. Đường khó quá quên cụ của địa danh cái làng đấy.

Một cái làng cực đẹp ở một khu vực cực đẹp của Y Tý. Chúng tôi vào nhà thằng bé ăn cơm. Trong lúc chờ cơm, thì vợ đi ra ngoài xong quay về bảo có cái nhà vệ sinh đẹp nhất Vịnh Bắc Bộ. Tôi bèn ra xem, mặc dù không có nhu cầu. Quả thực là một cái nhà xí tuyệt trần.

wc y ty

Đấy là WC nhà thằng Thắng, 20 tuổi, sành điệu tóc cua hai bên dựng ngược trên đầu, áo trắng đeo kính đen hot boy.

Trên đời có tồn tại một cái hội gọi là hội Học làm Thợ. Hội này do một số thanh niên già giỏi võ và tốt bụng lập ra, chuyên hỗ trợ cho bọn trẻ dân tộc H’mong xuống Hà Nội học làm thợ, tất nhiên. Mỗi năm hội này xét duyệt thế nào đó, ra một số đối tượng chăm ngoan, rồi kêu gọi anh chị em quen biết tài trợ cho bọn chúng tiền đi học. Tôi cũng chả biết vợ tôi tài trợ cho thằng Thắng này lúc nào. Chuyến đi Sapa này, cậu ấy chỉ bảo là em có cho một thằng đi học, nó mời nhân tiện lên nhà nó, mà mình cũng đi Y Tý một chuyến cho biết. Hóa ra thằng Thắng này được vợ tôi tài trợ cho một học kỳ, rồi nó tự đi làm thêm kiếm tiền ăn ở, từ kỳ thứ hai là tự lập. Thằng bé rất ngoan, xứng đáng với bằng khen học sinh tiên tiến năm lớp 11 đóng đầy bụi treo trong nhà nó.

Lúc ăn cơm, vợ tôi lại dỗ dành thằng em nó, năm nay vừa lớp 11, là cố gắng học cho hết cấp ba, rồi lại xuống Hà Nội học, chị tài trợ cho. Trong chuyến đi này, đếm ra thấy vợ tôi dỗ dành tới mấy thằng trẻ con là học đi rồi chị/cô cho xuống Hà Nội học. Vợ tôi được cái tốt bụng, mà không kể. Chả bù cho tôi, giúp được ai cái gì thì kể lể đầy internet. Nhân tiện kể phát. Có lần buồn đời duyệt web, thấy có trường hợp thương tâm, bèn bấm chuyển khoản 1tr thấy tiếc tiếc nên chuyển 500k thôi không đề tên tuổi. Chuyển xong thấy mình tốt bụng quá, phục mình vãi, bèn đi uống bia với bạn hết 700k.

***

Ra khỏi nhà thằng Thắng, lại lên đường trở về Lào Cai để về nhà. Vừa ra khỏi cửa, thằng con trai bắt đầu đòi kể chuyện. Chuyện nó đọc được ở đâu đó. Chuyện rất dài dòng nhưng đại loại rằng có một ông nhà nghèo, nhưng mà lại rất thích cho tiền người khác. Cứ có tiền là cho. Sau tự nhiên ông ấy may mắn có rất nhiều tiền, ông bèn mở cửa nhà cho tất cả mọi người cần tiền, tới khi hết tiền thì thôi. Mấy năm sau những người được cho tiền, quay lại trả tiền ông ấy gấp đôi, đâm nhà lại còn nhiều tiền hơn. Ông tức quá, vì suốt ngày có người đến đòi cho tiền lại ông ấy. Bèn ra lệnh cấm là ai được cho tiền cũng cấm được trả lại.

– Thế ông ấy thích nghèo à?

– Vâng, bố, ông ấy thích nghèo lắm. Ông ấy còn cầu cả Thần Nghèo Khổ phù hộ để ông ấy được nghèo.

– Bố thích nhiều tiền không thích nghèo.

Vợ tôi xen vào, đấy con thấy không, nếu mình cứ giúp đỡ người khác thì lúc nào mình cũng giàu. Câu chuyện lại thành ra một bài đạo đức SGK mất. Tôi bèn hỏi tiếp câu chuyện cuối cùng thế nào. Con trai kể tiếp, ông ấy cho hết tiền và cấm người ta trả lại. Rồi ông ấy phá hết nhà cửa chỉ để lại một cái nhà bé, phá hết ruộng vườn để được trở nên nghèo khổ như xưa. Nhưng mà lúc ông ấy phá ruộng vườn san đất cho phẳng thì lại đào phải một đống tiền. Cuối cùng ông ấy vẫn rất nhiều tiền và ông ấy cực kỳ tức giận.

Tôi nghĩ, có khi lần sau lên nhà trên núi mình phải đào vườn một phát, biết đâu lại đào được hũ vàng mà người ta chôn từ hồi dân H’mong chuyên tâm trồng thuốc phiện. Chứ chắc phải làm thế nào mua cái xe khác thôi, con sedan già cỗi này của ông già không còn phù hợp nữa. Năm người, cả ông già, ngồi trong xe chật chội, điều hòa thì hỏng. Bọn trẻ con lớn rồi, chúng không nằm ngả ngốn trong xe 5 chỗ được nữa, phải kiếm xe 7 chỗ thôi. Mà con xe cũ và xấu quá, đi vào trạm xăng người bán xăng còn ái ngại cho mình, chắc họ nghĩ thằng này mới tập xe nên chạy con xe cà khổ sứt mẻ khắp nơi. Đâu biết rằng nó vốn là một con xe nhập khẩu cực kỳ lành và bon. Đâu biết rằng thằng lái xe là một tay lái cứng chỉ thua các bác tài chuyên nghiệp. Xe tao cũ xấu, chúng mày ngon cứ vượt, tao đi đúng tốc độ cho phép biển bao nhiêu đi bấy nhiếu. Bọn em chã phóng ầm ầm vượt  cho vượt, có thằng thì bị cảnh sát xích, còn những thằng khác mười thằng đến chín thằng cuối cùng bị vượt lại. Bọn em chã chạy được 50km, 100km phóng như chó, nhưng lên đến tầm 150km, 200km cuối cùng đều phải chậm lại. Thằng 29K, thằng 30U…, lần lượt tụt lại hết. Tao chạy xe máy cà khổ từ Mèo Vạc về Hà Nội trong ngày, chạy sedan cà khổ từ Hội An về Hà Nội trong ngày.

Bởi vì lái xe và những con đường là sở thích. Chỉ là vì làm cái nghề văn phòng, ít được đi cho sướng đời.

***

Chúng tôi đi nhiều, những đứa trẻ lớn lên với những chuyến đi, với rừng núi, qua thời gian chúng cũng ngấm dần qua những câu chuyện và những hình ảnh. Con gái 6 tuổi bảo, con chỉ thích Sapa như hồi trước ấy không tắc đường như thế này, ít người thôi. Con trai 8 tuổi bảo, đi chơi đã thích xịn là phải cực xịn, còn thích hoang vu là phải thật hoang vu cơ, xây nhà ít thôi, trồng cây nhiều vào. Thằng này khá, có thể làm được bộ trưởng bộ du lịch.

Thằng con trai mẹ dặn thế nào thì dặn, hễ xuống tới suối là bất kể đông hè, nhảy ngay ra lội nước. Còn dạy bố là nếu bố sợ nước lạnh thì đầu tiên thò một tí chân xuống thôi, quen rồi thò cả bàn chân, rồi quen nữa thì nhảy luôn xuống lội là sẽ không lạnh đâu bố ạ. Bố mày chả thừa biết khỏi phải dạy, nhưng bố không thích lội suối nữa, bố chỉ thích ngồi trên tảng đá ngắm chúng mày thôi.

Đứa con gái thì đẹp quá. Nếu nó không có cái tính đành hanh và lớp một đã biết điều khiển bọn giai, thì bố mày lo cho mày lắm. Đôi khi bố nhìn mày chả hiểu sao đẻ ra mày xinh thế. Vợ bố đẹp thì tất nhiên rồi nhưng mày vẫn xinh quá con ạ, xinh quá sợ khổ. Vậy nên bố rất ưng thấy mày đanh đá và cứng đầu.

Đứa con gái hôm qua đi trèo núi cao ơi là cao mà không biết mệt, lại cùng các chị H’mong lấy được những cành hoa mận dại màu đỏ tía cực kỳ đẹp. Con cùng các chị mang về nhà, đào đất cắm chúng xuống gốc đào trong vườn, lấy nước tưới. Những chuyến đi và những việc làm của bố mẹ, chỉ mong các con biết được cái gì là đẹp, cứ đẹp là vui rồi.

Tôi bảo nó, Lam có thể trở thành công chúa xấu xí đấy. Nó cười phá lên. Con rất thích được là công chúa xấu xí. Tôi thường kể cho nó nghe chuyện công chúa xấu xí. Tôi sợ nó tự mãn mình xinh đẹp nên luôn kể chuyện công chúa xấu xí cho nó nghe. Ngày xửa ngày xưa ở một vương quốc nọ, có một ông vua rất đẹp trai và một bà hoàng hậu rất xinh đẹp, nhưng mà đẻ ra một công chúa cực kỳ xấu xí. Xấu vãi lúa. Mà không chỉ thế, nàng còn cực kỳ ngu ngốc. Mỗi khi tôi miêu tả nàng công chúa xấu thế nào, nàng công chúa ngu thế nào, con gái lại cười phá lên khoái chí và nó rất thích nàng công chúa xấu xí, bởi nàng xấu và ngu nhưng nàng rất là tốt bụng và dũng cảm.

Ngồi khép chân vào, ăn ngậm miệng vào không được chép chép… muốn thành công chúa hay muốn thành công nông! Biết xe công nông chạy pành pạch khói đen xì thế nào rồi đấy! Tôi là một ông già khắt khe của nó.

***

Còn ông già tôi, ông ấy trông già quá so với tuổi của ông. Ông chẳng có bệnh tật gì, nền tảng sức khỏe vô đối vì ông ấy là phi công. Nhưng từ khi về hưu ông chỉ nằm xem ti vi, và ông già đi từng năm một. Lần này đi cùng chúng tôi lên bản, ông làm vườn cả ngày, rồi tối ông uống rượu. Ông uống khỏe cứ như hồi tôi còn bé vậy, cùng uống như nhau và cùng say như nhau.

Ông mua phân lân về, rồi tự tay bón cho từng gốc cây đào cây mận con từng gốc hồng trên nhà. Ông bảo, rồi con xem, mấy bữa nữa mưa xuống, có bón phân vào thì cây cối sẽ tốt tươi khác hẳn. Rồi ông uống rượu với anh em H’mong rất phấn khởi, rồi bảo tôi cái này cái kia. Ông già tôi không tinh tế, ông không thể cảm nhận được những thứ rất nhỏ thôi mà nó có những căn nguyên rất khác. Ông thô mộc và giật cục, ông chỉ có đen và trắng. Như cách ông lái xe, cà giật cà giật khiến ngay cả tôi ngồi bên cạnh còn muốn say xe. Mày đừng đòi bố mày lái êm, ông nói, bố mày toàn lái máy bay ném bom với trực thăng, êm thế nào được mà êm, mà bố thấy lái xe khó hơn lái máy bay.

Tối ngồi ở nhà Chư uống rượu say, có anh say khác tên là Sang đến uống cùng. Sang bảo, chú là bố của Đức à, thế gọi là bố. Bố ơi, sáng mai sang nhà tôi uống rượu nhá. Bố ơi, bố uống thêm đi. Bố ơi, cái lọ cái chai, bố ơi. Ông già chắc sướng được gọi là bố, sáng sau tôi bận tự ông sang nhà Sang uống rượu. Ừ, con trai và con dâu tao đã lên chơi kết bạn với chúng mày được mười hai năm rồi, tao rất vui và tao sẽ uống với chúng mày. Ông già sung sướng và ông không thể hiểu hết được những điều nhỏ nhỏ, mà cũng không ai hiểu hết được. Làm khách vui với nhau khác, làm bạn thân nhau khác, mà thân nhau sống với nhau lâu đến thế này nó khác. Ngày xưa ông già có làm thơ, giờ ông không làm thơ được nữa rồi.

***

Tôi ngồi viết kể chuyện đêm nay, vì sau gần 12 tiếng chạy xe thì cũng mệt, nhất là vì đường xấu và vòng vèo khu Y Tý. Lần nào chạy xe lâu, về nhà, tôi cũng không ngủ được. Tôi phải ngồi uống bia và ngồi máy tính thật lâu, cho đầu nó giãn ra dần, và những ý nghĩ của mình được giải phóng ra.

Khi đạp côn đạp ga và vòng vèo qua những con đường núi, rất nhiều khi tôi nghĩ đến những con đường xa xôi vạn dặm của người xưa. Ví như con đường tơ lụa chẳng hạn. Có biết bao nhiêu thằng mà hồi xa xưa ấy đã bỏ cả đời ra để đi vài chuyến đi như thế, có thằng đi vài lần, có thằng đi vài bước đã gục. Làm sao hiểu nổi những gì đã xảy ra, những hạnh phúc nào và những buồn thương nào trên những chặng đường dằng dặc khổ ải khó khăn như thế. Những yêu thương không bao giờ được kể, những niềm vui đã bị quên lãng, những oán thù hay ti tiện mà thời gian đã chôn vùi.

Khi tôi ngồi trong đêm và cố gắng tìm một ngôi sao mà mình yêu thích trên trời, tôi có thấy thích một ngôi sao mà nó mờ tỏ quá đến nỗi không chắc là lần sau lại tìm ra đúng nó. Có điều gì là thực sự của mình hay không, mà liệu có nhất thiết phải có gì đấy là của mình hay không, kể cả là bản thân mình đi nữa thì có cần phải là mình hay không. Chẳng cần thiết, khi nếu thích thì mình có thể sở hữu được cả một ngôi sao miễn là mình thích thế.

Written by Tequila

February 22, 2018 at 3:10 am

Phú Quốc 2017

with 2 comments

Khi đi công tác, kiểu gì tôi cũng ở lại chơi thêm một ngày, coi như được đi du lịch miễn phí. Không còn khách khứa, đồng nghiệp, đối tác, công việc, thậm chí bạn bè cũng ít khi tôi alo hẹn gặp. Tôi dành một ngày đó cho bản thân mình. Mượn một cái xe máy, chạy lòng vòng, tiện đâu ghé uống nước ở đấy, tiện đâu ghé hàng ăn ở đấy. Thường thì ngày lang thang đó luôn để lại những dư vị, khi nhiều khi ít, nhưng luôn ngon lành.

Chiều qua tôi trả phòng khách sạn nơi đã ở mấy hôm phục vụ cho công việc. Tôi vào thị trấn tới một khách sạn khác, nơi mà dịch vụ đặt phòng trên mạng đã tự chọn cho tôi “em cứ lựa đại cho anh một cái, tương tự mức tiền như khách sạn kia là được”. Chẳng ngờ khách sạn này ngon lành hơn tôi nghĩ rất nhiều. Đó là một resort nhỏ, xinh đẹp, chắc là được xây dựng từ khi hòn đảo này bắt đầu phát triển du lịch, rồi gần đây được tu bổ lại. Những bungalow xây gạch ngói đỏ nằm sát nhau, chỉ cách một lối đi hay một ô đất bằng manh chiếu, trồng cây cỏ xanh mướt, thế nhưng không gây cảm giác chật chội tù túng. Cái bungalow của tôi, lại là cái xinh đẹp nhất, chắc vì nhỏ nhất. Nó dẹp lép như một cái bao diêm dựng đứng. Tôi rất hài lòng với chỗ ở này, vì thế sáng nay tôi không đi đâu nữa, bắc ghế ra hành lang, ngồi dưới bóng cây chuối, trước mặt là dàn dây leo, mở máy tính ra, nghe nhạc và viết một tí với đôi ba lon bia trong tủ lạnh.

***

Đã gần tròn mười năm tôi mới quay lại đảo Phú Quốc. Trong trí nhớ của tôi, hòn đảo này toàn là cây, những cỏ lau dập dềnh hai bên đường, những bụi cây lúp xúp trên cát, những vạt rừng ngập mặn, những vườn tiêu, những cánh rừng xanh ngắt trên những ngọn đồi thấp, thậm chí bãi biển cũng đầy những dây muống biển chạy lan từ bờ ra bãi cát, vừa lan ra vừa nở những bông hoa màu tím.

Lần này quay lại, Phú Quốc vẫn nhiều cây như thế nhưng người và xe còn nhiều hơn. Xe con, xe du lịch cỡ lớn, xe tải chở cát và vật liệu xây dựng chạy rầm rập. Quãng chừng giữa thị trấn Dương Đông và mũi phía Bắc, có một nơi mà tinh túy của cả đảo đổ về, nằm ngay bên đường, một núi rác to đùng mà mùi hương của nó khiến người đi qua dù đã nín thở vẫn đắng nghẹn cổ họng. Lên gần mũi Bắc là Vinpearl Land và Vinpearl Safari. Đi quá khỏi đoạn này, thì có vài cây cổ thụ rất đẹp đứng ngay cạnh đường, chắc hẳn chúng vẫn đứng đấy từ trước khi có đường. Chúng đẹp, cao quý, và ngơ ngác, như mấy cô công chúa đang trong cung cấm tự nhiên chả hiểu sao bỗng thấy mình đứng giữa chợ. Từ chỗ mấy cái cây, nhìn qua bên trái, sẽ thấy một đại công trường nơi Vincom hay một tập đoàn nào đó đang xây dựng khu nghỉ dưỡng. Cả trăm, vài trăm ngôi biệt thự đang xây nằm san sát nhau, mà từ phía xa này nhìn, tôi thấy cảnh tượng rất quen. Nghĩ thì ra, là cảnh tượng ấy tôi đã từng thấy khi mấy năm trước chạy từ Lai Châu về phía Lào Cai, cũng là hàng trăm hàng ngàn nếp nhà như thế phủ đầy một vùng đất rộng, là khu tái định cư cho người dân tộc thiểu số khi thủy điện đã dọn sạch nhà cũ của họ. Giờ nhìn khu biệt thự kiểu khu tái định cư đang xây này, tôi không hiểu nếu nó hoạt động tốt thì sẽ có bao nhiều người đổ đến đây để du lịch, và họ sẽ du lịch ở đâu. Để cho họ có chỗ mà chơi và du lịch, thì Phú Quốc sẽ cần thêm nhiều bãi biển, nhiều cánh rừng, nhiều quán nhậu, nhiều khu vui chơi. Những khu vui chơi thì người ta sẽ làm được đơn giản, nhưng còn rừng, cây, vạt san hô, và những bãi biển hoang vắng cho những anh chị chó Phú Quốc lừng danh chạy và bơi, thì lấy ở đâu ra. Mà nếu không có những thứ đó, thì cuối tuần anh em ta cứ cho trẻ con ra Time City Royal City mà chơi được rồi, chứ tốn tiền bay ra tận Phú Quốc thuê khách sạn ở làm cái khỉ gì. Nghĩ thế thôi chứ tôi không thắc mắc nhiều, những việc lớn như thế đã có lãnh đạo và doanh nghiệp lớn tư duy bằng tầm nhìn hoành tráng của họ.

Tôi dừng ở đầu mũi Bắc, nơi gọi là Gành Dầu, làm ít bia và ăn gỏi cá trích. Món gỏi rất ngon. Ráng chiều đỏ ối phủ xuống mặt biển, biến những con tàu cá trở thành những du thuyền lãng mạn mà mong gì ta được nằm trên đó gác chân uống rượu ăn mực. Những hòn đảo và mũi đất bên kia vịnh biển cũng rực đỏ lên dưới nắng. “Hồi đấy chắc ông ấy cũng xơi món mực trứng và món gỏi cá trích tuyệt luân này, mỗi tội chỉ có rượu gạo chứ không có bia Sài Gòn”. Năm 1883, mới có 21 tuổi nhưng đã kịp thất bại và dựng lại quân đội tới mấy lần, Nguyễn Ánh thua to trận ở Đồng Tuyên, tướng lĩnh chết cả, quân còn vài mống, cưỡi trâu qua sông trốn về Mỹ Tho rồi dong buồm đưa mẹ và vợ con trốn ra Phú Quốc. Trong cuộc đời chinh chiến kỳ vĩ mà thua nhiều hơn thắng của mình, Nguyễn Ánh đã mấy lần thua trận dạt về đây. Từ đây ông đã cho con trai cả của mình là Cảnh, khi ấy mới 3 tuổi đầu, theo thằng bạn tây của ông là Bá Đa Lộc, lên thuyền sang tận Paris đặt quan hệ ngoại giao và cầu viện Pháp. Hiệp ước được chính vị vua lịch sử Louis 16 ký kết. Mỗi tội Nguyễn Ánh quá đen, chưa kịp cầu viện được gì thì anh Louis 16 đã bị anh em cách mạng Pháp lật đổ và cho lên máy chém. Nhưng có lẽ nhờ những dấu ấn lịch sử như vậy, mà khi người Pháp chiếm Đông Dương, đã xác quyết Phú Quốc thuộc về quản lý hành chính của Cocchichine, sau này thuộc về VNCH, và tất nhiên giờ thuộc về CHXHCN Việt Nam. Nếu không có những sự kiện lịch sử này, giờ anh em bay ra Phú Quốc du lịch sẽ phải mang hộ chiếu đi xin Visa.

Ngược lại lịch sử thêm chút nữa, khi xưa có một anh Tàu Khựa họ Mạc tên Cửu chạy giặc Thanh mà kéo anh em tới Hà Tiên và Phú Quốc lập cơ đồ. Thoạt tiên anh Mạc Cửu theo Campuchia, xong anh bị Thái Lan đánh tơi bời mà vua Cam không cứu, anh bèn gặp chúa Nguyễn thứ sáu là Nguyễn Phúc Chu, xin làm phiên thuộc. Từ đó dưới sự hậu thuẫn của các chúa Nguyễn, con cháu họ Mạc đứng vững ở Hà Tiên, oánh nhau với Thái Lan Chân Lạp, chiếm nhiều vùng Tây Nam Bộ, cho tới khi bị nhà Tây Sơn (cũng có sự giúp sức của nhiều tướng và quân đoàn Khựa lưu vong) đánh bại. Tây Sơn thắng hay Nguyễn Ánh thắng, thì cuối cùng kiểu gì vùng đầu mút phía nam này của chữ S, vẫn thuộc về chúng ta ngày nay. Về sau nhà Tây Sơn khi chiếm được Sài Gòn Gia Định đã giết tróc hết cả cộng đồng người Hoa ở đó, đến khi Nguyễn Ánh đánh chiếm được Gia Định, họ Mạc và những người Hoa sống sót chạy trốn sang Miên đã quay về đóng góp rất nhiều tài lực giúp Ánh lập nên cơ đồ.

Cho nên dù ngày nay chúng ta ức chế và ghét Khựa thế nào, thì cũng cần hiểu rằng nếu không có những vị anh hùng Khựa lưu vong, lịch sử chúng ta đã rất khác và giờ này khéo bay đi Cần Thơ uống rượu nghe đờn ca tài tử, anh em cũng phải xin Visa.

Tôi vẫn có một câu hỏi, mà đếch dám hỏi ai bởi hễ nói ra là cả bạn bè thân cũng sẽ chửi cho, đó là câu hỏi “chúng ta thực sự ghét Khựa từ khi nào”. Có phải họ hàng nghìn năm luôn tìm cách bắt nạt chúng ta, hay chúng ta cứ nịnh họ khi họ mạnh, nhờ cậy dân lưu vong của họ khi chúng ta cần, rồi giết và đuổi họ khi chúng ta mạnh lên. Sự kiện gần nhất mới có bốn chục năm. Trong có vỏn vẹn vài trăm năm chúng ta đã chiếm cả nửa dưới của chữ S, bằng máu chứ đừng nói là văn hóa, máu của ngoại bang và máu của chính chúng ta. Còn bọn Khựa, tiên sư bọn Khựa, sau đôi nghìn năm chúng vẫn không thể làm gì ngoài di mấy cái cột mốc trên núi và dăm ba cái đảo không người ở mà thực ra cũng chả biết thế nào vì dân ta đi thuyền thúng thì giỏi chứ giong buồm ra khơi xa chắc không đủ trình với cả lười bỏ mẹ.

***

Đó là những suy nghĩ vẩn vơ chiều hôm trước, sau công việc, tôi chạy mạn Bắc đảo chơi.

Hôm qua, khi lấy phòng khách sạn mới xong, thì tôi chạy một vòng những khu dân cư sầm uất của đảo. Tôi tìm về cái resort cũ, nơi cách đây mười năm đã từng ở, có kỷ niệm đẹp của tôi. Resort ngày ngày xưa nhỏ, giá rẻ, nên tôi mới thuê, nên giờ với tốc độ phát triển ở đây thì nó càng nhỏ bé và lẻ loi hơn nhiều. Tôi không còn nhận ra căn bungalow xưa tôi ở nằm ở chỗ nào nữa. Tôi xuống bãi biển nằm lên một cái ghế và gọi lon bia, đĩa mực hấp. Kỷ niệm là chính chứ bia thì nó cho đá vụn chưa uống đã tan, mực thì vừa đắt vừa chán. Bãi biển nhỏ, khách toàn tây lông, nghe xì xồ thì biết là người xứ nào. Có mấy mẹ xề Nga và mấy thằng bụng phệ Nga nhìn nản hết cả lòng, cũng may có đôi em Pháp trẻ mi nhon tung tăng đi lại tắm biển, ráng chiều lóng lánh trên đôi bờ mông thật thơ mộng. Những muốn hỏi, “Bông dua, cô đưa mông tôi xoa?” nhưng không dám nên chỉ chat kể với đôi thằng bạn cứt đang online trên facebook.  Tôi uống đôi chai bia với kỷ niệm đẹp của mình rồi trả tiền bỏ đi. Tôi đi dọc phố, ra đến ngoài rìa thị trấn, vẫn đói bụng nên kiếm đồ ăn. Có một quán ăn vắng tanh vắng ngắt cô quạnh nằm bên đường, tôi vào. Chị chủ quán chưa kịp mừng vì có khách đã lại thất vọng sâu sắc vì khách chỉ có một người. Rồi cả buổi cũng chỉ có một người là tôi.

Tôi xơi một đĩa mực hấp, đúng cái món đang dở mồm ở resort kỷ niệm. Rồi gọi ghẹ, chị chủ quán bảo ghẹ đây chỉ bán cân thôi, em ăn một hai con chị không bán. Tôi gần như sẵng giọng, em ăn nửa cân thôi, chị chủ bèn dạ dạ rồi alo thằng con trai đang đi chơi đâu đấy bảo mua nửa cân ghẹ về mẹ bán cho khách. Tôi tự tin như thế, vì quán này có một vị trí hay, dù nó bên đường và vắng vẻ nhưng cái kiểu của nó là hay. Tôi thường tự cho rằng, hễ chỗ nào mình ngồi mà thấy ok là y rằng quán đó sau này đông khách đuổi đi không hết. Tất nhiên chỉ là tự sướng thôi, dù đúng là chỗ nào ở HN mà tôi đã chọn ngồi thì sau đó đều đông khiến tôi phải té đi chỗ khác, nhưng mà dân số HN đã tăng gấp 10 so với hồi xưa thì cái quán đếch nào còn tồn tại được chả đông nhung nhúc.

Ngồi một lúc thì mưa xuống lộp rộp, rồi tan đi. Thiêu thân trào lên bay kín đặc quanh cách bóng đèn, khiến tôi phải đổi bàn. Chị chủ quán xách ra một bình xịt to. Chị xịt khắp sân khiến vị bia mà tôi uống trở nên toàn mùi thuốc xịt côn trùng. Rồi chị lấy chổi ra quét được một vốc. Thế mà vẫn không hết, ở mảnh đất toàn bụi cỏ bên cạnh, dưới ánh sáng đèn, có thể nhìn thấy lớp lớp những con thiêu thân trào lên, hoan hỉ và mừng rỡ trong đời sống ngắn ngủi của chúng, rồi tản đi khi thấy mùi thuốc xịt. Ấy thế nhưng chỉ có khoảng 20 phút là giờ khắc của thiêu thân đã hết, không còn con nào bay lên, chúng đã xong cuộc đời của mình.

Thằng con của chị đã về, sau nhiều cuộc điện thoại. Chị vào bếp rồi mang ra cho tôi ba con ghẹ hấp, ghẹ rất ngon dù tôi phải ăn cố vì đã no bụng, và vì bia nữa, đã uống tới mấy chai to khi chờ đợi. Tôi hiểu rằng quán của chị sẽ không thể đông được, chị không phải kiểu người bán quán. Chị đã lao động và nuôi nấng con cái bằng một nghề gì đó khác, nay chắc khá giả hơn nên chị mở đại cái quán có ai vào thì vào thôi.

Chị ngồi sau bàn tôi, khoanh chân trên ghế, vui sướng tán chuyện với một chị bạn, điện thoại để trên bàn để loa ngoài, tôi chỉ nghe và bắt buộc phải nghe chị nói. Tôi cũng chẳng có gì để suy nghĩ bởi vì cả tay lẫn đầu óc đều phải để tâm vào món ghẹ, món ghẹ nói thế chứ khi ăn phải để tâm thì mới gỡ chuẩn được các lớp lang của nó, đại khái do ăn ghẹ nhiều nên tôi hiểu về phẫu thuật cơ thể ghẹ, bẻ chỗ nào gỡ thế nào đối với từng miếng, nhưng phải để tâm chứ không thì miếng ghẹ sẽ nát ngay.

– Ôi chị biết không – chị chủ quán nói với bạn qua điện thoại để trên bàn – thanh minh ấy à, nhà cha mẹ em có tới tám đứa con, mà thanh minh thì mỗi đứa sẽ mang đến một món, em đang chưa biết làm món gì đây. Mà á, mấy đứa chúng nó như là muốn dằn mặt nhau ấy, đứa nào cũng mang đến món ngon nhất, có đứa còn mang cả cân tôm hùm bộn tiền à chị. Ngày thường cãi chửi nhau suốt mà thanh minh là cứ gọi điện cho nhau vui lắm, hỏi xem nhà ai sẽ mang đến món gì để không bị trùng á.

– Ôi chị ơi, em đi biên làm ăn mãi rồi, hoang vắng một mình đêm hôm em không có sợ ma đâu, nhưng em sợ ra bãi tha ma lắm. Kể cả đi thanh minh ban ngày. Chị ơi từ khi mà ông già em mất á, em không bao giờ ra bãi tha ma nữa. Cứ nhìn thấy cái mả là em sợ phát khiếp.

– Em á, em chỉ cần một manh chiếu góc nhà là em ngủ được, nhưng mà em không bao giờ đi ở trọ. Em đi nhiều nơi rồi mà chưa bao giờ em ở trọ đâu.

– Chị ơi ở Phú Quốc này bây giờ loạn lắm, nhiều người bị lừa lắm chị ơi. Có đứa nó yêu một thằng quá, mua cả xe 7 chỗ cho thằng đó đi cho đứng tên thằng đó. Rồi thằng kia dẫn vợ con đến, khóc rồi quỳ xuống lạy luôn á chị. Nó không trả xe mà cứ lạy xin lỗi thôi, chị bảo làm thế nào.

– Ôi chị xem đấy, đời em cũng khổ nhiều rồi, giờ em cứ ở nhà mở quán bán hàng có ai vào thì mình nấu cho ăn thôi. Đàn ông ấy mà, người ta thương mình thì họ cưu mang mình, mà họ tốt thì mình cũng có thể làm lụng cưu mang họ. Nhưng mà họ phải tốt chứ, nhưng mà phải tốt chứ không thì làm sao.

Tôi gọi tính tiền, chị chủ vẫn đang điện thoại, chỉ tay sang thằng con cỡ mười mấy tuổi đang cắm đầu vào điện thoại. Tôi trả tiền xong chào chị, chị vẫn không dừng điện thoại, chỉ hoa hoa tay cười, chẳng biết là chào em nhé hay mày cút mẹ mày đi chị đang bận.

Tôi thấy quý chị chủ quán phết, quán chị chắc chắn không thể đông được với cái kiểu của chị. Nhưng biết đâu được khi mà Phú Quốc ngày càng đông và dân du lịch sẽ dần tỏa ra xa xa, sẽ tới quán của chị, và chị sẽ có đồ ăn để sẵn trong nhà mà tiếp khách chứ không phải có mỗi thằng khách đến rồi lại bảo con chạy ra chợ mua ghẹ.

Mà chỉ đôi ba câu điện thoại của chị, tôi có thể mường tượng ra cuộc đời của chị như thế nào. Cuộc đời một con người kể chi li ra thì dài như tiểu thuyết, mà kể ngắn gọn lại cũng có thể trong hai câu. Chị là người ở Rạch Giá, lớn lên bôn ba đi làm thuê nhiều nơi, rồi gặp một người đàn ông lấy làm chồng, về Phú Quốc này. Anh đi biển đánh cá, chị ở nhà chạy chợ, đẻ mấy đứa con. Giờ khá giả hơn chị mở quán ăn. Thằng con lớn học xong cấp ba chẳng nghề ngỗng gì cứ lang thang phố chợ. Ở đảo này cứ đi một đoạn là thấy biển tấm lớn cổ động “Học để biến ước mơ thành sự thực”, chứng tỏ ở đây người ta ít đi học nên mới phải tuyên truyền, giống như nhiều vùng sâu vùng xa có biển “Đóng thuế là quyền lợi và nghĩa vụ của chúng ta” do không thu được thuế. Có điều thuế thì dễ hiểu, chứ ước mơ, biến ước mơ thành sự thực nhưng trước hết cần có ước mơ. Ước mơ nào, ước mơ gì. Tôi hồi bé đã có nhiều ước mơ, rồi dần dần lớn lên tôi quy hoạch ước mơ nào dở hơi quá thì xóa, ước mơ nào dễ hơn thì giữ. Rồi với các ước mơ khả thi, tôi lại quy hoạch chúng, dần dần không còn ước mơ nào hết chỉ còn các hy vọng. Tôi nghĩ nên thay các biển cổ động kia thành, “Học để vào làm cho các resort 5 sao, kiếm nhiều tiền hơn đánh cá”.

***

Tôi ăn bữa trưa của mình ngay tại bàn này, ngoài hành lang, dưới bóng cây chuối và dăm ba sợi dây leo. Tôi vừa gọi thêm mấy lon bia . Ở cái resort nhỏ xíu này chỉ có tôi là khách ăn trưa, và do không chuẩn bị gì cả, nên họ chỉ có thể cho tôi bánh mỳ và trứng. Họ nhìn tôi ngạc nhiên và tò mò.

Còn tôi thì sau khi ngủ dậy rất muộn, ăn sáng rất muộn, đã dành thời gian buổi sáng và giờ ăn trưa để ngồi viết entry này, một entry vơ vẩn mang tính nhật ký. Nhật ký là để rất nhiều năm sau này, tôi sẽ nhớ lại hết tất cả những chuyện và những điều này, kể cả những điều tôi không đủ dài dòng để mà viết ra. Ngay cả tiếng nước từ máy điều hòa rơi nhỏ giọt trên tấm lá chuối đã hàng tiếng nay, mà giờ tôi mới để ý đến, nó cũng chứa đựng những sắc màu riêng trong buổi trưa nay.

Dưới bóng mặt trời của miền nam nhiệt đới, vào hôm trời nhiều mây nắng không quá gắt, đủ để một tán lá chuối cũng khiến cho mát mẻ, cùng với một chiếc loa nhỏ hình tròn tròn mà trong không gian tĩnh lặng này thì âm thanh của nó cũng đủ để vừa lòng những đôi tai khắt khe, năm bảy lon bia dù không quá nhiều cũng đủ để mình trở nên bay bổng xa xôi miễn là đừng có ai hỏi đến, những hơi thuốc lá đượm khói nhưng khi thả ra khỏi cuống họng thì gió sẽ khiến nó bay đi hít một hơi dài chỉ thấy mùi xanh mát của cây cỏ, tôi gột rửa tâm trí của mình trong một nghi thức huyền bí cổ đại khi cả những vị thiền sư còn chưa ra đời.

Những vị thiền sư ấy không ăn thịt chó, không gái gú, không rượu chè, không xem phim sex lẫn phim Holywood, không Mozart lẫn nhạc vàng, giao giảng cho chúng ta về cái sắc-không và tham sân si, nhưng các vị nào mà ngồi trước mặt chúng ta nói về những điều ấy thì ắt là còn sân si nhiều hơn chúng ta trong cái vòng đạo thức của các vị. Chối bỏ những dục vọng sướng khoái ắt là luôn để những điều đó trong lòng, khổ ghê.

Nguyễn Ánh ở Phú Quốc hay chị chủ quán vắng teo bán hàng ở Phú Quốc, rồi cũng chừng ấy năm cuộc đời. Nguyễn Ánh chết mất xác ở đây thì lịch sử sẽ khác và sẽ có Nguyễn Ánh khác, quán của chị sập tiệm rồi cũng có quán khác, chỉ khác chăng câu chuyện về người này có nhiều sự kiện hấp dẫn hơn người kia. Không hiểu các vị thiền sư ngồi kiết già nhập định thì thấy gì, chứ tôi ngồi một mình ở nơi xa, xa rời gia đình và cả thế giới, nhập định bằng bảy tám lon bia, tự nhiên thấy không còn cái tôi nữa và quá khứ vị lai không có gì khác nhau cả, chỉ có bia thơm trong cổ họng, gió thổi bát ngát, âm nhạc trở nên có lời, cuộc đời mình dẫu thành công hay thất bại cũng như một buổi chơi game, hy vọng hay thất vọng của tôi bất quá như con chó con đang nuôi ở nhà nó mừng hay giận.

Mới nhớ năm xưa, sau buổi thiền định hơi sâu với thằng bạn, lúc tôi còn thuê nhà ở Lạc Trung sống một mình toàn với bạn bè và bia rượu, buổi ấy sau khi nhập định với đôi chai vodka hay wishky gì đó, tôi về lên blog tuyên bố một câu mà tất nhiên không có like nào, đại loại rằng, “nếu mà chúng ta không còn xúc động khi thấy một chiếc lá rơi trên mặt hồ, thì cuộc đời này chẳng còn gì để xúc động nữa cả”.

Chợt nhớ đôi cặp mông chiều qua trên bãi biển. Cha ông các em từng làm chủ nơi này và có thể cho đến ngày nay khi tới đây các em vẫn lưu trong mình một tiềm thức sâu xa của những người chinh phục và bọn anh đây vẫn lưu giữ những tiềm thức sâu xa về những cặp mông mẫu quốc. Ngay cả anh đây, trong bộ dạng xe ôm tới resort, bọn Cochichine chúng vẫn lịch sự ra hỏi đại loại anh đến đây làm gì, anh uống bia ngắm biển chú ạ. Bọn chúng vẫn nghi ngại cho tới khi anh vứt áo cởi trần nằm dài trên ghế chúng mới tin anh đúng là khách du lịch, chúng bèn hỏi anh sẽ thanh toán bằng thẻ đúng không ạ, anh bảo thanh toán cái đéo gì chả được. Anh ngắm ráng chiều đỏ ối phản chiếu trên đôi mông ướt nước và lấm cát của các em, thông cảm với đôi thằng Nga lợn đang ôm con vui đùa trong sự giám sát của vợ chúng mặc dù anh biết rõ chúng ước gì được như anh nằm thoải mái uống bia ngắm hoàng hôn buông trên mông.

Và tới giờ đi ra sân bay rồi. Một buổi sáng trưa đẹp đẽ của Phú Quốc đã lặn. Về thôi.

Written by Tequila

April 2, 2017 at 2:02 pm

Tìm bạn trên rẻo cao

with 2 comments

Hà Giang lần thứ hai trong năm nay. Tôi vốn không định đi đâu giờ này, công việc đang gặp rắc rối không nhỏ, mất ăn mất ngủ, lo lắng khôn nguôi, muốn định tâm mà suy nghĩ cũng không được vì đã nghĩ quá nhiều chẳng có gì để nghĩ thêm, những việc cần xử lý thì lại phải đợi đến thời điểm mà cũng chẳng phụ thuộc vào mình. Bó gối ngồi nhà chờ đợi cũng không được, vì nỗi lo lắng lớn quá đến nỗi chơi game cũng không ngon chuột phím. Thế nên quyết định gia nhập đoàn đi chơi Hà Giang này.

Đi chơi Hà Giang mà bằng một cái xe ô tô bảy chỗ, là một điểm trừ lớn đối với tôi. Leo lên xe ô tô mà mình không phải thằng lái, thì chỉ vài phút là tôi ngủ. Chuyến đi sẽ là, lên xe, ngủ, đến điểm dừng ngắm cảnh, xuống ngắm cảnh, lại lên xe, ngủ. Cứ thế cho đến hết lịch trình, và sự thể diễn ra đúng như thế. Nhưng không sao, vẫn vui.

Đội này, ngoài tôi và anh lái xe thuê ra thì có 3 anh già. Chắc chẳng phạm gì mà không ghi tên thật của các anh. Anh Hùng hơn tôi cả chục tuổi,  là bạn lâu năm của tôi, chơi từ thời còn ở bên Nga, không quá thân thiết vì vài năm mới gặp cafe một lần, nhưng cũng đủ quý nhau để làm một chuyến đi chơi cùng nhau. Anh Ba là bạn học thuở bé của anh Hùng, hai anh đi học cùng nhau ở phố phường Hà Nội. Còn một anh nữa, lớn hơn anh Hùng anh Ba vài tuổi, tên là Văn, là anh em thân thiết của hai anh. Các anh là bạn thân thiết của nhau, còn tôi là một chú em đi cùng. Các anh lo hết mọi việc, tôi chỉ việc leo lên xe, ngủ, uống rượu với các anh mỗi khi đến bữa ăn. Chẳng suy nghĩ gì, con đường xa xôi cũng khiến tôi gạt được những lo lắng sang một bên, kệ mẹ, tính sau, let it be John bảo thế, ngày mai là một ngày mới Scarlett bảo thế.

Đèo dốc cảnh vật Hà Giang thì không cần phải tả nữa. Lại đi trúng lúc lúa chín, ruộng bậc thang óng ả như lụa, ngắm rất đã mắt. Cảnh rất đẹp, thỏa mãn chuyến đi. Nhưng câu chuyện về những người bạn thơ ấu gặp nhau mới là chuyện vui của chuyến đi này.

***

Những thằng bạn thuở ấu thơ khác với những thằng bạn sau này lớn lên mới kết, thằng bạn ấu thơ có thể không còn thân nữa nhưng vẫn khiến chúng ta có cảm giác trìu mến khi nghĩ tới, như cách mà chúng ta vẫn trìu mến bản thân mình khi nhớ về những năm thơ bé. Như mấy tuần trước, con xe cổ lỗ của ông già bị chết máy giữa đường vắng trên Yên Bái, tôi đã alo cho thằng bạn hàng xóm và được nó tư vấn tận tình để sửa xe, dù mỗi khi có nhìn thấy nhau thì chúng tôi cũng chẳng biết nói gì với nhau ngoài câu chào và hỏi thăm khỏe chứ. Chuyến đi Hà Giang lần này, ngoài đi chơi, thì anh Ba có một ý định là tìm lại thằng bạn, đã 30 năm không gặp và mất liên lạc gần 20 năm.

Trong bữa cơm trưa, anh Ba bày tỏ ý định này. Anh Văn, anh lớn nhất trong đoàn, cùng với chòm râu đẹp của mình, kể cho mọi người nghe một câu chuyện tìm bạn. Chuyện như sau:

Chuyện thằng K và bạn nó.

Lần ấy bọn anh cùng vài thằng nữa có công việc trong miền Tây, thằng K nói có bạn ở chỗ này chỗ này, tiện đường anh em đi ngang, nên muốn tìm thăm bạn. Thằng K và thằng bạn nó dân Nam Định, hai thằng chơi thân hồi bé, K nhà bình thường nhưng thằng bạn là con nhà giàu, rất giàu. Sau này lớn lên K lên Hà Nội học, không gặp thằng bạn nữa, nhưng vẫn có số điện thoại thỉnh thoảng gọi điện thăm hỏi nhau. Theo những gì nói chuyện qua điện thoại, thì thằng bạn rất ổn, vào trong miền Tây lập nghiệp, lấy vợ đẻ con, cuộc sống không quá giàu sang nhưng ổn định sung túc. K gọi điện cho bạn, hẹn sẽ qua chơi, thằng bạn hẹn sẽ đón ở bên đường.

Đến điểm hẹn, bên đường cái, K xuống xe nhưng không thấy bạn đâu, chỉ có hai ba anh lao động đứng bên kia đường trông vất vả khắc khổ. K rút điện thoại gọi, một anh lao động cũng rút điện thoại ra, nhận ra nhau qua số điện thoại chứ nhìn mặt chẳng còn nhận ra bạn mình. Thằng bạn dẫn anh em đi tới nhà nó. Từ đường cái, rẽ vào một con đường nhỏ hơn, rồi rẽ vào một đường nhỏ hơn nữa, nhỏ hơn nữa… cho tới khi đến trước một mái nhà. Thằng bạn mời anh em vào nhà, nhà giống một cái lán nát hơn là nhà, ngoài ba bốn cái ghế thì chẳng có đồ đạc gì cả, uống chén nước suông rồi hỏi thăm qua loa đôi câu, K cảm thấy bất tiện nên cáo là anh em còn có việc bận, đến biết nhà được rồi, đằng nào giờ vợ con thằng bạn cũng không có nhà, hẹn chiều nay ra quán ăn nhậu cùng cả gia đình thằng bạn. Thằng bạn nhận lời.

Chiều anh em tới đón, thằng bạn ăn mặc sạch sẽ, vợ nó mặc đồ rẻ tiền thôi nhưng diện như đi hội, hai đứa con cũng mặc áo mới. K bảo thằng bạn dẫn ra quán nhậu nào ngon, chuẩn. Thằng bạn dẫn tới một cái vỉa hè, dăm ba cái ghế đẩu, quán nhậu cỏ thợ thuyền. Anh em bảo, không được, hôm nay lâu ngày hội ngộ, phải đi nhà hàng.

Hình như vợ thằng bạn chưa được đi nhà hàng bao giờ, dù nhà hàng cũng không phải quá sang trọng gì cả. Con vợ nó ngồi, lấy bát đũa lau cho anh em, tay cứ run lẩy bẩy. Hai đứa trẻ con mắt tròn mắt dẹt nhưng giữ phép ngoan ngoãn ngồi yên. Bọn anh biết ý, vẫy nhà hàng bảo mang ngay ra hai cái đùi gà trước để cho trẻ con ăn đỡ đói. Đùi gà được mang ra. Hai đứa trẻ ngồi phăng phắc như đóng đinh trên ghế. Bố mẹ chúng cũng vậy. Bọn anh bèn đưa đùi gà cho chúng, ra lệnh, ăn đi, nhanh! Thế là chúng ăn, các em có tưởng tượng được không, như trong phim ấy, hai đứa bé cầm ngang cái đùi gà của mình, gầm gừ gặm soàm soạp như hai con sói con bị bỏ đói.

Bấy giờ thằng bạn thằng K ngồi nhìn hai con ăn thịt gà, rồi không màu mè thể diện hão nữa, vừa uống rượu với anh em vừa kể lể lại chặng đường lưu lạc, làm sao mà từ con nhà giàu có lại phiêu bạt đến đây, cuộc sống vất vả ra sao, nghèo túng thế nào, bế tắc làm sao.

Cuối tiệc, chia tay, K và bọn anh gửi cho vợ chồng thằng bạn ít tiền trong phong bì, để gọi là cho các cháu. Thằng bạn nhận. Hai thằng hẹn nhau tiếp tục giữ liên lạc rồi có gì còn san sẻ chăm sóc nhau phần nào.

Đấy là chuyện đi tìm cố nhân mà anh đã chứng kiến. Chú Ba có thường liên hệ với bạn không, có khi qua điện thoại thì tưởng nhau ổn lắm, mà khi gặp mới rõ được các chú ạ.

Nghe chuyện xong, anh Ba nói, em mất liên lạc với thằng Vinh này lâu lắm rồi, nhưng qua người quen kể qua thì biết là nó vẫn đang ở Hà Giang này, làm nghề chạy xe tải. Cuộc sống chắc cũng vất vả. Hà Giang nhỏ lắm, nhất là những người sống ở đây lâu năm, chắc dễ tìm thôi.

Lát sau rượu ngà ngà say, anh Ba ra đầu quán hỏi mấy người đàn ông ở đấy, có biết Vinh thế này thế này nhà ở dốc Mã Tim không. Có anh trả lời không, anh Ba đang phê phê, lại đang máu tìm bạn quá, bèn quát “Thế là thế nào, ông bảo ông ở Hà Giang từ bé mà không biết thằng Vinh là thế đéo nào, ông có bị làm sao không đấy!”. Cứ như thể cả thiên hạ phải có trách nhiệm biết bạn Vinh của anh, may ông kia cũng hiền không bật lại gì. Anh Ba bèn ra cửa quán, gọi xe ôm, yêu cầu đi một vòng Hà Giang tìm cho tôi số điện thoại thằng Vinh. May quá, anh chủ quán nghe chuyện, biết tới nhân vật đang nói, bèn nhận tìm hộ và một lúc sau đã đưa được số điện thoại của anh Vinh cho anh Ba. Hai anh alo cho nhau, “tao Ba đây, khỏe chứ, Ba nào Ba nào cái gì, thằng Ba đen đây…” Cuối cùng sau một hồi hai anh cũng nhận ra nhau thằng nào là thằng nào, và hẹn nhau tối mai gặp ở Đồng Văn uống rượu, vì anh Vinh đang chạy xe tải mãi trên Mèo Vạc.

– Thế là tìm được đúng người rồi chứ gì? Anh Văn hỏi.

– Vâng – anh Ba trả lời – đúng thằng bạn em rồi. Nó đang chạy xe tải ở tít đâu gần biên giới cách Mèo Vạc tới mấy chục cây.

– Uh, anh Văn bảo, rút kinh nghiệm chuyện nãy anh kể, trao đổi qua điện thoại không biết đâu phải gặp mới biết được.

– Em nghĩ nó cũng sống ổn thôi, nhưng chắc vất vả.

– Anh lại nghĩ mai mình phải mời bạn em ở cái quán nào đàng hoàng. Không thằng Vinh đấy nó thấy anh em nhếch nhác nó lại rút ví bo cho anh em mỗi thằng một triệu cầm về thì bỏ mẹ. Hê hê.

– Hê hê.

***

Năm 1987, nghỉ hè hết phổ thông, thanh niên trẻ trâu dân phố cổ Hà Nội mười bảy tuổi tên Ba khăn gói lên Hà Giang thăm bạn. Bạn của Ba tên là Vinh, hai thằng là hàng xóm bạn nối khố, gia đình cũng chơi thân với nhau. Mẹ của Vinh mất sớm, bố của Vinh nuôi chị gái và Vinh được mấy năm thì bắt đầu đi làm ăn xa, rồi cưới một người vợ thứ hai ở mãi trên Hà Giang, đẻ ra một đứa con gái nhỏ, rồi đón các con lên. Hai gia đình thân nhau nên cha của Vinh vẫn giữ liên lạc và có một đôi lần Vinh cũng được về Hà Nội chơi với Ba.

Năm ấy Ba đón xe lên Hà Giang, đi lâu lắm mới tới. Vinh nghèo chẳng có tiền. Ba có ít tiền dặn lưng, hai thằng ăn uống rượu chè lung tung beng một hai tuần, tới khi hết tiền thì Vinh lại dẫn Ba đi nhậu chịu. Ngày cuối, hết quán cho nhậu chịu, hết cả tiền mua vé về Hà Nội. Ba cởi cái áo khoác được coi là sành điệu hồi đó, nhờ Vinh dẫn đi bán, đủ tiền mua vé xe khách về nhà.

Sau đó, thỉnh thoảng vẫn gọi điện thoại bàn hỏi thăm nhau. Tới năm 99, 2000, cả hai thằng đều lấy vợ, có gọi điện thoại bàn báo tin chúc mừng nhau. Rồi dần dần điện thoại bàn không ai dùng nữa, điện thoại di động thì không cập nhật, ai cũng bận rộn vợ con mưu sinh, mười sáu mười bảy năm rồi mất liên lạc. Một hai lần đi ngang qua Hà Giang, Ba có ghé qua dốc Mã Tim hỏi thăm bạn, nhưng không liên lạc được.

***

Năm 2016, tháng Chín, lúa đang ngả từ xanh sang vàng óng trên các triền đất nhỏ hẹp rải rác trên cao nguyên đá Hà Giang, thủy điện Nho Quế đã xây được khá khá, từ đỉnh đèo có thể ngắm nhìn rõ con ngáo ộp bê tông này và có thể tưởng tượng khi nó xong thì nó giết tươi con sông Nho Quế dịu dàng tội nghiệp như thế nào… Vinh đang chở hàng ở một điểm chất ngất trên đỉnh núi đối diện với đèo Mã Pí Lèng, mà từ đập thủy điện đi lên đó phải hơn bốn mươi km. Mãi đến 10h đêm Vinh mới về tới Đồng Văn, tới quán rượu bên đường, gặp thằng bạn cũ là thằng Ba và mấy thằng bạn của Ba.

Vinh cao lớn dềnh dàng, tấm lưng gù gù như gấu, hai cánh tay như hai cái càng cua lúc nào cũng khuỳnh khuỳnh như đang vặn vô lăng, mắt lá răm lúc nào cũng như cười, miệng hơi méo dùng để cười cũng rất dễ thương mà nếu dùng để chửi nhau chắc chắn cũng sẽ rất ấn tượng. Vinh vào quán, bắt tay Ba và anh em, ngồi xuống uống rượu, từ tốn thăm hỏi, kiệm lợi, cười là chính, như thể không phải mấy chục năm mà mới chỉ mấy chục ngày gặp lại nhau.

Chúng tôi uống với Vinh và Ba vài chén rượu, làm quen với Vinh, rồi để đôi bạn rủ rỉ tâm sự uống với nhau, anh em chuyển qua uống rượu chém gió với ông chủ quán nhậu, bày tỏ niềm hâm mộ với ông chủ quán 50 tuổi mới lấy cô vợ 23 tuổi cực trắng trẻo xinh xắn. Rồi rút đàn ra hát hỏng từ nhạc rock cho tới nhạc vàng, um cả khu phố Đồng Văn vốn đã mất hẳn cái vắng vẻ của phố núi mà thay vào đó là sự xô bồ.

Say sưa, anh em kéo nhau về khách sạn, chân nam đá chân xiêu. Vinh và Ba khoác vai nhau gục gặc đi trước, tới khách sạn, hai anh thuê thêm một phòng riêng nữa để khỏi phiền anh em, tiếp tục ngồi hàn huyên cho đã những câu chuyện xuyên từ kỷ niệm Hà Nội 198x cho tới thời thanh niên vất vả và thời trung niên bây giờ. Sáng, anh Vinh lên xe tải đi sớm, về Hà Giang. Chúng tôi tiếp tục lịch trình như đã định và hẹn ăn tối ở Hà Giang cùng gia đình anh Vinh.

***

Chiều tối, hết chuyến du lịch qua các điểm đẹp của Hà Giang, tôi nằm như con tôm ngủ được vài giấc ở băng sau, thỉnh thoảng dậy ngắm cảnh với các anh già, thì tới thành phố và vào thăm nhà anh Vinh.

Chào nhau chưa dứt lời, anh Vinh ngoắc thằng con trai mười sáu tuổi của mình, thằng con giai hai tay xác ra hai can rượu to đùng mỗi can 20 lít. Anh Văn nói với anh em, bỏ mẹ rồi, bạn thằng Ba tưởng anh em là bợm nhậu, thương quá nên cho cả đống rượu thế kia. Lát sau anh Văn lại nói, bỏ mẹ rồi, anh đã bảo mà, qua điện thoại không thể biết được đâu, cứ phải tới nhà mới biết. Thì ra anh Vinh nhà mặt phố, đất to đùng, đang xây một cái nhà mấy tầng phía trong, phía ngoài chỉ để đậu xe tải.

Anh Vinh mời đoàn chúng tôi đi nhậu thịt dê, lại uống rượu, rượu hơi nồng và tôi uống cầm chừng không vào lắm. Nhưng hai anh bạn già kia, anh Vinh và anh Ba, vẫn uống thùm thụp. Như thể nói bao nhiêu lời cũng không đủ mà chỉ có rượu mới tải được nỗi niềm cố nhân nhiều năm gặp lại. Chị anh Vinh cũng tới quán để gặp anh Ba, em gái anh Vinh cũng tới quán để gặp anh Ba, họ vẫn thân tình như anh chị em trong nhà dù sau biết bao năm xa cách. Đường còn xa, nên nhậu không kịp say, phải chia tay để còn đi 320km về Hà Nội kịp trước nửa đêm.

***

Đấy là chuyện của anh Ba gặp lại bạn cũ của mình là anh Vinh. Chuyện chẳng có gì mà thấy lòng rất vui.

Trong cuộc rượu ở Đồng Văn, vodka thì quá ngon mà hứng khởi vì câu chuyện anh Văn kể, trong chuyến đi Mỹ khi gần hết tiền rồi anh đã dốc cạn túi mua vé trực thăng đi thăm hẻm vực Grand Canyon, tôi đã thổ lộ ước mơ được một lần chạy xe xuyên Mỹ trên route 66 huyền thoại của Jack Keroac, thổ lộ với anh Hùng ước mơ được một lần đi xuyên Siberi dọc từ Tây sang Đông nước Nga. Ôi giời, quên bố mất là mình đang gặp phải khó khăn như thế nào. Quên bố mất là khả năng tèo con mèo là rất cao, và cần nghĩ tới việc nếu có gì thì lên Sapa chăn lợn với con anh Chư.

Biết đâu được, Let it be John bảo thế, mà ngày mai lại là một ngày khác Scarlett nói rồi, cuộc sống là một hành trình mà dẫu thông minh hay ngu ngốc tốt đẹp hay khổ sở thì niềm vui đều là ở trên đường cả, lo làm gì về kết quả. Tôi đã sẵn sàng với thất bại nếu nó xảy ra, bởi vì trên Mèo Vạc chợ phiên bọn nó vẫn quây quần vui tươi với mỗi một chai rượu, vì trên rẻo cao đối diện Mã Pí Lèng anh Vinh vẫn coi chặng được 150km về Hà Giang không khác gì đi từ Thụy Khuê về Hàng Đào, vì anh Ba thì vẫn luôn tin rằng cả cái Hà Giang rộng lớn này thằng nào cũng có trách nhiệm phải biết tới thằng bạn ấu thơ của anh.

Đường lên Lũng Cú gặp đúng lúc lúa vàng đẹp quá. Mấy ông kia chụp được bao nhiêu ảnh đẹp, mình trình còi nên chỉ làm cái đánh dấu mà thôi.

ruong Lung Cu

Written by Tequila

September 19, 2016 at 1:48 pm

Sapa ngày tết

with 2 comments

Lũ trẻ trai H’mong có một trò chơi thú vị. Mùa này nước cạn, những mô đá nổi lên lổn nhổn giữa lòng con suối. Lũ trẻ lấy những viên đá xếp lên những mô đá nổi ấy, viên to ở dưới, viên nhỏ ở trên, ba bốn tầng như thế, thành một bức tượng người. Chốc lát đã có cả chục bức tượng nhỏ nhỏ xinh xinh như những ông bụt nhỏ cao chừng gang tay, rải rác giữa suối. Song các ông bụt nhỏ không tồn tại được lâu. Bọn trẻ đứng xếp hàng bên bờ suối, nhặt sỏi và thi ném, mục tiêu là các bức tượng. Thằng con tôi phấn khích xem trò chơi của các anh, rồi cũng bò ra một tảng đá, rồi trượt chân tụt xuống, ướt hết quần dưới làn nước buốt mà nó không kêu lạnh. Mẹ nó ra lệnh tự xử lý, cu cậu lếch thếch quần ướt, bò lên dốc, một mình lọ mọ trèo qua các thửa ruộng bậc thang mùa này còn khô cong chưa đổ nước, để lên nhà Chư mượn quần anh Lù mặc tạm. Tôi rút điện thoại định chụp cho nó một tấm ảnh, nhưng không thành công, độ phân giải của cái điện thoại quá yếu, lên hình chỉ thấy màu xanh của trời và màu vàng úa lờ nhờ của cây cối.

Sau đợt băng tuyết, lên bản thấy đâu đâu cũng là màu vàng tàn úa. Đến tre trúc cũng chết rồi khô queo đi dưới nắng. Chỉ có hoa đào là vẫn nở, đào nở khắp nơi, nhưng màu hồng đỏ của hoa đào không nổi bật lên được trên cái nền vàng vọt của cây cối xung quanh. Dường như nhà nào cũng bị thiệt hại, không ít thì nhiều. Thảo quả chết sạch, đã ba năm nay năm nào cũng có tuyết rồi, chẳng thu hoạch được vụ nào. Nhà anh Pho chết mất con trâu mẹ, may hai con trâu con lại qua được đợt rét. Nhà thằng Rồng cũng bị chết một con trâu. Những con trâu trưởng thành có giá trên bốn mươi triệu, bị chết rét xẻ thịt mang ra Sapa bán gấp, chỉ được mười lăm triệu. Anh Chư ngồi xe máy cùng thằng nào ấy đi làm lượn qua đèo Ô Quy Hồ, chả may bị một thằng ô tô không rõ là say rượu hay vì băng trơn, tông cho gãy chân. Chàng đã di chuyển được, không dùng nạng bệnh viện cấp mà chống bằng một cây tre. Khi uống rượu chàng chỉ uống một chén đầu, sau đó là uống Fanta.

Tôi ngồi trước hiên nhà, trời nắng hanh và gió mạnh như bão, thổi lồng lộng từ phía Thác Bạc xuống dọc suốt thung lũng. Nhà cửa lâu chẳng được chăm sóc, ngoài sân dê lợn phá tung tóe. Tết này chỉ lên có hai ngày, chứ nếu không cũng phải bỏ công ra dọn dẹp che chắn lại. Hy vọng thời gian tới kinh tế miền xuôi ấm áp hơn một chút để tiếp tục những gì còn đang dang dở. Mấy năm đã qua, bọn trẻ đang lớn dần lên, chúng coi bản như là nhà của chúng, cho chúng mặc đồ H’mong là trông y hệt những đứa trẻ khác. Tôi thì có thêm một cộng đồng và một gia đình lớn hiền hòa mà mình là người trong nhà.

Ở phía trên kia, đỉnh Fansipan tròn tròn bớt đi vẻ tôn nghiêm trầm tĩnh đơn độc. Nó đã có bạn là một cái cục bê tông vuông vuông. Mấy sợi tơ nhện treo ngang lưng trời. Dăm ba con nhện nhỏ treo mình bò bò trên mấy sợi tơ, là các cabin chứa được hai mươi người, những ngày này kín khách.

***

Những năm trước để lên được tới bản, tôi thường xuất phát từ 8h tối, dọc theo quốc lộ 32C qua cầu Trung Hòa lên tới Yên Bái thì nghỉ đêm, sáng sau lại đi, tới trưa thì vào bản. Chặng đường thân quen đó dài dằng dặc nhưng cũng có  nhiều thú vị. Nay thì có cao tốc rồi. Xe chui vào cao tốc như chui vào cái ống ở công viên nước, hút tụt một phát lên thẳng tới Sapa.

Vì thế mà Sapa đông nghẹt người. Tất cả các vỉa dè lề đường vốn là chỗ người dân tộc bày bán măng rau, thổ cẩm… thì nay xe biển 29-30 đậu san sát chiếm lĩnh hết. Cả trung tâm thị trấn là một quán cơm bình dân khổng lồ. Chen giữa đám người nhộn nhạo ấy, vài anh tây chị tây đi lại ngơ ngác, tay cầm cuốn Vietnam mà chả hiểu mình đang đi lạc ở giữa chợ Đồng Xuân hay là bến xe Giáp Bát. Ban ngày tắc đường từ công viên xuống tới tận Cát Cát, buổi tối ồn ào ý ới tiếng gọi đồ ăn xen tiếng chửi tục. Dọc đèo Ô Quy Hồ, chỗ nào có view đẹp là chỗ ấy có hàng quán và dăm bảy chiếc xe biển 30, xịn có ghẻ có, đậu ken nhau nép bên đường, chờ đợi các du khách lăm lăm máy ảnh và điện thoại huých vai nhau để có tấm ảnh post facebook Sapa mộng mơ.

Sapa, cô gái mơ mộng tóc dài mượt óng với ánh mắt long lanh và nụ cười dịu dàng ngày nào, giờ đã trát phấn quết son, khoác lên mình chiếc áo thun hở cổ có màu cháo lòng, tiếng nói chao chát, tay dao tay thớt, làm bà chủ quán cơm cạnh bến xe đường dài. Em phải kiếm tiền thôi, bố em bảo thế, ai bảo người ta đặt bến xe cạnh nhà em làm gì. Người ta làm thơ về em nhiều rồi, giờ đến lúc người ta nên đến ăn cơm suất và trả tiền cho em.

Sự thể gì diễn ra, bao giờ cũng có lý của nó. Đã mấy lần tôi định viết bài chửi cái cáp treo, nhưng lại thôi vì như thế khác gì chửi nhau với TV. Tất cả các hoa hậu đều thích du lịch, và mọi người dân cũng thế. Họ phải có chỗ để đi, và sẽ đi đến tất cả những chỗ nào có cái gì đó để xem. Cái thị trấn Sapa này buộc phải phình ra, loang lổ, tạp nham nhộn nhạo, để có thể làm cái dạ dày khổng lồ tiêu hóa cho được đám người đàn đàn lũ lũ này. Giống như Hội An phải tiến hóa và lòe loẹt hóa nhộn nhạo hóa để tiêu hóa hàng đống người trôi qua nó mỗi ngày. Giống như Hà Giang phải thêm nhiều bê tông để tiêu hóa bọn phượt thủ. Nhu cầu của số đông sẽ cần có những thứ phục vụ số đông.

Thế nên dẫu có nhớ tiếc đi nữa, thì đứng trước sự thật cách tốt nhất là chấp nhận nó. Người ta đã trảy hội Chùa Hương được thì ắt cũng có thể trảy hội cái chùa gì mới xây trên đỉnh Fans.

Tôi đã hết bực mình vì cái công trình cáp treo. Kệ cha nó thôi. Đằng nào tôi cũng leo Fans hai lần rồi, lần sau cũng có thể sẽ bỏ tiền mua vé leo bằng đường tơ nhện xem sao. Đằng nào có cáp treo rồi thì vẫn có nhiều người leo đường bộ, vừa đi vừa chụp ảnh và xả rác. Chừng nào số đông vẫn còn cái thói vừa đi vừa xả rác, ném vỏ hộp và túi nôn ra khỏi cửa xe ô tô, vừa đi xe máy vừa nghiêng đầu nhổ bọt, thì chẳng nên chê bai cái cáp treo làm gì.

***

Tôi hỏi Câu:

– Sapa giờ đông thế này, cháu thích hay không thích?

– Không thích, đông quá nhìn hoa hết cả mắt.

Sapa nay đã là cái bến xe và quán ăn. Tà Phìn đã tan hoang. Cát Cát thì chả thèm vào nên chẳng biết giờ nó như thế nào. Sín Chải, thì nghe nói cũng sắp có đường ô tô đi xuyên qua, thẳng từ Ô Quy Hồ xuống. Anh em H’mong ngày càng nhiều người chuyển nhà lên ở sâu trên Đầu Dù. Người H’mong tiếp tục bị người Kinh đẩy lùi sâu vào núi, như cha ông họ thuở trước.

Có lẽ tôi cũng sẽ du canh du cư như họ. Kiếm một ô đất chiếu manh khác trong núi, chuyển nhà lên đó.

Written by Tequila

February 14, 2016 at 2:44 am

Anh Hùng ở Mù Cang Chải

with 8 comments

Khuya rồi mà nghe phải mấy bản nhạc hay đâm lại tỉnh ngủ.

Thế là sau chuyến độc hành Cao Bằng – Hà Giang có một tháng, tôi lại đi chuyến nữa, ngắn ngày. Lần này phục vụ anh em là chính. Tôi không hào hứng lắm, vì Mù Cang Chải quá gần, chưa đi đã tới, thành phần đội hình lại không như dự kiến ban đầu. Nhưng thôi cứ đi, cũng là ủng hộ thằng em giai, lấy vợ xong hai năm nay chả đi được đâu, cuồng cẳng quá rồi. Sau hóa ra lại vui. Mấy ông anh cũ rích hay mấy cô em mới tinh cũng đều vui cả.

Đi với đội anh em này cũng có cái lạ, là bất kể đông hay ít, thì tôi vẫn lo từ đầu đến cuối, mình giống thằng hướng dẫn viên (là do xung phong và anh em tin cậy chứ chẳng ai ép buộc gì). Mấy ông anh lớn thì thôi mình lo liệu chăm sóc cho các anh ấy vì mình làm em. Mấy thằng em dại thì thôi mình lo liệu chăm sóc vì mình làm anh. Nói tóm lại, dù sao lên núi thì tôi lúc nào cũng thấy thoải mái tự tin.

***

Chuyến này ngắn ngày, chả có gì mấy. Mà kể cũng lạ là, thằng em ruột mình, dù nó đã hơn ba mươi tuổi rồi, mà mình vẫn cứ thấy lo lắng cho nó những cái nhỏ nhặt. Nó hỏng xe cũng thấy lo. Anh em tắm suối xong nó mới tới, xuống suối một mình, cũng thấy lo sợ nó hứng quá lao ra chỗ sâu lại bị cuốn vào chỗ xoáy. Rồi do xe hỏng, nó đổi con xe Win siêu siêu ghẻ của thợ sửa để đi, thì mình cũng lấy đi thay lên đèo vì xe ghẻ mình phải đi thì mình mới yên tâm. Nó làm hướng đạo dẫn anh em đến bãi cỏ ven suối ở Mù Cang Chải cắm trại, mình cũng lo vì nhỡ cái bãi không đẹp như ý muốn thì anh em lại phàn nàn nó. Mình về tới nhà là 9h tối, thằng em do hỏng xe vẫn đang vật vờ trên Nghĩa Lộ với một thằng em của nó. Bà già nhăn nhó hỏi:

– Thế Nguyên đâu con, chưa về được à?

– Nó hỏng xe, ở lại Nghĩa Lộ. Mai về.

– Thế nó có một mình à?

– Không,còn có thằng Tuấn Anh nữa mẹ đừng lo.

– Thế là còn có người ở lại với nó chứ gì con?

– Vâng. Mà nó lớn rồi mẹ. Hơn ba mươi rồi. Một mình thì có sao.

Nói với bà già thế nhưng vẫn phải lên gọi điện cho nó, hỏi xem tình hình sao định như thế nào.

***

Tú Lệ – Mù Cang Chải thì đẹp quá rồi, google ra đầy ảnh đẹp. Chỉ tiếc là chuyến đi ngắn ngày, mà thành phần đội hình không phải ai cũng máu thích lang thang đến đâu thì đến, thành ra chỉ lanh quanh ven quốc lộ. Dù vậy, cũng có nhiều thú vui. Tắm suối buổi trưa. Đêm lại cắm trại ở một con suối khác. Thằng bán thịt nướng ở chợ Mù Cang Chải ướp thịt quá ngon. Lần sau mà có đi qua đường này, kiểu gì cũng phải vào làm ba xiên thịt của nó.

Đêm trên Mù Cang Chải thời tiết quá đẹp, đốt lửa uống rượu đánh đàn ngâm thơ ngắm trăng Trung Thu mười ba cho tới khi trăng lặn. Mà cũng chẳng nhớ trăng lặn hay không (nghe anh em nói thế) vì rượu táo mèo ngon quá, về cuối mình uống như uống chè đá, bèn gục trước bò vào lều ngủ. Sáng ra buồn thiu nhìn đôi giày, lần nào ngủ lều trời cũng mưa, và lần nào tỉnh dậy cũng thấy đôi giày ở ngoài lều, sũng nước.

***

Mặc dù tốc độ có khác nhau, chỗ nhanh chỗ chậm, nhưng tôi thấy là phong cảnh chỗ nào cũng đang bị làm cho xấu dần đi.

Sapa thì đã hỏng rồi, hỏng cả thị trấn lẫn Fans. Còn mấy cái thung lũng ruộng bậc thang, thì chả có chỗ nào đứng ngắm vì các sườn dốc có góc nhìn đẹp thì đều bị xây khách sạn. Hà Giang đã hỏng mất cái điểm đẹp nhất để ngắm Mã Pì Lèng, nơi người ta xây tới mấy lớp sàn bê tông ra đó. Mà Thủy điện Nho Quế mà xong, thì toi luôn khúc sông quá trời đẹp dưới chân đèo.  Chợ Đồng Văn đã hỏng, Phố Cáo lởm rồi, rồi còn lởm thêm cái gì nữa (tối nay Trung Thu nghe thời sự thấy lãnh đạo Hà Giang phàn nàn là nhiệm kỳ tới này Hà Giang không có kinh phí để cho các dự án lớn, thấy mừng ghê, các anh mà có nhiều kinh phí thì bỏ mẹ tất cả những chỗ đẹp nhất).

Lần này đi Mù Cang Chải, thấy những góc đẹp nhất từ trên đèo nhìn xuống Tú Lệ, các bạn đã cho dựng những chòi cao, bán bia và chắc để cho dân chụp ảnh đứng chụp. Ờ thì uống bia là rất tốt, chụp ảnh cũng vậy, nhưng có cần phải làm cái chòi như thế không. Rồi một chòi sẽ có nhiều chòi, nhiều hàng quán bên cạnh, rồi chả có chỗ nào mà ngắm cái thung lũng cẩm tú diễm lệ ấy.

Rồi qua khúc lên mâm xôi ở Mù Cang Chải, thấy các bạn dân tộc tụ tập đông đúc dưới đường cái, vẫy khách để chạy xe ôm đưa khách lên chụp ảnh mâm xôi, giá 80k/chuyến. Tất nhiên đông thế thì tôi chả đi làm gì. Sau mùa lúa này trên mạng chắc phải có vài chục nghìn tấm ảnh mâm xôi. Chỉ e là sau khi dân tự phát được mấy bữa, lãnh đạo thấy ngon, bèn dẹp dân xe ôm, cho làm lại đường lên góc view ngắm mâm xôi, xây trên đó một cái nhà để chụp ảnh, có thêm quán nhậu, thậm chí cả chùa, thế là xong cái mâm xôi.

Ruộng bậc thang thì nghèo. Nhà cổ truyền thì ẩm thấp kém vệ sinh. Trang phục dân tộc thì nóng, kém tiện nghi. Biết là không nên mong người ta cứ nghèo mãi lạc hậu mãi để mà mình đi qua ngắm cho đẹp. Nhưng chơi với người dân tộc nhiều, tôi thấy họ sống tự nhiên và họ muốn sự sung túc theo cách cha ông họ muốn. Rượu đầy vò thóc đầy bồ. Chứ không thích đông đúc chật chội. Cảnh đẹp toàn bị bọn người Kinh phá hoại và lối sống cổ truyền của họ cũng bị bọn người Kinh phá hoại. Tôi cũng là một trong những thằng người Kinh tham gia phá hoại.

Một chi tiết nhỏ.

Sau khi sáng tỉnh dậy, thu dọn lều xong, chúng tôi gom hết rác vào một tấm bạt lớn, gói vào, hai anh em tôi khệ nệ bê lên đường mòn, định là buộc vào xe rồi chạy ra thị trấn kiếm bãi rác vứt, thì có một anh dân tộc đến xin. Anh xin rất khẩn khoản nên cho. Lúc ấy mới thấy rằng đống rác của mình, anh có thể làm được nhiều thứ. Bát nhựa có thể dùng cho gia đình. Đũa ăn một lần có thể rửa đi dùng. Chai nước uống hết có thể đựng nước mới. Hộp xôi giấy có thể dùng lại để gói cơm mang đi làm đồng. Túi nilon có thể rửa đi làm nhiều việc. Tấm bạt có thể che cả một chái nhà khi mùa đông sắp đến. Ờ thì cũng tốt. Nhưng tháng sau ở trên núi gần thị trấn Mù Cang Chải sẽ có một nếp nhà xấu vãi cả đái do chắn gió bằng một tấm bạt in chữ “Lễ khai giảng năm học…”.

Sự tiện nghi là không thể chối bỏ và ai cũng cần cả. Chúng ta không thể nào chê bai mấy em nhỏ đứng bên đường ở Hà Giang xòe tay chào khách du lịch để xin kẹo, trẻ con đứa nào chả thích kẹo. Chúng ta cũng không thể nói là không cần thủy điện, khi mà điện lưới quốc gia chưa đủ cho thành phố nói gì vùng sâu, để cho nhà họ cứ mất điện chúng ta đi chơi chụp ảnh không bị dây điện vướng và vào nhà thì chỉ có ngồi bếp lửa, sướng quá, hai hôm sau ta về văn phòng đi làm hễ mất điện mất điều hòa một cái là bỏ việc ra café ngồi cho mát. Chúng ta không thể cứ leo Fans rồi xả rác bừa bãi trên đó rồi thuê H’mong làm khuân vác có hai trăm nghìn một ngày đường vác ba bốn chục cân trên vai, rồi về post ảnh facebook nêu từ “chinh phục”. Chúng ta không thể đến Sapa đòi ăn thịt ngon, café ngon, bia cũng có mà whisky cũng có, rồi ta thán rằng sao cái thị trấn này nó đông và xô bồ đéo tả, mất hết cả chất. Chúng ta làm việc với tây suốt ngày xong lên núi lại kêu ôi zồi chỗ này du lịch hóa quá rồi mấy em tộc mắt xanh mỏ đỏ nói tiếng Tây rành hơn tiếng Kinh. Vân vân…

Tất nhiên có thể giữ được mọi thứ đẹp, nguyên sơ, mà người dân vẫn sung túc, việc đó các anh lãnh đạo IQ cao đang ngày ngày viết dự án.

Còn IQ chúng ta đéo cao. Chúng ta là dân, đi du lịch, chụp ảnh, tắm suối, cắm trại,… chúng ta chỉ cần biết rằng cảnh đẹp đó là nhờ công lao của những người dân nghèo trong núi. Chúng ta cần tôn trọng và lễ độ với họ. Chúng ta cần cảm ơn họ khi mua được một xiên thịt ngon, mua được một gùi củi. Chúng ta cần cảm ơn họ khi họ xin chúng ta bọc rác, đỡ phải đi đổ. Chúng ta cần cảm ơn họ khi mình giương máy ảnh và thốt lên “nước mình sao đẹp quá!”. Cái cảnh đẹp mà chúng ta đứng trên Khau Phạ nhìn xuống thung lũng Tú Lệ, đó là sự lao động. Cái cảnh xấu mà chúng ta đứng ở lưng chừng núi nào đó mà nhìn những mỏm núi trọc lốc trơ khấc, đó là sự nghèo đói và cái chết chờ chực khi lũ nguồn về.

Và cái vẻ mặt xấu hổ, hơi buồn, ngơ ngác và tự thấy mình thấp kém, của thằng nhóc 18 tuổi một vợ một con bên suối ấy, khi nhìn chúng ta bầu đoàn hoành tráng đàn ca sáo nhị rượu tràn thơm lừng, phải là cái đau xót của chúng ta. Và vẻ khinh khỉnh của một thằng tây xua tay từ chối người đàn bà dân tộc bán đồ lưu niệm ở chợ Sapa, phải đem đến nỗi xấu hổ cho chúng ta, chứ không phải cho người đàn bà ấy.

Chúng ta, những kẻ yêu núi non phong cảnh và mê luồn đèo mê chụp ảnh, chúng ta đang ăn mày sự lao động của những người dân nghèo khó miền ngược ấy. Mà kể cả ở thành phố này, ngày ngày chúng ta đi làm, lên mạng chém gió, chúng ta cũng đang ăn mày sự lao động của hàng hà sa số những số phận cả đời đéo ra khỏi núi hay bán mình như nô lệ trong các xưởng to xưởng bé khắp đất nước này, bởi vì, thôi đéo nói chúng ta, nói tôi thôi, tôi chả làm được cái đéo gì.

***

Nói thật là nhìn những đoàn “phượt thủ”, khi nắng thì mặc áo đỏ sao vàng cắm cờ trên xe, khi mưa thì mặc áo mưa bọc nilon kín cả giày, tôi chỉ muốn vượt lên tạt đầu cho chúng xòe cụ chúng ra ruộng. Lại còn thấy khó chịu hơn khi nhìn mấy thằng chạy cào cào mặc đồ xe máy hoành tráng như siêu nhân. Rồi mấy thằng bán tải đổ đèo bấm còi pim pim lại còn thò đầu ra nhìn mình vì mình dừng xe bố láo ở khúc cua. Bố mày dừng xe láo đấy, đường còn rộng bỏ mẹ nhìn gì bố.

Cụ các bạn chứ tôi đây ngày chạy năm trăm cây, xe ghẻ cỡ mấy cũng đi được, mà chả bao giờ dám tinh tướng vì khả năng đi đường. Bởi vì, cái đường nào mà tôi đã từng đi, đẹp cỡ mấy hay xấu cỡ mấy, cũng đều gặp những thằng dân bản chạy phà phà vừa cười vừa hét “Êy đi đâu đấy!”.

***

Chiều hôm ấy trước khi cắm trại, tôi lượn trên chợ tìm đồ ăn, đủ đồ rồi quay lại hàng thịt nướng. Xẩm tối đi bộ từ từ bạn thịt nướng chưa nhận ra. Bạn là người Kinh, vợ bạn là tộc. Vợ bạn bảo:

– Sao lâu thế chưa thấy người ta quay lại.

– Mình buồn cười, anh ấy bảo quay lại mà.

– Nhỡ không quay lại thì sao.

Không sao tôi đến đây rồi.

– À anh đây rồi. Than có đây rồi. Que xiên đủ đây rồi.

– Thế sao không xiên trước đi giờ vẫn chưa xiên à?

– Ơ, em tưởng anh chỉ mượn que. Hóa ra mua cả thịt à, hay quá!

– Anh bảo mười xiên thịt mà có bảo mười que đâu.

Hóa ra thằng nướng thịt cực  ngon ở chợ Mù Cang Chải ấy, nó tưởng tôi chỉ mua than hoa, mua hai con cá nướng, và mượn que xiên thịt chứ không mua thịt. Thế mà nó vẫn bắt vợ về nhà vét than ra để bán cho tôi. Vợ nó là một người đàn bà đẹp, chắc vì lấy được vợ tộc đẹp quá nên nó tộc hóa rồi, không ba bựa như dân Kinh nữa.

– Anh cứ xách về nướng ăn xem. Em đảm bảo với anh là vợ em ướp thịt sẽ khác tất cả những chỗ anh từng ăn.

– Anh về nướng mà không ngon là mai anh ra đòi chú lại nửa tiền đấy.

– Anh đừng lo. Chỉ sợ anh đi rồi còn muốn quay lại ăn thịt nướng vợ em làm.

Thế nào lần sau đi qua thị trấn Mù Cang Chải, tôi cũng sẽ dừng lại mua ba xiên thịt nướng của vợ chồng thằng ấy, thật sự quá ngon!

***

Đi từ Nghĩa Lộ lên Tú Lệ vài chục km, từ Tú Lệ lên Mù Cang Chải vài chục km nữa, đường rất đẹp. Nhưng từ Mù Cang Chải đi lên Than Uyên vài chục km nữa, ngắn ngủi, nhưng đoạn đó sẽ có thủy điện đang làm, đường rất xấu. Vì thế bạn nên dừng tí ở Mù Cang Chải, rẽ vào chợ ngay cái ngã ba có cầu qua suối. Sát chân cầu có con chó lông đen. Cạnh con chó là vợ chồng thằng bán thịt nướng. Cô vợ cao mét sáu lăm eo nhỏ hông to rất đẹp dù vai hơi rộng. Anh chồng đẹp giai nhỏ nhắn hơi còm so với vợ. Hai đứa bọn chúng ướp thịt nướng và cá nướng cực ngon, không nên bỏ qua.

Rồi qua cầu rẽ trái, đi vào một bản nhỏ du lịch hóa khá nhiều, có vài cái homestay đầu bản. Bỏ qua mấy cái homestay đểu ấy, đi tiếp chứng trăm mét thì bạn sẽ gặp một ông điên dở dở, hỏi đường ông nói linh tinh. Không hiểu sao trong đoàn có anh tên Minh hỏi chuyện ông điên thế nào mà biết là ông có hai người con hi sinh trong chiến tranh Biên giới 1979 (lúc tối anh kể lại), sao mà trông ông ấy trẻ thế nhỉ, hay ông lẫn con thằng khác chết tưởng con mình chết. Chỉ biết lúc mà tôi hỏi ông, thì ông bảo:

– Ờ đi vui nhé, cắm trại vui nhé. Về nhớ cho tôi gửi lời hỏi thăm anh Hùng.

– Vâng. Về cháu sẽ gửi lời tới anh Hùng.

Ông ta cười khà khà.

Chả biết anh Hùng là anh đéo nào. Anh Hùng được ông điên nhớ tên chắc là oách.

Chúc anh Hùng vui.

Written by Tequila

September 28, 2015 at 3:50 am