Teq's Blog

Đường xưa

Posted in Những con đường by Tequila on July 18, 2018

Đêm nay nghe không còn hay bằng đêm qua, nhưng mà vẫn cứ nghe mãi bài hát này. Bản Đường xưa quen thuộc, do một ca sỹ khá lạ đối với tôi, Phạm Hoài Nam, trình bày. Bản phối quá hay, giản dị với tiếng guitar và violin chơi điệu valse chân phương.

Tôi rất thích bài này. Mặc dù từ lâu đã phát hiện ra câu đầu của nó giống y chang những nốt đầu của bản concerto cho piano cung La thứ của Schumann. Nhưng không sao, hay là được, cứ nghĩ rằng nhạc sỹ Quốc Dũng vô thức mà lặp lại câu đó, hoặc cũng có thể là trùng hợp tình cờ. Hay là được. Mà bản của Phạm Hoài Nam hát rất hay, dù đôi chỗ hơi điệu đà một chút.

https://www.youtube.com/watch?v=RaniebYaRUo

Bước trên đường về anh thương nhớ em âm thầm

Nhớ bao hẹn thề xưa êm ấm

Những trưa hè tình dâng lên đắm say vô bờ

Em nói bằng tiếng thơ mong chờ

***

Lời bài hát sến sẩm như vậy, mà hay ghê. Tiếng Việt có những bài hát những bài thơ thật hay. Những bài hát như vậy, trong một buổi chiều thật là trong trẻo, hay trong những đêm thật sâu, ta những muốn được trở về thời trai trẻ, rất trai trẻ, khi mà còn chưa có tình yêu nào. Thời mà chỉ có anh là thật thôi, còn lại là những thương nhớ những đắm say tưởng tượng. Tình yêu là khái niệm, em là khái niệm, là những Acxinhia, Meggi, Ligia, Laura, Phương… trong tiểu thuyết và trong bài hát.

Vào cái thời xa xôi ấy, cái thời mà chưa biết thức khuya vì sáng sớm 5h dậy đi đá bóng, nhưng buổi tối lại rất dài, tôi thường lạch cạch sửa cái máy nghe nhạc tồi tệ của mình, nghe chút nhạc trước khi nó lại tè le, rồi lôi đàn ra đánh. Cửa sổ mở rộng nhìn ra sân vận động, nhất là những ngày hè, đường phố còn chưa đông và còi xe còn chưa ồn ã, có khi cả tiếng đồng hồ chỉ xoay tua vài hợp quen thuộc với những cách gảy khác nhau và đầu thì bay bay trên những con đường chưa đi, những tình yêu chưa yêu.

Tôi nghĩ rằng mình sẽ khoác cây guitar lên vai, nhảy lên xe máy với một cái ba lô nhỏ buộc đằng sau. Tôi sẽ thắt một cái khăn màu đen hoặc màu xanh trên trán, không hiểu sao tôi rất thích chít khăn trên đầu để cho cái dải khăn thả ra sau lưng, bay theo gió. Tôi sẽ mang theo vài cuốn sách, đi đến đâu đấy thật xa, xa đến quên cả đường về, quên những bài học và trường lớp, quên cả mẹ tôi với những câu hỏi chăm sóc của bà mà tôi luôn không thoải mái khi nghe, quên cả ông bố khó tính hơi tí quát tháo, quên cả thằng em giai, quên hết tuổi thơ và thành phố này, để trở thành một người đàn ông mà tôi muốn, một người đàn ông lang bạt không chốn dung thân.

Hoặc tôi sẽ nhảy lên một chuyến tàu và đi đâu đấy xa tít tắp, nào có nghĩ rằng chuyến tàu xa nhất có thể đi chỉ là đi đến Sài Gòn. Hoặc rồi tôi sẽ biết lái xe, tôi sẽ xin đi làm lái xe đường trường, thật lãng mạn biết bao nếu một anh lái xe tải đường dài sẽ luôn có một cây guitar ném trong góc cabin và khi dừng lại nghỉ đêm ở một nơi xa tít anh ta sẽ lấy đàn ra và hát.

Portable-Guitar-Amps-650x450

***

Một vài năm sau, tôi buộc mái tóc dài quá gáy của mình bằng một chiếc khăn dạ đen, buộc thắt nút sau gáy để hai dải khăn trôi ra đằng sau, mặc một cái áo dạ đen dài tới gần đầu gối, khoác cây guitar trên vai, bước qua những con phố và những công viên đêm khuya trời tuyết. Nhưng tôi chỉ có thể giữ sự lãng mạn của mình với sức nặng của cây đàn trên vai, còn đôi mắt tôi phải căng ra, nhìn xuyên màn đêm nhờ nhờ trắng trắng, bởi nguy hiểm sẽ hiện ra ở bất cứ góc phố nào. Rồi tôi chui vào gian cafe internet nhỏ hẹp trong một chung cư bẩn thỉu, pha những cốc cafe cho các chị điếm. Có một số chị mà theo con mắt tôi thì chẳng điếm tí nào, nhưng tôi ở còn ở một đẳng cấp còn thấp hơn các chị nữa, và không gian ấy thì chẳng phải để rút đàn ra đánh.

Một vài năm sau, tôi nhảy lên một chuyến tàu để vào nam, nhưng lại không có đàn để mang theo. Chặng trở về, tôi ngồi bó gối trên ghế gỗ cứng của một toa xe vắng vẻ, vạ vật nghĩ về những con đường cuộc đời. Ở một ga xép, một đám sinh viên nhảy lên, cả trai cả gái, chúng hát hỏng với nhau. Tôi ngồi lù rù như một thằng bụi đời, có một em cám cảnh biếu tôi một quả cam. Tôi lạnh nhạt cảm ơn gọn lỏn, rồi bóc quả cam ăn, rồi chúng nó cũng thôi hát, tôi co ro nằm như một con sói đói nghĩa đen.

Một vài năm sau, một vài năm sau… tôi thường bỏ cây guitar vào cốp xe, và chở vợ con phóng trên những con đường núi. Rồi ở nhà trên núi, tôi đốt một đống lửa, uống rượu, và gảy đàn khe khẽ. Thường là tôi đã quá say vì uống rượu với các bạn H’mong và chẳng đánh được cái gì cả, chỉ linh tinh lan man. Gảy đàn được vài câu lại dừng, đá chân đẩy củi và thổi lửa, rồi uống rượu cho đến khi đêm mờ đi trong mắt mình rồi dặt dẹo lò mò chui vào ngủ.

Có một lần tôi đã thực hiện được cái mong muốn năm xưa. Tôi một mình khoác guitar trên vai, nhảy lên con ngựa già của mình, chạy khắp núi. Nhưng đàn chủ yếu ở trên lưng làm chỗ dựa cho chặng đường dài chạy xe, không có nó để dựa lưng, chắc tôi không thể chạy nổi từng đấy đường đất. Cũng có lúc tôi dừng xe nơi hoang vắng, chui xuống bờ suối nơi xung quanh hoang vắng, tôi có hát đôi bài và uống whisky. Nhưng lòng tôi nặng trĩu, chẳng thấy gì là lãng mạn, chẳng thấy gì là mơ mộng như hồi bé từng tưởng tượng. Chuyến đó, không kể những lúc rút đàn ra khỏi bao và gảy linh tinh rồi đi ngủ, thì chỉ có một lần tôi thật sự chơi đàn. Đó là đêm trên hồ Ba Bể. Tôi uống rượu nửa chừng say, xách đàn ra thềm nhà. Nhà đẹp, có 5 khách. Một là tôi, một đôi người Việt thích nói tiếng Anh với nhau, và một đôi người Pháp thích nói tiếng Việt học được từ nào nói từ đó. Phòng của tôi ở giữa hai phòng của hai đôi kia. Tôi xách chai rượu của mình ra mái hiên, nó có một cái chòi nhỏ ở cuối hiên nhà. Tôi tu những ngụm rượu to, chơi tất cả những thứ linh tinh lang tang mà hồi nhỏ hay chơi. Tiếng đàn lan ra mặt hồ và tôi cảm thấy hạnh phúc. Tôi chơi đàn được một phần ba chai rượu, thì đứng lên về ngủ. Có tiếng vỗ tay ở sau lưng, đôi già người Pháp uống vang trước cửa phòng họ từ bao giờ, tôi chào cảm ơn họ. Phòng của đôi người Việt kia đóng kín cửa, tôi nghĩ rằng mình sẽ rất hân hạnh nếu họ đã làm tình với nhau trong tiếng đàn của tôi vẳng lên từ phía mặt hồ.

Vợ tôi chẳng ý kiến gì, khi đi đâu tôi cũng nhét vào vali vài cuốn sách, và xách theo cây đàn, dù không mấy khi mở sách ra đọc mà nhiều chuyến còn không rút đàn ra khỏi vỏ. Cô hiểu hành lý đấy của tôi không phải để tôi đọc nó hay chơi nó, mà chỉ là nếu thiếu chúng thì tôi thấy hành lý của mình không đủ cho một chuyến đi.

Rồi bây giờ tôi và mấy bạn gặp nhau mỗi cuối tuần để chơi nhạc, niềm vui của tôi là xách cây đàn ra khỏi nhà, gọi một cái taxi và đến nhà bạn. Chúng tôi chơi một thứ nhạc đáng chê cười khi nhỡ có ai nghe nó, nhưng chúng tôi yêu quý từng nốt nhạc của mình, như yêu những con đường chúng tôi đã đi, đi đúng hoặc lạc đường. Chúng tôi thường tự chế giễu bản thân, chê cười chính mình. Nhưng có điều gì ấm áp khi những thằng đàn ông vẫn trẻ trâu dù mặt già queo, không rành nhạc lý và chơi đàn kém đến vậy, vẫn cố gắng tìm kiếm những nét đẹp mà đôi khi nó hiện ra rạng rỡ trước khi tan biến không sao xâu chuỗi được. Chúng tôi hiểu vẻ đẹp của âm nhạc, chúng tôi muốn viết nó ra, chơi nó, dù nó chỉ là một hạt sương long lanh bỗng hiện ra rồi khô đi mất.

Như cách chúng tôi hiểu rõ thế nào là sự tử tế, thế nào là tình yêu, thế nào một người đàn ông mà người ta gọi là đàn ông, thế nào là một cuộc đời. Nhưng chúng tôi chỉ là chúng tôi. Đường đi trăm lối, bụi rậm mưa sa, bùn lầy đá hộc, những yếu đuối và gian trá, những bằng phẳng thênh thang mà trơn trượt… Chúng tôi hiểu rằng một người đàn ông chẳng có một cái đích nào để đi đến, những cái đích đều là ảo vọng. Người đàn ông mà chúng tôi yêu quý, sẽ là một kiểu người ngáo ngơ, một người mà mình thích đánh bạn. Một người mà khi ca nô cua một vòng lớn trên sông, sóng dập ầm ầm tung tóe, ngã ngồi xuống cano, vẫn kịp nhìn thấy một con chim xanh đang chao bên cạnh. Ây, con chim đẹp đéo chịu được kìa! Ờ đẹp vãi, để em chụp ảnh nó phát! Rầm, uỳnh! Đéo chụp được anh ơi, nhanh quá không kịp. Thế thôi kệ mẹ nó.

Rồi ta sẽ bước chới với khi người khuất xa chân trời

Sẽ hấp hối trong đêm mù khơi

Sẽ thấy bóng tối trong từng nỗi đau xanh ngời

Xa vắng rồi những khi bên người

Đường xưa.

***

Với những đêm như đêm nay, chỉ nghe duy nhất một bài hát sến sẩm, tôi những muốn được quên sạch đi ngày mai. Tôi những muốn uống sạch cái chai whisky trước mặt (mà nãy giờ tôi chỉ nhấp một ngụm vì mai còn đi làm) để chìm vào một trận say thật đã đời. Đã quá lâu rồi tôi không say một trận đã đời. Một trận say đã đời phải là một trận say một mình, uống hết mức và gục xuống trong mộng ảo.

Mộng ảo đó không có đàn bà, không có tiền bạc, không có thành công hay thất bại. Một trận say đầy mộng ảo sẽ vẫn là một chiếc khăn xanh chít trên đầu, một cây guitar sau lưng, vài cuốn sách nhét trong ba lô, và nhảy lên xe máy đi mãi đi mãi không nhìn bản đồ, quên hết đường về và gục ngã bên một vệ đường bụi bặm hay tuyết giá, như một nhà thơ lang thang.

Đàn ông nào cũng làm thơ và đàn bà nào cũng yêu nhà thơ. Rồi chúng để mất chất thơ trong mắt mình, rồi chúng yêu nhau và yêu bản thân mình theo cách mà Bà chúa Tuyết đã vảy những mảnh thủy tinh vào mắt chúng.

Advertisements

Miền Tây tháng 7/2018

Posted in Những con đường by Tequila on July 15, 2018

Tối chẳng thèm xem trận tranh 3 – 4 Worldcup, ngủ sớm, thành ra 3h đêm tỉnh dậy. Tính ngồi cày GTP, check xem làm sao mà cái bài hát sến súa của mình lại được bạn Hiệp đổi thành ra một cái màu trầm ấm nam tính hơn hẳn như vậy. Nhưng mà GTP là thứ rất hút thời gian, vèo cái sẽ đến sáng, mà trời đang đêm mưa, một thời gian thích hợp để viết hơn.

***

36975886_10210133937905521_7723779979208556544_n

Bạc Liêu 5/7/2018

Chuyến này, nguyên thành phần chuyến Hà Giang – những thứ đẹp xinh nho nhỏ – hẹn nhau đi miền Tây. Không dễ tí nào, nhưng cũng thu xếp được thời gian với nhau. Sài Gòn nháo nhào ở sân bay buổi tối và buổi sáng hôm sau, ngày giữa tuần đông đặc người trên đường. Tôi chỉ bắt đầu cảm thấy chuyến đi, khi xe trôi dần ra khỏi thành phố, vào cao tốc Trung Lương (một thứ cao tốc hạng bét so với các cao tốc hạng ruồi ở miền bắc), và đặc biệt là khi xơi xong một bữa trưa tuyệt vời cực kỳ tuyệt vời ở một quán bình dân đâu đó bên kia cầu Mỹ Thuận, món canh cá và cá kho thật hết xảy.

Chẳng có gì thú vị (ngay cả với bản thân tôi) nếu giờ ngồi liệt kê xem chuyến đi này mình đã đi qua những điểm nào, dù thằng bạn cũng đã chịu khó vẽ lại hẳn một cái bản đồ để anh em cùng ghi nhớ. Cái bản đồ ấy có ý nghĩa là chuyến này mình đã đi một vệt như vậy, là một cái vệt để ghi nhớ cho lần sau còn đi tiếp. Nếu như vùng tây bắc và đông bắc, mà tôi đã cày nát với rất nhiều chuyến đi, có thể dùng rất nhiều tính từ để tả. Nào là hùng vĩ, hoang sơ, cua tay áo, những góc núi âm u những cao nguyên nhỏ thôi nhưng cá tính… Ở miền tây, thì chỉ thấy mênh mang. Mênh mang, là từ duy nhất cần dùng và từ đó nói lên tất cả. Mênh mang đồng ruộng, mênh mang sông nước, mênh mang con người, mênh mang lịch sử và văn hóa.

Tôi không được ngồi sau tay lái cả hành trình. Ông bạn thuê một con xe số tự động để hắn cũng có thể lái được, có thể thấy hắn cũng là một thằng thích lái xe, như tôi. Bạn đồng hành của tôi có ba thằng, một ông bạn (tức bạn mà hơn tuổi), một thằng bạn cứt (thì tức là bạn thôi) và một chú em (là một thằng bạn mà ít tuổi). Chúng tôi vừa chạy xe vừa nói nhảm, về đủ mọi thứ quan trọng của cuộc đời này, trừ những thứ nghiêm túc. Miền tây êm đềm trôi trôi trước mũi xe.

Phong cảnh của miền Tây là một mặt phẳng trải tít tắp đường chân trời, sông, cánh đồng, cây, và lại sông. Những chuyển biến từ tỉnh này tới tỉnh khác, là không quá nhiều. Không như ở miền bắc, đang đồng bằng bụp phát thấy à trung du rồi, à núi cao đây rồi… Miền tây tất cả là mặt phẳng. Tuy nhiên những chuyển biến nho nhỏ luôn có trên từng km và rất chi tiết. Nơi này có nhiều lau lách, đi một đoạn nữa thấy ngợp vì sao màu xanh lá non nó rực rỡ đến thế, đi một đoạn nữa thấy nao lòng vì màu đỏ của những cây phượng vĩ đang trổ hoa bỗng hiện ra ở bên đường, đi đoạn nữa lại thấy sông hiện ra giống y chang các con sông khác mà lại có vẻ gì khác khác.

Con người cũng vậy, con người ở từng vùng của miền Tây là giống nhau. Ở đâu cũng là những anh miền tây và những chị miền tây, có người thư thả có người vất vả, nhưng  không có cái vẻ lam lũ vật lộn với những nỗi ước ao. Từ Cần Thơ trôi dần xuống Cà Mau, cảm giác như càng đi xa thì sự lo toan nhạt dần và cái vẻ hồn hậu đậm dần lên. Đến tới tận đất mũi, thì dường như họ đã sống nghìn năm như vậy và sẽ sống nghìn năm nữa như vậy, chỉ khác là hồi xưa thì họ chèo xuồng ba lá còn giờ thì chạy ca nô pằng pằng. Từ Năm Căn, chúng tôi được một ông lái ca nô chở đi Đất Mũi, ông tay phi cái cano ầm ầm nhảy tưng tưng qua những con nước lớn trên sông, thật ghê răng với cách lái cano của ông ta. Rồi ông đưa chúng tôi vào một quán nhậu để ăn trưa, nơi mà chúng tôi đã được ăn những con bề bề to chưa từng thấy và xơi món đặc sản cá thòi lòi, và một con cá quái dị gì nữa mà không nhớ tên. Quán nhậu nhìn thẳng ra một cánh đồng nước bao la, toàn đước là đước. Nhưng ở đây được được trồng thành một rặng dài, như một hàng cây giữa đại lộ. Tôi gọi nó là Đại lộ của những ước mơ tan vỡ – một cái tên bài hát bất giác nghĩ đến – The boulevard of broken dreams

0707181350

The boulevard of broken dreams

***

Nhưng cái mênh mang của phong cảnh miền Tây, của con người miền Tây, không phải là sự êm đềm mặc định mà ngược lại, chứa đựng trong nó những cơn sóng ngầm. Cũng phải thôi, từ đầu cực bắc cho tới mũi cực nam của cái đất nước vừa già cỗi vừa non trẻ này, có chỗ nào là không cuộn chảy những con nước của lịch sử. Miền Tây là nơi nuôi dưỡng những đội quân tụ rồi lại tan rồi lại tụ của Nguyễn Ánh trong suốt bốn mươi năm chinh chiến. Máu của miền Tây tan vào nước trong suốt bốn mươi năm chiến tranh của thế kỷ trước. Rồi tiếp theo là gạo của miền tây đã nuôi sống biết bao nhiêu người trong thời gian khó khăn cả nước không có gì để ăn. Đến bây giờ, tiếp tục là cá tôm của miền tây.

“Một vùng đất có những câu chuyện đẹp dữ dội mà không ai kể” – thằng bạn tôi bình luận. Chắc chắn người ta đã kể nhiều, nhưng ít ai nghe. Trước khi đến đây, miền tây với tôi là một cái gì đó rất mờ nhạt (dù hơn mười năm trước cũng đã đi một chuyến nhưng là kiểu đi tour). Ngay như ông bạn tôi, người sống và làm việc ở Sài Gòn, thì miền tây cũng chỉ hiện ra rõ nét với hắn nhờ chuyến đi này.

Chúng tôi được một người kể chuyện rất hay, kể cho nghe câu chuyện về Huỳnh Phú Sổ – giáo chủ phật giáo Hòa Hảo. Người mà năm 18 tuổi xuống núi lập đạo, 20 tuổi có cả triệu tín đồ, 27 tuổi chết một cách bí ẩn nhưng đến giờ sau 70 năm vẫn còn được nhiều giáo dân chờ đợi giáo chủ của họ trở về. Lịch sử có những cái nhìn khác nhau, nhưng nhìn theo góc nào thì câu chuyện về Huỳnh Phú Sổ và phật giáo Hòa Hảo vẫn là câu chuyện về niềm tin, nỗi đau, hòa bình và chiến tranh. Một chuyện thường gặp, ở bất kỳ đâu. Dù có thường gặp thì có câu chuyện nào giống câu chuyện nào, có số phận nào giống số phận nào đâu.

Đi tới bất kỳ đâu, việc cần làm không phải là chụp ảnh check in, việc cần làm là tìm được một người kể chuyện. Người ta có thể lên google và tìm hiểu về bất cứ một chuyện gì. Nhưng khi được nghe một người kể chuyện, thì câu chuyện mà anh ấy kể, sẽ được ghi trên mặt sông, mặt người mà ta nhìn thấy, ghi được vào trong tâm hồn mình, làm cho mình lớn lên hoặc làm mình nhỏ bé đi.

***

Người Kể chuyện còn hứa với chúng tôi về những câu chuyện khác, khi nào chúng tôi có dịp quay lại miền đất này. Anh ta sẽ đưa chúng tôi đi Châu Đốc, Hà Tiên, tới những miền biên viễn đầy ắp những câu chuyện khác của quá khứ và hiện tại.

Chuyến đi rất ngắn nhưng ấn tượng. Ấn tượng lớn nhất không phải những gì đã nhìn thấy hay đã được nghe, mà ấn tượng bởi sự dày dặn đầy ắp của những điều chưa nghe chưa thấy. Thời gian không cho phép chúng tôi kéo dài thêm điểm dừng chân. Chúng tôi lướt qua thành phố Sa Đéc một cách đầy tiếc nuối vì không thể lưu lại. Một thành phố xinh đẹp, toàn là hoa, xin gửi lời chào những thành phố làng mạc và những con sông còn chưa kịp làm quen.

Xin gửi lời hẹn hò với những con đường và những vùng đất khác. Đất nước mình, càng đi càng thấy đẹp. Tạm thời bỏ qua không chê bai những bàn tay xôi thịt lúc nào cũng tìm cách bôi trát làm nó xấu đi, bọn không có mắt và không có tai.

Ve sầu nhốt trong hộp diêm

Posted in Âm nhạc - Phim ảnh - Vẽ vời by Tequila on May 11, 2018

Hôm nay tôi được nghe một trình diễn tuyệt vời trên youtube, nghệ sĩ mù trẻ tuổi người Nhật Bản tên Nobuyuki Tsujii chơi bản Piano Concerto số 2 của Rachmaninoff.

https://www.youtube.com/watch?v=dGX3temma5Q

Thoạt tiên là không có gì nổi bật, youtube tự bật tự chơi theo list của nó. Bản nhạc quen thuộc này tôi đã nghe nhiều lần mỗi lần nghe một nghệ sỹ khác nhau trình tấu. Nghe một hồi, bỗng thấy lần này có cái gì đó đặc biệt. Các bản tôi thường nghe thì tiếng đàn của nghệ sỹ piano rất nổi bật, concerto cho piano mà. Lần này, tiếng piano hòa quyện với dàn nhạc dây một cách đáng ngạc nhiên. Nó như không phải là một concerto dành cho piano mà là một bản hòa tấu mà các bè đều được có vai trò cân bằng với nhau. Tiếng piano đứng cùng với những tiếng đàn khác, không nhảy ra phía trước, không đứng lên cao, khiêm tốn, tinh tế, nhưng rồi vẻ đẹp của nó vẫn cứ hiện ra uy nghi và sững sờ như sau khi xuyên qua một cánh rừng nhiệt đới rậm rạp bỗng ta nhìn thấy một tòa thành cổ bị bỏ quên cả nghìn năm.

Tôi phải chuyển qua màn hình youtube, bật lại từ đầu để xem.

Người nhạc trưởng lớn tuổi dìu nghệ sỹ piano Nobuyuki ra tới đàn piano, giúp anh ngồi xuống, rồi nhạc trưởng về vị trí của mình. Những nốt nhạc đầu tiên vang lên như từ chốn xa xôi chiếu tới, nó quyện vào rồi chìm đi trong bè dây. Nobuyki còng lưng ngồi bên đàn. Cái đầu của anh lắc bên trái, lắc bên phải, theo từng nhịp đàn, cách đung đưa đầu thường thấy của những người mù chơi nhạc. Anh không đeo kính, gương mặt anh có lẽ là đẹp trai nếu nó gắn với một đôi mắt sáng, nhưng với đôi mắt nửa nhắm nửa mở thì trông nó như thể một chiếc mặt nạ. Nhìn khá quái dị, dù không đáng sợ hay thương. Đôi bàn tay anh cũng quái, nhảy nhót trên phím đàn như là tự những ngón tay chúng thích nhảy nhót như thế chứ không ai điều khiển cả. Những ngón tay không có sự điệu đàng làm dáng của các nghệ sỹ mắt sáng. Chúng dính vào phím đàn này, rồi bật lên nhảy sang phím đàn kia, hoàn toàn tự nhiên do cái âm thanh nó cần phải thế, có điều sự tự nhiên thuần chất đấy lại khiến chúng có vẻ ma quái. Đôi bàn tay của Nobuyuki như những xúc tu của một con bạch tuộc bám dính và vê vảy trên phím đàn, hay đúng hơn là giống với những cái chân luôn quờ quạng loạn xạ của một con tôm biển.

Vậy là cái gương mặt như mặt nạ vô hồn, cái đầu lắc từ bên này sang bên kia chẳng ăn nhập gì với cái lưng còng, những cái chân tôm biển gõ gãi trên phím đàn… không hòa nhập gì với những gương mặt trí thức đẹp đẽ và biểu cảm của các nghệ sỹ xung quanh anh. Từ góc máy quay, ta thấy gần cạnh anh là một nữ nghệ sĩ vionlin tóc nâu áo hở ngực đẹp như một nàng công chúa, thật đối lập. Kết thúc chương, anh đung đưa người một cách kỳ quặc, rút trong túi ra chiếc khăn mùi xoa để lau mặt, rồi vào chương tiếp.

Cái đầu anh vẫn lắc qua lắc lại. Lúc này, hình dạng cổ quái của anh không còn nữa. Tôi có thể nhìn thấy anh đẹp như một hoàng tử trong truyện tranh, với mái tóc dài, gương mặt thanh tú, mũi cao, đôi mắt sáng trong xanh mơ mộng, thân hình thanh thoát. Vị hoàng tử đẹp đẽ đó vì một lời nguyền cổ mà bị nhốt vào trong thân hình xấu xí, quẫy đạp trong cái vỏ thân xác bị người ta chụp lên mình, cô đơn trong miền tối tăm của đôi mắt đã bị bịt lại. Hoàng tử bị nhốt trong bóng tối ấy, không nhìn thấy những hình ảnh dẫu là đẹp đẽ hay là xấu xa, không nhìn thấy loài người. Đám đông đang lắng nghe bên dưới sân khấu, anh biết có đám đông ấy, đám đông với anh chỉ là một khái niệm, một cái gì đó gồm nhiều những thứ giống nhau. Cái anh nắm bắt rõ nhất là âm thanh của dàn nhạc dây, rõ từng nốt từng nốt một, tạo thành một thứ ánh sáng mà anh nhìn thấy. Anh điều khiển cho đám cẳng chân tôm biển của mình múa trên phím piano, tạo ra những viên bi lấp lánh hòa hợp với thứ ánh sáng đó. Đôi chỗ, ở những đoạn mà bản nhạc để riêng đất diễn cho piano, thì tiếng đàn của anh nổi lên một cách dõng dạc và mãnh liệt bất ngờ.

Tôi lắng nghe bản nhạc mà không thể rời mắt ra khỏi những cử động quái dị của cái đầu và đám càng tôm biển của Nobuyuki, thật là một phần trình diễn quá đẹp đẽ, chính xác tới từng chi tiết nhưng rất lại hoang đường.

***

Mùa hè đến rồi, tối nay đạp xe với vợ ra phố lượn một vòng, phố đêm o e tiếng ve gọi hè. Tầm này ve vẫn còn kêu giọng kim, chúng đang gọi hè thôi, hè còn chưa đến hẳn. Khi hè đến hẳn, chúng sẽ đông hơn, kêu to hơn thành một dàn nhạc hoành tráng hơn.

Nhớ hồi nhỏ thường chơi trò bắt ve. Bắt được con ve đực xong thì cũng ác, con ve sẽ bị cắt cánh để không bay mất được, bỏ vào hộp. Khi nào thích thì lôi nó ra, nắm trong lòng bàn tay, bóp nhẹ, thế là nó kêu váng lên. Tất cả các trò chơi trẻ con đều ác, ác theo nhiều cấp độ. Giật đuôi mèo, đá đít chó, vặt đầu châu chấu để xem các hiệp sĩ không đầu tiếp tục bò, bỏ đói cá chọi chôn xuống đất mấy ngày rồi lôi lên lắc lọ ầm ầm cho chúng say để lao vào đánh nhau, vặt chân bọ xít dính vào lá cây làm xe đua F1… Cái nhân tính của loài người, loài duy nhất có sở thích hành hạ các con vật khác và hành hạ nhau cho vui, thể hiện rất rõ trong các trò trẻ con.

Tính tôi vốn yếu mềm như gái, cho nên cũng không chơi mấy trò ác được lâu. Tôi từ từ bỏ mấy trò vặt chân bọ xít, rồi thường chăm sóc chó mèo, rồi bắt được ve cũng không cắt cánh chúng nữa, chỉ nhốt vào hộp diêm, bóp bóp chơi một hồi rồi khuya lại thả nó đi. Về sau cũng không ham bắt ve nữa, thấy tội tội, vì đọc sách biết là bọn ve chúng lóp ngóp dưới đất tới mấy năm rồi mới bò lên kêu ầm ĩ tán nhau, rồi đẻ trứng và chết. Cơ hội của chúng rất ít, bắt chúng vặt cánh và bóp cho kêu như kèn, quả là ác với chúng. Sau này lớn lên, đọc thêm nhiều những cuốn sách ba vạ, thì hiểu thêm là cái độc ác không chỉ đơn giản là bắt con ve và hành hạ nó, mà ác hơn là trong khi đó thì con ve không biết là chúng bị hành hạ ra sao. Con ve đâu biết gì, nó ở dưới đất tới mấy năm mới bò lên, lột xác, còn chưa kịp hiểu gì thế giới thì đã bị nằm trong bàn tay của đứa trẻ. Thế giới của nó chính là bao diêm và bàn tay, nó thấy bị bóp một cái, thì kêu thôi. Nó sẽ nghĩ rằng nó đã làm đúng những việc nó cần phải làm rồi, và khi bị bóp thì rung cái bụng là đương nhiên. Chắc hẳn nó rung hết mình đầy tự hào như nó cho rằng phải như thế.

***

Quay lại với phần trình diễn của hoàng tử Nobuyuki Tsujii.

Tiếng đàn của anh thật hay, sự chính xác của anh rất tuyệt, khả năng kiểm soát của anh khi trình diễn rất tốt… Một phần trình diễn tuyệt vời, nhưng sẽ không phải là phần trình diễn mà tôi sẽ muốn nghe đi nghe lại nhiều lần. Dẫu có là hoàng tử đi chăng nữa thì bị lời nguyền vẫn là bị lời nguyền. Trình diễn của Nobuyuki Tsujii xuất sắc, đẹp đẽ, đầy nhạc tính, nhưng nó thiếu tính người.

Bản concerto số 2 của Rachmaninoff không phải là một bản nhạc vui, cũng không phải là một bản nhạc buồn, không giận dữ không thương cảm, nó là một bản nhạc mà theo tôi là một bản nhạc về sự xa cách và nỗi cô đơn. Chả thế mà chương hai của nó, đã được thằng nào chế thành ca khúc và Celine Dion đã hát All by myself rất phê. Hoàng tử Nobuyuki sinh ra đã mù, như một con ve bị bắt nhốt trong hộp diêm, chẳng bao giờ nhìn thấy mặt trời hay mặt người, sự xa cách là mặc định. Nỗi cô đơn và khác biệt cũng là mặc định. Nobuyuki đương nhiên luôn xa cách và cô đơn. Anh dĩ nhiên không thể hiểu về thế giới của loài người. Anh không nhìn thấy mâm cơm mà mẹ nấu cho anh ăn, anh không nhìn thấy đàn bà và không xem được JAV, anh không xem được bóng đá hay là không xem được phim ma để trau dồi nỗi sợ hãi, anh không xem được phim chiến tranh để mà hiểu bom rơi máu đổ, anh cũng không xem được tranh để mà hiểu cái đẹp phi thời gian mà một thứ gắn liền với thời gian như âm nhạc dù rất liên quan nhưng lại hoàn toàn khác biệt. Anh làm tôi nhớ đến một lần xem cố nghệ sĩ guitar Văn Vượng trình diễn trên TV, ông nói, sau khi trình diễn độc tấu Người Hà Nội, rằng Hà Nội đẹp lắm tôi biết thế nhưng chưa nhìn thấy Hà Nội bao giờ.

Và vì thế mà bản Concerto số 2 Racmaninoff mà Nobuyuki trình diễn thật tuyệt vời, đẹp đẽ, không thể nào mà không cảm động. Nhưng nó vẫn thiếu hay vì nó quá đúng. Nó đúng một cách đương nhiên và vì thế nó sai. Giống như chúng ta không thể nào hiểu tình yêu nếu xung quanh ta toàn tình yêu, chúng ta không thể nào hiểu được sự tử tế nếu lúc nào mọi người cũng tử tế với ta và ta cũng tử tế với mọi người. Chúng ta không thể vui được nếu lúc nào ta cũng vui và cũng không thể buồn cho ra buồn nếu lúc nào ta cũng buồn thảm.

***

Dưới phạm vi tác động của bản Concerto số 2 Rachmaninoff mà hoàng tử Nobuyuki trình diễn, và mấy lon bia, thật ra tôi rất muốn nói về một cái gì hoành tráng, mang tầm nhân loại. Nhưng một cách khôn ngoan thì những suy nghĩ mang tầm nhân loại ấy nên giữ riêng cho mình, không cần trình bày bởi vì chỉ cần nửa chai whisky là ai cũng phát biểu mang tầm nhân loại cả. Mẹ ơi hôm nay ăn gì thế, cũng là một phát biểu mang tầm nhân loại rồi.

Hôm nay trước khi nghe Noubyuki, trước khi nghe tiếng ve gọi hè, tôi cho bọn trẻ con xem một cái phim, xem cùng bố mẹ. Phim về một con chó, và dù đã tra cẩn thận độ tuổi để xem cùng với trẻ con, thì trong phim vẫn có một cảnh yêu đương hôn hít. Cô con gái 6 tuổi xem cảnh ấy bỗng bẽn lẽn, tự dưng đánh trống lảng bằng một câu nói gì đó, và sau đó thì kín đáo sờ môi mình. Gái mà, 2 tuổi đã ôm nựng búp bê và trong đầu suốt ngày công chúa hoàng tử và hôn hít và cầu hôn đám cưới, dĩ nhiên cũng thương con chó vì sao nó tình cảm thế vân vân. Thằng con giai thì cũng xúc động, như tôi, nhưng thiên về những thứ kiểu tình bạn, lòng trung thành. Đó là những dòng code của Thượng Đế.

Chứ còn thì cũng như một con ve sầu mà thôi. Chui lên, đầu tiên cố gắng bò lên gốc cây ở một độ cao ok, bám chắc, lột xác ra, chui ra khỏi cái vỏ cũ, người ướt át yếu đuối bò dần lên cao. Vỏ mới sẽ khô cứng lại, bắt đầu rung bụng được rồi, rung thôi toe toe. Toe toe. May mắn thì sẽ có một con ve cái nào đó bắt sóng, thế là ổn, phá đảo game, hoàn thành kiếp ve và rụng xác xuống đất. Còn nếu không, chả ảnh hưởng gì, mùa hè này và mùa hè sau đều có ngàn vạn con ve chui từ dưới đất lên và cố gắng làm những việc y chang như vậy.  Nếu một ngày nào đó những con ve bắt đầu tự hỏi nhau mình làm thế để làm gì, cho ai, tại sao, thế nào… thì nỗi đau khổ bắt đầu và những con ve bắt đầu cần đến tài sản và tôn giáo. Khi ấy chúng sẽ rưng rưng khi bỗng thấy có một con ve thuần khiết, chỉ có chui lên, lột xác, trèo cao hơn, và rung bụng, không suy nghĩ gì cả. Kể cả khi con ve ấy bị một đứa trẻ bắt được và bóp cho nó kêu toe toe.