Teq's Blog

Đêm uống grappa Mận nghe Claydermann

with one comment

– Grappa: Một loại rượu của Ý, chế từ bã nho. Vốn là một loại rượu dành cho anh em lao động, vì nước ép nho thì bọn quý tộc chúng nó làm thành vang hết rồi, người lao động nghèo chỉ còn lại bã, nấu lên thành rượu nặng mà uống.

– Grappa Mận: Lần đầu được uống cách đây hai năm trên Hà Giang, ở một địa điểm mà do không được trả tiền nên thôi không quảng cáo cho nó. Người ta chọn ra những quả mận ngon, đều, nấu theo kiểu grappa nho. Chất lượng tuyệt hảo, không thua gì một chai Grappa Ý giá trên hai củ, có khi hơn. Hôm nọ đến lại chỗ ấy, anh em bèn mua hai lọ đựng vào chai Lavie, bỏ ngăn đá lạnh ngắt.

– Claydermann: Richard Claydermann, nghệ sĩ oánh piano bình dân.

Số là chú em gửi cho một đoạn chú sáng tác, để ngửi thử xem có hương vị thế nào, có giống nhạc của ai không. Tôi nghe thử, ngay mấy giây đầu đã nhận ra một giai điệu rất quen thuộc mà không nhớ ra nổi. Bèn cầm đàn đánh cho điện thoại nghe, điện thoại cũng không tìm ra được. Một giai điệu chắc chắn là quen và tôi còn nhớ rõ nó, cầm đàn lên đánh ra ngay. Ngửa mặt nhìn trần nhà lục lọi một hồi thì nhớ ra là của Richard Clayderman. Lại mở Spotify duyệt nhanh qua gần chục album và hơn trăm bản nhạc, thì tìm ra nó. Báo cáo chú em xong, mới nghe lại cẩn thận bản nhạc. Nó hay mà. Bản “Couleur tendresse”

https://www.youtube.com/watch?v=nbJP955jYyM

Chỗ này phải nói thêm là, chuyện dân amateur thậm chí dân chuyên nghiệp viết nhạc ra bị giống, bị “đạo" của ai đó, là quá thường. Những trường hợp chủ ý đạo nhạc cũng có nhiều, nhưng thường thì là do vô thức bị giai điệu nghe đâu đó ăn vào não, biến thành chủ đề cho bản nhạc của mình. Song lý do thường gặp hơn cả, là dùng vòng hòa thanh đơn giản dễ nghe và vì thế dễ bị giống người khác.

Lúc nào rảnh, tôi sẽ dùng toán (đi học lại toán phát) để bảo vệ Thạc sỹ âm nhạc có đề tài là Nguyên lý đạo nhạc.

Về lý thuyết, dù nhạc chỉ có 7 nốt, nhưng với trường độ, cao độ, nhịp điệu khác nhau, sẽ ra vô vàn bản nhạc không lặp lại, nhiều như sao trên trời. Song khi chọn thể loại, số trường hợp sẽ giảm đi đáng kể. Rồi chọn tiếp đến nhịp, 4/4; 6/8,… tập hợp nhạc lại thu gọn đáng kể nữa. Chọn âm giai chủ, tập hợp lại giảm đi mấy chục lần. Đặc biệt, khi chọn tới vòng hòa thanh, thì tập hợp sẽ gọn lại cực kỳ cực kỳ đáng kể. Thể loại giống nhau, nhịp điệu giống nhau, âm giai giống nhau, vòng hòa thanh giống nhau, thì có thể nói là nhạc đẻ ra sẽ có mùi y như nhau, bài này lắp qua bài kia được. Như thằng em Tân tàu của tôi có đề tài tiến sỹ “Năm hợp âm chinh phục Nhạc Việt” là vì lẽ đó.

Vì thế, để chế tạo nhạc không giống ai, thì phải dùng vòng hòa thanh hoặc sự kết hợp không giống ai. Âm nhạc thật là đơn giản. Mỗi tội, nhạc hay chúng nó sáng tác hết mẹ rồi. Mình cố tìm ra cái mới không giống ai, thì chả khó, mỗi tội không hay mà thôi. Thôi thì người ta làm ra nhạc hay, thì mình làm ra nhạc dở, kể cũng không phải xấu hổ. 

Quay lại Richard Clayderman. Tôi nghe lại bản Couleur Tendresse của chàng. Thấy hay, bèn nghe tiếp nghe tiếp những bài ngày xưa đã từng nghe. Tôi nghe Clayderman khá nhiều, vào những năm xưa khi nguồn nhạc chẳng có mấy, chỉ có vài cái cassette và đôi đĩa CD. Về sau thì bỏ, chê nhạc chàng nông dân, chả thèm nghe nữa. Tôi chẳng buồn search xem Richard có chơi cổ điển hay không, chắc có, nhưng chắc không đủ tài hay đủ đặc biệt để theo đuổi. Chàng có ngón đàn đẹp, dịu dàng, và chàng chơi thứ nhạc tạm gọi là nhạc không lời. Dễ nghe, dễ chịu, mau chán. Richard Clayderman, Paul Mauriat… trong nhiều năm tháng vang lên ở mọi miền mọi quán cafe.

Hôm nay nghe lại, thoạt tiên là nghe tí rồi next, nghe tí rồi next, rồi nghe dài hơn chút, rồi nghe cả bài, rồi nghe cả gần hai tiếng nay.

Những ngày hè trời cao không gợn mây và nắng gắt, những ngày thu trong xanh nắng hanh vàng, những ngày đông bầu trời xám xám… tôi đi học về nhóm cái bếp than ngoài sân để nấu cơm. Trong nhà chiếc máy cassette Tàu bật nhạc Richard, tiếng piano trong trẻo, bè dây đệm du dương, trống bass đẩy vào rõ ràng nhịp điệu. Giờ nghe lại mới thấy mình biết và thuộc nhiều bài của Richard như thế nào. Nghe lại vẫn thấy hay, vẫn xúc động (dù là vì những bài nhạc cũ kéo về không gian cũ), mà bao năm vẫn kỳ thị chê bai chẳng một lần mở ra nghe lại. Nhạc rock và nhạc cổ điển đã kéo tôi đi quá xa khỏi những bài nhạc cũ thuở nhỏ nghe nát cả băng mòn cả đĩa. Quên mất là chính từ những bài nhạc dễ nghe, đơn giản, nịnh tai ấy, mà mình bắt đầu nghe nhạc.

Hai shot grappa mận mà thấy bồi hồi. Buổi đêm khuya, ngày cũ đã qua mà ngày mới là một ngày khác. Nhà bà dì họ ở mặt phố Lò Đúc, đối diện rạp Mê Linh. Dì chơi thân với mẹ, nhưng những đứa con không chơi thân với nhau. Mãi lớn mới thân nhau. Phòng khách của nhà dì rất đẹp. Hồi đó tôi học lớp 12, cô em họ học lớp 11, hai anh em mới làm quen trở lại nhau. Tôi đi học thêm về, vứt túi xách lên bàn, ngồi nghe cô đánh đàn. Cô chơi một bản mà tôi nghe một lần nhớ mãi, cũng là một bản của Richard, nó rất đẹp, bản “Chùm hoa dại” – Les Fleurs Sauvages. Một cái phòng khách sang trọng, sa lông da, bàn gỗ khăn bàn màu huyết dụ, sàn trải thảm, piano, một cô gái chơi dương cầm, cô không vô cùng xinh đẹp nhưng cực kỳ sang trọng. Đó là hình dung của tôi về một gia đình thượng lưu, mà dì dượng họ của tôi đúng là thượng lưu hồi đó. Chỉ một năm sau, cô em họ đi Pháp học, ở lại, lấy chồng, suốt từ ngày đó chỉ gặp lại một lần thoáng chốc, cách đấy cũng đã nhiều năm. Trong lần chào hỏi ngắn ngủi ấy, chuyện mà tôi nói với em họ, chỉ là, cuối cùng anh đã tìm lại được bản nhạc hồi xưa em chơi cho anh nghe.

Cái hồi đó chưa có internet, biết là nhạc Richard (do cô em bảo) nhưng nó không hề có trong các băng đĩa mà tôi có hay ngoài chợ giời có. Em cũng chưa nghe bao giờ (cô nói), chỉ tập theo bản nhạc cô giáo đưa. Ngày cô lên đường đi Pháp, cô tặng tôi một cái CD tự ghi gồm những bài hát và bản nhạc mà cô thích, trong đó có Chùm hoa dại, nhưng không có tên bài trên bìa. Còn tôi thì tặng cô cuốn Phố của Chu Lai, để cô nhớ về Hà Nội.

Rồi cái đĩa tự ghi nhanh chóng hỏng. Song ấn tượng về căn phòng khách, chiếc piano với âm thanh rất đẹp, cô gái chơi dương cầm, khiến tôi mãi bao lâu sau vẫn tìm kiếm bản nhạc đó. Về sau có internet, nhưng nguồn nhạc thì cũng không có bao nhiêu, chưa có youtube, chưa có spotify, chỉ là những file mp3 free trên mạng. Nhưng cuối cùng một ngày kia tôi cũng tìm ra nó. Nghe xong, thỏa mãn, bố tìm được mày rồi nhé, rồi bỏ đó. Mãi đến 2015, khi nghe Hilary Hahn kéo đàn, nghe đến một bản cực kỳ quen thuộc (mà quen thế sao mãi mới nhận ra) tôi mới phát hiện Chùm hoa dại được anh Richard phát triển từ một câu của Chương ba bản Concerto cho Violin và dàn nhạc Op.61 Beethoven. Câu chuyện được đóng gói, lý giải tại sao nghe cô em họ chơi một lần mà tôi nhớ mãi, lý giải tại sao Richard lại có nhạc hay thế, thì ra là nhạc của ông điếc.

Nhạc của ông điếc, bản diễn tấu theo chủ đề ấy của anh Richard, em họ tôi chơi dương cầm trong căn phòng khách sang trọng, chú em nhờ tôi ngửi nhạc… cùng với một chút grappa mận, khiến tôi thức đền giờ này. Loài người cũng như loài kiến, sinh ra đã có code được ghi sẵn trong ADN, Thượng Đế kỳ lạ chứ chúng ta không hề kỳ lạ. Có những thứ, và tuyệt đại đa số những thứ, chúng ta giống nhau nhưng tưởng mình khác biệt. Con kiến không ngạc nhiên thấy mình giống con kiến khác, và cũng chẳng muốn khác đi. Con người biết mình giống con người khác nhưng vẫn muốn khác đi, một chút. Và điều đó làm nên lịch sử.

Grappa ngon quá nên phải triết thêm phát. Cuộc đời con người cũng giống như anh nhạc công trong dàn giao hưởng. Bản nhạc có sẵn, ghi chuẩn mẹ từng nốt một. Ông nhạc trưởng đứng kia, ông ấy muốn thay đổi một chút cho không giống nhạc trưởng khác. Đến lượt mình, mình lại gắng chơi thật đúng (cơm áo gạo tiền) như mọi người nhưng lại phải có chút gì khác để mình thấy là mình đang sống. Có người không khác được bản nhạc, hoặc chỉ hoàn toàn theo ông nhạc trưởng. Có người làm khác đi được, một chút. Làm khác đi được, thì lại chia làm hai loại, một loại được khán giả tán thưởng, một loại thì không.

Ai phán xét chuyện đó, ông nhạc sỹ thì tai đã điếc và lại còn đã chết rồi.

Written by Tequila

November 6, 2019 at 2:54 am

Posted in Linh tinh

Linh tinh 04/9/2019

with 7 comments

Một mùa thu nữa sắp đến. Hay như tôi vẫn quan niệm, đó là cái mùa mà lác đác có những ngày thu. Mà những ngày thu ấy, sẽ không có gì bằng ngồi bên Hồ Gươm, cái quán có mái hình tròn, yên lặng nhấm một đôi ly vang trắng lúc gần trưa. Nhưng mùa thu vang trắng ấy không còn nữa, quán đã quá đông, bờ hồ lúc nào cũng đông, để nhìn ra mặt hồ thì người ta phải nhìn lách qua những thân người gầy béo.

Tôi mất đi một người bạn. Tôi đúng, anh sai. Hay anh đúng, tôi sai. Chuyện đó thật quan trọng khi người ta thấy cần phải rành rẽ với nhau. Một sự quan trọng vô nghĩa sau nhiều nhiều năm chơi với nhau bằng một tình bạn mà cả tôi và anh đều muốn tìm kiếm một ý nghĩa gì trong đó. Cái kiểu nó phải như vậy. Tình bạn không khác đi, con người không khác đi. Khi tuổi trẻ thì sự khác biệt chỉ là lớp bụi mờ phẩy tay hay đổ bia vào mồm nhau là bay. Bay rồi lại lắng xuống. Đến khi năm tháng và cuộc sống đủ dày hỉ nộ ái ố, lớp bụi ngày nào đã đóng két lại, ken đặc vào những mạch vữa, mọc rêu lên, không cơn mưa nào gội đi được nữa. Nhưng nên rõ ràng, có thể một ngày không xa hoặc một ngày xa, chúng tôi sẽ lại ngồi với nhau và bảo “chả hiểu thế đéo nào ấy nhỉ”, hoặc sẽ chả bao giờ có cái thế đéo nào đấy.

Ngày lại ngày qua đi, những điều mình ước vọng chỉ mấy năm trước thôi, ngày nay đã chẳng còn muốn đạt được. Có những điều mình muốn, rồi nó đến, thấy chẳng còn ý nghĩa. Có những điều mình tránh, rồi nó đến, thấy chả sao. Tứ thập, nhi bất hoặc. Có lẽ là đúng thế. Tôi đã đến tuổi bốn mươi từ bao giờ, tự nhiên thấy người hiểu mình hay mình hiểu người không còn quan trọng. Tự nhiên thấy thành công hay thất bại chỉ như một trận bóng. Tự nhiên không thấy mừng rỡ khi được điều hay mà cũng không phiền não khi gặp điều dở. Ngay cả nỗi sợ mơ hồ trước cuộc đời cũng không còn nữa. Khéo mình lớn rồi. Mà lại chưa già. Hôm nọ ông bạn bảo, tuổi tâm lý của anh giờ khoảng 23. Tôi bảo tuổi tâm lý của em chắc tầm 18. Quả thật, tôi vẫn còn nhớ như in cuốn sổ tạm gọi là “nhật ký”, nhưng trang viết đầu tiên của tôi trước khi lên mạng viết, tôi bây giờ nghĩ đúng như cái hồi 18 tuổi ấy. Dĩ nhiên, ở một tầm cao và một tầm sâu mới. Giống như 10 tuổi đọc Tam Quốc, 15 tuổi đọc Tam Quốc, 30 tuổi đọc Tam Quốc, 40 tuổi đọc Tam Quốc, suy nghĩ có thể khác nhau nhiều và nông sâu khác nhau, nhưng Tam Quốc vẫn là Tam Quốc mà thôi.

***

Nghỉ lễ 2/9 tôi lên Sapa như thường lệ, cùng vợ con và ông già. Tôi lười quá, trời thì mưa không dứt, nhưng cũng gắng bỏ ra một vài phút vài giờ làm vườn với ông già và vợ. Cỏ và cây dại lên ngập vườn. Như thể chúng nằm đấy đợi mãi mấy tháng khô hạn, giờ mưa xuống mới bùng lên. Nhổ một cụm cỏ, là nhổ cả lên một đống đất ướt nhẹp, và cơ man nào là giun. Bữa nhổ cỏ của tôi là bữa đại tiệc của hai con gà mái mẹ và hai đàn con của chúng, giun to giun bé bò lổm ngổm. Tính tôi lười biếng nhưng không quấy quá. Đã nhấc đít đi làm thì làm cho tới nơi. Sau vài phút lẩm nhẩm bực bội vì mưa, thì tôi đặt toàn tâm ý vào những gốc cỏ những chiếc lá cây. Thậm chí còn nhớ được lúc trước gốc cỏ này nó chỉ là hai cái lá bé xíu mà nay xum xuê như thế. Tự nhiên thấy thương gốc cỏ, bèn lấy kéo cắt trụi đi như ta cạo râu. Việc của bố mày là dọn, bố vẫn để cửa cho mày, bụi cỏ cũng có cái đẹp của bụi cỏ.

Anh Chư bị ốm, không uống rượu, cho nên tôi cũng không uống mấy. Mấy tối liền, tối nào cũng được ngồi đốt lửa, nhấm nhấm cafe còn lại từ ban ngày, rồi chơi đàn. Lẩm nhẩm ngồi sửa lại những bản nhạc cũ. Dù cuộc đời của mỗi con người khác nhau, hay dở cũng khác nhau, nhưng âm nhạc hay nghệ thuật nói chung là những thứ rất nghiêm trang, cẩn mật,. Sự sáng tạo cũng phải cẩn mật. Dẫu rằng luôn có một khoảng cách dài kinh khủng, giữa điều mình muốn, mình hình dung ra trong đầu, với cái mình có thể chơi ra, có thể viết ra. Nhạc của tôi hay. Tôi biết điều đó và tự tin. Nhưng còn một khoảng cách rất xa giữa những gì tôi hình dung trong đầu, với những gì tôi ghi được vào bản nhạc. Phải cần thời gian.

Cũng như chuyện viết của tôi. Tôi đang viết hai tiểu thuyết, một cái rất là dài và sâu nặng, một cái rất là vơ vẩn và nhẹ nhàng. Người ta nói là, viết thì cứ viết ra thôi. Song cũng như một bài nhạc, cái mà mình hình dung và mình muốn có, nó đẹp và nó sâu hơn rất nhiều cái mà mình gõ ra. Tôi đã đọc biết bao sách trên đời rồi, tôi biết thế nào thì là sách hay. Tôi đã nghe biết bao nhạc, tôi biết thế nào là nhạc hay. Chuyện đó không giải thích được, hay là hay thôi. Giống như mưa rơi không cần phiên dịch, gái đẹp không cần phân tích. Mưa vẫn rơi và gái vẫn đẹp hơn chúng tự biết.

Và cũng như cuộc đời của tôi, một khoảng cách dài dằng dặc giữa những gì tôi muốn và những gì tôi có thể. Từ năm 18 tuổi tôi đã định nghĩa mình không sống vì cái nhìn của người khác, chỉ cần mỗi tôi nhìn vào tôi mà thôi. Tôi chẳng có một thành công nào đáng kể, các thất bại còn đáng kể và đáng yêu hơn. Tôi đã trải qua những giai đoạn mà ai cũng yêu quý mình, và những giai đoạn mà ai cũng ghét mình. Ai cũng yêu mến mình tức là mình đã sai đâu đó hoặc giả dối quá thể, ai cũng ghét mình thì chứng tỏ mình là một thằng phò rồi còn gì nữa. Nhưng thế này hay thế nọ không quan trọng.

Những điều này tôi đều viết ra trong cuốn sổ nhật ký năm 18 tuổi. Nhưng hồi đó tôi không hiểu lắm, viết thì cứ viết thôi. Những trang viết đó tuy dớ dẩn, song cái gì viết ra bằng tay mình bằng bút hay bàn phím, thì mới có thật. Làm gì có cái gì thật hơn những lời nói, nhất là khi chúng được ghi ra.

Cuộc sống có biết bao điều tinh tế. Một tiếng sấm động trên trời, một đám mây sà xuống thung lũng, một con chó sủa óc óc vì lý do gì chỉ nó mới hiểu, một con bọ chui ra chui vào trên thanh củi mà mình đang đốt bếp muốn cứu nó mà nó lại tưởng mình bắt nó nên chui trở lại khe gỗ thôi thì bố đốt chết mẹ mày luôn, một đứa bé trai đang tưởng tượng về cuộc sống khi nó lớn lên và một bé gái đang tưởng tượng về cuộc sống khi nó lớn lên, một ông già đang tưởng tượng về những ngày mình nằm dưới mộ, một cái xe ô tô cà khổ tội nghiệp đến nỗi phải vật vã mới lên được dốc nhưng chê bai nó xong mình nhìn lại nó thì thấy nó thật là tận tụy và đàng hoàng biết mấy, một thằng giai bản đầu mít đặc nhưng mình trêu nó một hồi xong thấy ơ mùa đông sắp đến nó đã có cả đống củi to thế kia cho vợ con nó vậy mình có mít đặc được như nó không, một thằng tôi cứ nghĩ vẩn vơ bao điều nhưng nói tóm lại ông lẩn mẩn sống vì những điều gì, cứ cố giản dị hóa nhưng thật ra càng muốn giản dị lại càng thành ra phù phiếm.

***

Sinh nhật con gái, tôi mua tặng cho nó một bộ lego xếp ngôi nhà mơ ước. Hôm nay chị đã xếp xong. Xếp xong chị reo mừng nhảy nhót vỗ tay. Đẹp quá đẹp quá bố ơi. Rồi chị bá cổ tôi một cái, dụi đầu vào vai tôi. Sau này tôi đến ăn cơm nhà chị, kiểu gì tôi cũng sẽ uống bia hoặc rượu, rồi tôi sẽ đánh đổ bát nước mắm và rồi tôi sẽ xin lỗi rồi cười ngớ ngẩn. Chị sẽ nẹt con chị khi nó nhe răng định cười tôi.

Hẳn là chị sẽ làm thế, vì bây giờ chị hay ngồi cạnh tôi để nghe chuyện của ông già tôi, những chuyện chán ngắt mà tôi đã nghe hàng nghìn lần.

Written by Tequila

September 4, 2019 at 3:17 am

Posted in Linh tinh

Linh tinh 16/6/2019–đâu cũng thấy cổ điển

with 3 comments

Tôi đi làm về sớm, và dành thời gian từ lúc đó cho đến tối, để dọn cái góc của mình. Bàn máy tính đã quá chật chội, tôi lên kho gác download thêm một cái bàn cũ xuống, kê hai bàn một thấp một cao chập vào nhau, rồi xin bà già hai tấm vải cũ , chất liệu dày thô, đều màu xanh đen với hai sắc độ khác nhau, trải lên. Một là bàn sẽ rộng ra, hai là việc kê thêm cái bàn nữa khiến chỗ ngồi của tôi sẽ xa tường hơn, cặp loa sẽ có thêm 50cm khoảng không trước khi tới tai tôi, nghe nhạc sẽ hay hơn.

Cái bản đã trở nên khá rộng, tôi đặt lên đó cái đầu đĩa than, mà nửa năm nay vì nhiều lý do nó bị dẹp. Những chiếc đĩa cũ rích và nhiều chiếc trong số đó đã rất xước và nghe lẹt xẹt quẹt quẹt. Thư viện nhạc số online chất lượng cao bây giờ đã quá đầy đủ cho chúng ta. Nhưng âm thanh analog (cho dù từ đầu than tôi sẽ đẩy vào một bộ ampli số rẻ tiền, về lý thuyết là không có ích gì cả) vẫn mang đến một cảm giác khác. Có thể đó chỉ là cảm giác. Sự tường minh rõ ràng đôi khi vẫn thua cảm giác, dẫu cảm giác có thể sai đi nữa. Mà cảm giác ít khi sai, một đầu đĩa than vẫn hay hơn nhạc số, như một thằng hát hay thì nó hát ở quán karaoke hay ở phòng thu, thì đều hay cả.

Một buổi biểu hòa nhạc diễn ra cách đây 60 năm, rồi âm thanh của buổi hòa nhạc ấy được lưu đâu đó bằng cách gì đó, băng cối chăng, âm thanh ấy một số năm sau được vạch lên chiếc đĩa than, rồi chiếc đĩa được quay trên những chiếc máy quay nào đó của một gia đình nào đó, rồi chuyển nhà và thấy thừa thãi họ đem cho nó đi, một chàng trai lấy nó về bỏ vào máy quay đĩa của mình và nghe nó trong khói xì gà mù mịt của căn hộ độc thân, vừa nghe vừa vuốt mông người tình. Rồi chàng trai năm nào trở thành một người đàn ông buồn tẻ với hai đứa con thiếu niên phơi phới cùng một bà vợ cũng buồn tẻ, ông ta dọn nhà và lại một lần nữa bán chiếc đĩa cho đồng nát. Người đồng nát ấy sống ở ngoại ô St. Peteburg, bà gom nó cùng những chiếc đĩa khác nữa, đem bán cho một cửa hiệu đĩa than cũ. Cửa hiệu ở ngay mặt phố, nhưng từ trên vỉa hè người ta sẽ phải bước theo một khúc cầu thang dẫn xuống hầm, mở cửa hầm ra là một quán cafe xinh xắn với một chiếc piano màu nâu và một cô hầu bàn có cái tạp dề thuê hoa tím, rồi thì rẽ phải và vào tới kho đĩa. Tôi đã nhấc chiếc đĩa đó lên, cùng một tập đĩa khác, trả tiền, đi bộ trong cơn mưa tuyết rồi xếp chúng cẩn thận vào vali, trở về nhà. Và mỗi lần nhặt nó ra trong xấp đĩa, tôi lại nhìn cái bìa của nó và dòng chữ mình viết lên bìa đĩa, đánh dấu thời gian mà tôi gặp nó, rồi đặt vào cái máy quay đĩa tuổi đời hơn tuổi tôi, nó sẽ vang lên những âm thanh xuyên qua cả những câu chuyện vừa mới kể, bay về tận một thời rất xa xôi, khi người đàn ông đầu bù tóc rối hôi hám và đau khổ ấy ngồi bên cây dương cầm bong tróc và viết những nốt nhạc xao xuyến mà nay vang lên bên tai tôi.

41OmCOJziZL._SX466_

Đoạn trên viết từ hôm nọ. Hôm nay là một chuyện khác.

Hơn bảy giờ tối, từ nhà bạn về sau buổi tập cuối tuần, tôi gọi xe Grab. Người lái xe có khuôn mặt rất chất phác, chừng khoảng bốn bảy bốn tám tuổi, quay đầu lại ngó chăm chú khi tôi để cây đàn ở băng sau, rồi mới lên ghế trước ngồi. Xe chạy đi, anh hỏi:

– Chú đi dạy đàn à?

– Không, em đến nhà bạn chơi thôi.

– Sướng nhỉ. Anh thích đàn lắm mà không biết chơi.

– Dễ mà anh, thích thì cứ tập thôi – tôi hờ hững đáp, cũng nhiều ông Grab nói chuyện chơi đàn guitar rồi.

– Hồi còn trẻ anh có hai sự lựa chọn, một là học đàn hai là học tiếng Anh, mà vì mưu sinh nên anh chọn tiếng Anh, tiếc thì chẳng tiếc vì cần phải thế, nhưng lúc nào cũng thèm được chơi đàn. Biết chơi đàn nó cảm xúc nhỉ chú nhỉ.

– Vâng cũng thú vị.

– Thú vị không đủ, phải gọi là cảm xúc chú ạ.

Rồi anh lôi tôi vào câu chuyện cuộc đời của anh. Sinh ra ở Hải Phòng trong một gia đình nghèo, khi mới lớn lên, có một ông tây tốt bụng cho anh hai lựa chọn, một là ông ta dạy tiếng Anh cho, hai là dạy đàn cho. Anh chọn tiếng Anh để đi làm. Làm lái xe cho người nước ngoài, làm du lịch gì đó. Nhưng ước mơ về cây đàn luôn cháy bỏng. Lấy vợ, hai vợ chồng sinh được một bé gái đầu lòng, ba bốn tuổi lập tức cho nó đi học đàn, mà điều kiện kinh tế và môi trường xung quanh chỉ khiến anh chị cho đứa bé đi học organ. Rồi thầy dạy organ thấy bé có năng khiếu, tự chuyển cho sang học piano. Bé học rất khá. Đỗ được vào Cao đẳng nghệ thuật Hà Nội. Hai bố con đèo nhau bằng xe máy chạy hơn trăm cây từ Hải Phòng lên Hà Nội tìm cách nhập học. Trường nhạc thì nhận, nhưng không có suất học văn hóa, mà do trái tuyến nên đôn đáo cũng không thể xin được vào trường phổ thông nào. Hai bố con đành quay về Hải Phòng, học thêm một năm cho hết tiểu học, quyết tâm lên thi lại. Lần này thi vào Nhạc viện, điểm đủ vào trường nhưng lại không vào được khoa piano, chỉ có khoa đàn dây. Bố mẹ vẫn quyết tâm, mà hỏi đứa nhỏ, thì nó cũng quyết tâm nốt, học đàn dây thì đàn dây, cần gì cứ phải piano. Nó học contrabass, cái đàn còn cao hơn cả anh em mình.

Anh chị chuyển nhà lên Hà Nội, làm lao động tự do, đủ mọi nghề, chỉ để cho con đi học trường nhạc. Các thầy cô giáo cũng ngạc nhiên vì đứa bé này học khá mà xuất thân lại từ một gia đình chả có liên quan gì tới âm nhạc nghệ thuật. Hàng xóm của anh chị cũng ngạc nhiên thấy ông bà này làm buôn bán lặt vặt và lái xe, mà lại cho con đi học trường nhạc. Được cái, con bé học giỏi.

– Anh bảo nó, bố mẹ chả biết gì về nhạc, không thể giúp con hướng dẫn cho con được cái gì cả, con phải theo các anh chị lớn hơn giỏi hơn mà học, mà nhờ người ta hướng dẫn cho. Vừa rồi thi một cái giải nhỏ gì đó, nó được điểm cao hơn cả cái chị vẫn hướng dẫn nó, được chọn thay vì chị ấy.

– Giỏi quá nhỉ, anh.

– Uh, của đáng tội là nó biết thương bố mẹ. Đúng là hy sinh cả vì con. Thương nó đi học mưa nắng, anh phải quyết tâm mua cái xe này để ngày ngày đưa nó đi học, rồi mình chạy Grab kiếm ăn.

– Học đàn khó lắm anh, nó phải có năng khiếu và thích nữa, chứ anh hy sinh thế hy sinh nữa, nó không học được thì vẫn cứ là không học được. May nó học giỏi.

– Uh chú ạ, nó cũng có năng khiếu mà cũng mê. Anh thì chả hiểu gì, nhưng đôi khi đến trường xem nó tập, nó chỉ cho chỗ này mô tả rừng cây, chỗ này mô tả nước chảy, chỗ này thì là đàn chim bay lên… anh nghe mà cứ mê tơi luôn. Sướng quá.

Nhiều nhà, bố mẹ có ước mơ gì mà không làm được, lại quàng gánh nặng ước mơ đó cho con cái. Nhưng có vẻ gia đình này không phải thế. Con bé này chắc là mê nhạc và học giỏi thật. Chứ con em nó, anh kể, cũng rất có năng khiếu anh cho đi học thử thầy cô nào cũng khen tấm tắc, nhưng nó lại chẳng thích học đàn, nó đi học võ rồi.

Bây giờ hàng ngày mỗi sáng anh đều lái xe đưa con đến trường học rồi mới đi làm. Tối lại đón về. Nhà không có đàn để tập. Thầy giáo bảo để nó học thêm một thời gian nữa, rồi anh chị sẽ gom góp vay mượn mua cho nó cái đàn. Một chiếc contrabass rẻ nhất cũng phải trăm triệu, mà chất lượng chưa ra gì. Cái tốt phải ba trăm bốn trăm triệu. Anh sẽ cố gắng kiếm cho nó một cái đàn tốt hẳn hoi luôn, để nó còn đi biểu diễn với người ta.

Quãng đường xa mà nói chuyện vui thoắt cái đã về đến nhà. Vui vẻ chào nhau. Tôi chúc anh và cô bé mười bốn tuổi của anh thành công. Rồi tôi vào siêu thị Vinmart gần nhà mua ít đồ linh tinh. Một ông bảo vệ của hàng quán nào đó gần đấy, bước vào mua bao thuốc. Ông này với cái ông bảo vệ Vinmart có vẻ quen thân nhau, ông Vinmart trêu “ông này lại còn nghe nhạc giao hướng thính phòng hay sao mà điện thoại kêu éo éo thế”. Ừ hóa ra cổ điển thật, loa ngoài của cái điện thoại trong túi ông ta đang éo éo giai điệu symphony 25 của Mozart. Một ông bảo vệ quá là dị.

– Ừ, ngồi cả ngày buồn, tôi nghe nhạc này thấy nghe được lâu.

– Thế hả chú – tôi quay sang hỏi ông ta – nghe lâu hết hay nghe lâu chán hả chú.

– Lâu hết bài, mà cũng không thấy chán, càng nghe càng thấy hay. Cháu cứ nghe thử đi mà xem.

Thật là một ngày kỳ quặc, hết gặp người nuôi cổ điển đến người nghe cổ điển, mà toàn thành phần gây bất ngờ. Thấy mình vui lây niềm vui của họ.

***

Một ông lái xe chẳng hề hiểu biết gì về nhạc, mà nuôi một đứa con học nhạc viện, cứ nhớ cái câu ông ta nói “anh thấy người biết nhạc có cái gì đó rất khác với những người khác, như là khác khí hậu ấy, khác như nóng khác với lạnh”. Rồi một ông bảo vệ già nghe Mozart bằng loa ngoài điện thoại, chẳng cần gì đến dàn âm thanh đắt tiền và những khái niệm kiểu như “cổ điển phải nghe bằng ampli như này, loa như kia”.

Có khi tôi phải cắm đầu đĩa nghe một cái đĩa, và uống đôi shot whisky chúc sức khỏe ông lái xe grab và ông bảo vệ thôi.

Written by Tequila

June 16, 2019 at 2:08 am

Posted in Linh tinh

Chứng nghiện nhạc

with one comment

Nhìn lại wordpress thấy năm vừa qua viết ít thật. Không phải vì không có gì để viết, cái quái gì chả viết được nếu mà có thời gian ngồi gõ. Chủ yếu vì bao nhiêu thời gian rảnh dành hết cho nhạc. Đang đợi ông em dịch giả in được cuốn sách dịch có tên là Kẻ nghiện nhạc, đọc thử xem giống khác cái gì. Nhớ năm xưa lần đầu dấn thân đi tán gái, bị từ chối thất tình chỏng gọng, leo lên nhà thằng Hải Dóng định hỏi xem nó có tiền không hai thằng đi uống cafe đỡ buồn, thì thằng bạn quẳng cho bản nhạc trên máy tính “đéo có đồng nào, có bài này hay đấy tập đi cho đỡ buồn”. Cắm đầu vào tập một lúc xong bài, quả nhiên thấy hết thất tình, thế mới tài. Đó là một khúc romance nhỏ, vô danh, đến giờ vẫn nhớ như in.

Đang bị vợ giận vì tội đêm qua đi tới gần 4h mới mò về tới nhà. Nhưng cũng không tránh được, phải cày thôi. Có những lúc nhạc nó đang vào, bỏ dở đi là mất. Chúng tôi hai thằng cưa với nhau nửa chai buốc-bông, ngồi bên cửa sổ tầng cao chung cư, nó bỏ cây bass của nó xuống và chỉ ngồi nghe tôi hát và nhận xét.

Bài hát đầu tiên tôi viết là phổ thơ Lưu Quang Vũ. Tôi yêu bài thơ đó ghê lắm, đọc bài thơ đấy của anh mà thấy cả thời tuổi trẻ của mình và các bạn. Bài hát khá tốt, tôi tự biết nhạc có hay hay không chứ. Bài khác không nói, bài này tôi muốn tự hát. Chả hiểu ra sao mà cho chúng nó nghe thử, đều không chê bài hát mà chê hát quá dở. Hôm qua sau khi biêng biêng bàn chuyện nhạc, Nguyên lác đề nghị tôi bỏ qua mặc cảm, thử hát lại bài đấy cho nó nghe. Mà phải hát cao lên hẳn một quãng tám “anh hát mọi khi nó khô khan lều phều không tới, thử cao hẳn lên xem”. Tôi ờ bảo “để em thử xem”, và quả là, với một tone cao phải hơi với một chút, giai điệu và lời của bài hát nó bay ra một cách tự nhiên, buồn thương đến nỗi tự tôi cũng thấy xúc động. Nguyên lác bảo “gai người đấy, phải hát như thế này mới đúng”. Tuổi mười bảy chúng ta thường tới đó/Nói rất nhiều về những cửa biển xa/Tuổi trẻ ồn ào mà cay cực của chúng ta/Trước cuộc đời mênh mông khu rừng tối…

Cuộc đời tôi không tối nhưng mà nó mông mênh, đi mãi không biết mình đi đâu. Đêm qua thì tôi đã biết mình có một bài hát hay rồi. Và không cần phải trốn tránh vào cây classic để cái màu mộc mạc của đàn gỗ làm cho bài hát dễ nghe. Tôi hoàn toàn có thể chơi trên đàn điện, với bass và trống, với giọng hát của tôi và cao lên một quãng tám so với thiết kế ban đầu.

Làm một shot wishky đã, chai Glenlivet này ngon quá, uống thơm như uống nước cam.

***

Cây guitar là một trong những đồ vật đẹp nhất thế gian. Những đường cong của nó. Cái cần dài với sáu sợi dây. Nhất là cây guitar điện, những nút vặn và những cái pickup, thêm một cục phơ là nó có thể mô tả cả thế giới. Tôi không hy vọng có thể làm chủ được cây guitar, cứ từ từ mà luyện dần thôi. Nếu ước mơ là thứ mà cứ dõi mắt theo nó rồi một ngày kia nó sẽ dừng lại chờ mình, thì tôi đã chờ được đến lúc chạm được vào cây guitar theo cách mà ngày nhỏ mơ ước. Đó là cây đàn trong tay mình có thể phát ra được một thứ âm thanh như mình nghe trong đĩa, nghe “như băng”. Dĩ nhiên là trình tôi chỉ mới có thể đánh được những câu không quá khó, không phải những câu chạy lằng nhằng ngoáy loạn lên. Nhưng mà đã có thể đánh được ra nhạc rồi, ở mức độ có thể gọi là âm nhạc chứ không phải tiếng đàn ngô nghê như mấy chú sinh viên quạt chả tán gái.

Đó là một chặng đường dài, mà lần bỏ cuộc đầu tiên là khi tôi viết bài Cây guitar màu đen, sau khi bỏ sư phụ guitar điện đầu tiên. Có những thời gian đến mấy năm chẳng động vào đàn, những cây đàn phủ bụi treo trên tường. Có cả những niềm đắng cay buồn bã xấu hổ khi từ trên sân khấu bước xuống. Nhưng giờ thì chứng nghiện nhạc đã quay trở lại. Tôi không những dám đánh đàn, dám nghe một bản nhạc ưa thích rồi ngồi GTP chép từng nốt nhạc ra đưa cho các bạn, mà còn sáng tác nữa. Trong một năm qua tôi đã vượt qua được rất nhiều cột mốc mà trước đây là quá xa vời.

Cùng với việc nộp đơn nghỉ việc và đợi dọn đi những bãi rác để nghỉ, càng ngày tôi càng dấy lên một ý muốn, là quên sạch đi những khái niệm về sự nghiệp và thành công của dân văn phòng. Làm việc gì đấy tạm đủ chi dùng là được. Có những thời gian mà vợ tôi rất ghét tôi vì cái thói hãnh tiến văn phòng. Vị trí công việc làm mình cảm thấy oai phong, mình muốn tiến lên nữa, với những cuộc họp và những email… Giờ đây tôi không còn hứng thú gì với những thứ đó nữa. Tôi đang nghĩ xem, liệu mình có thể dứt bỏ hoàn toàn bàn giấy, chẳng nghĩ tới một công việc mới nào dù hay ho.

Mỗi lần nghe một bản nhạc hay, hoặc tự mình viết ra được một câu hay, tôi chẳng còn thấy màng đến bàn giấy nữa. Tôi vẫn yêu thích chuyên môn của mình, mà chính ra tôi chẳng có chuyên môn gì thật sâu sắc. Sự thành công hay thất bại trong việc tôi đều đã trải và cảm thấy nó thật là chẳng quan trọng gì. Chỉ có tiền là quan trọng. Mà đã bao giờ tôi cần có tiền để khoe đâu, tôi chỉ cần có tiền để tiêu mà thôi. Những ngày này tôi đang suy nghĩ, để xem liệu mình có thể sống xa rời bàn giấy được không. Vợ tôi có nhiều chỗ để cho tôi làm, tôi vẫn trêu thằng em dịch giả là, mày hãy như anh mày đây, điều quan trọng nhất trong đời một thằng đàn ông là lấy được một cô vợ giàu.

***

Vợ tôi rất giàu. Dạo tết lên núi ở mấy ngày, tôi đi với cô dạo một vòng quanh bản thăm mọi người. Gặp Sùng, hắn bảo, cô Mai giúp con tôi đi, nó bị tim. Những việc đó bọn đàn ông trên bản chẳng bao giờ nói với tôi, họ biết cần nói với ai. Bây giờ con trai thằng Sùng đang ở trong bệnh viện Bạch Mai chờ xét nghiệm để mổ hoặc đặt stein xử lý, thằng Sùng thì đang ngủ ở phòng các con tôi, các con tôi thì ngủ với mẹ chúng. Tôi thì đang ngồi viết đây. Khi vợ tôi đưa thằng bé con Sùng vào khám, mà cô ấy đã huy động được một khoản tiền cho chúng, bác sỹ biết thế nên nhờ vợ tôi tìm tiền giúp để chữa cho một thằng người Mường 27 tuổi, cần 100 triệu để phẫu thuật. Ngay trong một buổi chiều vợ tôi đã kiếm được đủ tiền cho thằng người Mường, trên đời có nhiều người tốt, mà người tốt cụ thể của vụ ấy là một ông bạn tôi. Khuya hôm ấy tôi với ông bạn ngồi cưa một chai rượu ngâm của ông già, chỉ để an ủi vợ tôi. Tiền thì đã có, nhưng thằng người Mường đã chuyển biến nặng và tiền không còn giải quyết được nữa, nó sẽ chết nay mai.

Sự giàu có ấy của vợ tôi khiến cho tôi có thể đi khắp miền núi non phía Bắc, mà nơi nào đẹp cũng có thể dựng một ngôi nhà gỗ. Tôi hoàn toàn toàn có thể dựng năm bảy ngôi nhà, làm ra những homestay đúng nghĩa mà bọn Tây sẽ tranh nhau đến ở, như ngôi nhà giờ ở Sapa. Thu nhập của tôi có khi còn hơn cả bây giờ. Tôi sẽ mua một con xe xấu xấu ghẻ ghẻ như cái guitar điện này của tôi, mà khỏe và chạy tốt. Tôi sẽ đặt cây đàn vào trong cốp xe. Trong tuần sẽ chạy quanh các ngôi nhà để trông coi. Tôi sẽ làm việc mà mình cũng yêu thích, là trồng cây, là điện đóm gỗ gộc chăm sóc các ngôi nhà. Cuối tuần là chạy đến phòng tập chơi nhạc với các bạn. Và các buổi tối thì sẽ viết. Tối sẽ hoàn thành được cuốn tiểu thuyết mà mình đang viết, tôi biết nó sẽ hay theo kiểu của nó. Tôi sẽ có những trang sách của mình và  những bản nhạc của mình, thật ra đó là thứ tôi yêu nhất và là ước mơ của tôi. Hồi trẻ trâu tôi thường ước rằng, mình sẽ một ngôi nhà lưng tựa vào núi và tôi sẽ ở đó để viết. Giờ đây ước mơ cũng đã thành một nửa rồi, nó có thành hẳn hay không chỉ là phụ thuộc vào việc tôi có từ bỏ được quán tính văn phòng hay không.

Quán tính ấy rất mạnh. Nhưng mà trong thâm tâm mình, tôi vẫn thèm rằng nếu cuộc đời cho phép, tôi sẽ làm những việc mà tôi thích nhất: lái xe, chăm cho hoa nở, đánh đàn, viết. Cuộc đời cho phép hay là tự tôi phải cho phép mình.

***

Mỗi người có một kiểu sống và một con đường của mình. Có thể tôi sẽ cần phải chiều chuộng bản thân mình hơn, dũng cảm hơn cho nó. Những trang viết và những bản nhạc của tôi cần tôi dành thời gian cho chúng. Tôi cần hát cho ra hai ca khúc thơ của LQV, tôi cần làm cho xong bốn ca khúc phổ thơ tiếng Anh của một nhà thơ bạn tôi. Tôi cần làm cho xong bài hát dang dở theo ý cô bạn một lần uống bia nói, bài hát về một cô gái chọn đôi giày để đi ra phố, ngần ngừ rồi vẫn đi đôi giày xanh mà bạn trai mới chia tay tặng cho cô ấy vào năm ngoái, em chẳng còn yêu anh. Tôi cần viết tiểu thuyết lịch sử mà tôi đã bắt đầu, bốn mươi năm chiến tranh của một con người vĩ đại. Tôi cũng cần viết một tiểu thuyết về một anh phó công an phường sống cuộc đời thị dân của cái thành phố vừa sâu xa vừa bế tắc này. Tôi cũng cần viết một cuốn cho cha tôi và những người đồng đội của ông, những người hầu như đã bị chiến tranh giết sạch. Tôi cũng cần viết một tiểu thuyết tình yêu, khi anh ả yêu nhau, dọn dẹp cuộc đời mình, rồi xây đắp biết bao nhiêu thứ chất lên cái tình yêu ấy, trong khi sợi dây tình yêu thì mong manh đến nỗi đôi khi phải tự hỏi nhau là nó còn tồn tại hay không, nhưng mà còn hỏi như thế là nó còn tồn tại, bởi vì hễ nó mất đi là mọi thứ đột nhiên trở nên rõ ràng rành mạch như người vừa tỉnh mộng.

Written by Tequila

March 18, 2019 at 1:52 am

Posted in Linh tinh

Boulevard of broken dreams

with 2 comments

I walk along the street of sorrow
The boulevard of broken dreams
Where gigolo and gigolette
Can take a kiss without regret
So they forget their broken dreams

Bài hát thật hay thật cảm động. Giai điệu của bản tango này đã khiến tôi giật mình ngay khi nghe nó lần đầu tiên. Tôi đi dọc con đường sầu muộn, đại lộ của những giấc mơ tan vỡ, nơi những gái nhảy trai nhảy có thể trao nhau một nụ hôn không hối tiếc để rồi họ quên đi những giấc mơ đã vỡ tan ấy.

Đầu năm ngoái, chúng tôi ăn trưa tại một nhà hàng Năm Căn, bàn ăn đặt trên một cái chòi lớn nằm trên mặt nước. Từ chỗ chúng tôi ngồi, rừng cây ngập mặn từ hai bên chạy dọc ra tít tắp tạo thành một dòng sông lớn, ở giữa dòng sông là một hàng đước cũng thẳng tắp như vậy, nhìn không khác nào một đại lộ có hàng cây, một бульвар. Tôi chợt thốt lên tên bài hát, mặt nước như một đại lộ vậy nhỉ, Boulevard of Broken dreams. Thằng Khánh à lên một tiếng, em biết bài đó, rồi bật điện thoại cho tôi nghe. Không phải, bản broken dreams Khánh biết là một bài mới của band Greenday. Còn bản Broken dreams tôi thích là bản của Tony Bennet thu âm từ 1950. Một bản tango đẹp tuyệt.

Chủ nhật tuần trước giới thiệu cho anh em nghịch thử, rồi về ngồi chuyển soạn lại viết nốt nhạc ra trên GTP, cơ bản bắt đúng âm sắc của bản gốc chứ chưa thêm thắt gì. Tối nay thèm quá, cắm đàn cắm bass thu thử luôn, tất nhiên là trống và vocal thì vẫn để bè midi máy tính mà thôi. Chưa tập gì chơi luôn nên chưa được khớp đẹp, post luôn vào đây làm kỷ niệm.

Nghe lại thấy sai, giai điệu điền thiếu tí, hehe kệ mẹ.

***

Dạo này cứ có thời gian là chơi đàn. Bao nhiêu bài cả cover lẫn nhạc tự chế, mỗi tuần chỉ gặp nhau một buổi chiều nên sốt ruột, tôi xách thêm cây bass acoustic của thằng em trai về, cắm vào máy tính chơi cả guitar cả bass. Thỉnh thoảng chơi được khúc nào đẹp đẹp là sướng tưng người. Mỗi tội không dám hát. Đàn thì còn tạm được chứ đêm hôm cắm mic gào thì vợ con không ngủ được mà mắng cho chết.

Của đáng tội, sau vụ nhạc Nga, được hai ông sư phụ chửi như chó ép cho ra bã, mấy buổi tập phải vượt qua tới mười lăm bài hát, cho nên trình tôi cũng lên đáng kể so với trước. Đúng là rơi xuống tuyệt cốc gặp được cao nhân. Cao nhân lại còn đưa cho cả kiếm, cái đàn xấu xí ghẻ lở mà tiếng quá hay. Chỉ tiếc là năng lực có hạn, thiếu nền tảng, lại không có nhiều thời gian để cày như thời trẻ trâu, cho nên có vượt bậc cũng chỉ là vượt bậc với chính mình mà thôi. Vậy cũng là sướng rồi. Tay chân và tai nghe giờ tốt hơn rất nhiều, hồi xưa chẳng thể nào một buổi tối mà key lại được hết một bài như thế này.

Chẳng có cái game nào hay hơn game nhạc. Nhạc nó cũng là một giấc mơ của tôi. Mình không mơ gì cao xa, chỉ mơ viết ra được và chơi được một vài thứ mà mình ưng ý, để mình tự yêu nó. Có những hôm viết nhạc cả buổi tối, đêm ngủ nằm mơ thấy ra cả một chuỗi bass hay ơi là hay mà sáng ra quên mất. Có khi cái hay ấy là cái hay của giấc mơ, như thỉnh thoảng nằm mơ thấy mình viết cả một truyện ngắn, hay ơi là hay, sáng ra bần thần ngồi nhớ lại, nhớ lại được vài phần, mà với đầu óc lúc tỉnh thì thấy chán và phi lý. Giấc mơ nhạc này có phải là một giấc mơ tan vỡ hay không. Không cần biết, mình giống một gigolo, một anh đĩ đực, sẵn sàng hôn một nụ hôn ngọt ngào đẹp đẽ không hối tiếc và quên đi cơn mơ nát vụn.

***

Những ngày này đi làm như bài hát của Ngọt, đến ngồi vào bàn và không làm gì. Vẫn làm mọi thứ, vẫn email, vẫn họp hành, vẫn cái nọ cái kia khi cần nhưng hoàn toàn không để tâm, chỉ làm như máy mà thôi. Tôi đã nộp đơn, lần đầu tiên trong đời làm một việc là viết đơn nghỉ việc. Một con đường rất dài rồi cũng đến lúc kết thúc. Liệu có phải là một Boulevard of broken dreams hay không? Có những bâng khuâng nhưng không có hối tiếc. Rồi một đôi tháng nữa tôi sẽ được tự do ra khỏi một không gian mà mình đã dành nhiều nhiều năm và cũng nhiều tình cảm.

Tôi sẽ làm gì tiếp theo. Chắc chắn đã thôi nơi này thì sẽ không vào một nơi tương tự nữa, phải làm một cái gì khác hẳn. Bên cạnh nỗi bâng khuâng thì tôi cảm thấy một niềm vui và sự phấn khích đang từ từ dâng lên, khi nghĩ mình sẽ vứt con mẹ nó hết tất cả những kiến thức ngành nghề đã có, vứt mẹ nó hết những kinh nghiệm vào sọt rác, trẻ trâu again. Trong những suy nghĩ thiếu tính toán nhất (mà đôi khi, lại hay), tôi nghĩ mình sẽ làm cái gì đó tay chân ở trên núi để kiếm ăn, cứ lên núi là tôi tươi như nắng hạn gặp mưa và thấy mình lành mạnh từ trong ra ngoài, tôi kiếm ăn trên núi khéo còn tốt hơn ở thành phố. Nếu được thế thì tôi sẽ kiếm một con xe trâu bò to phạc và có khi nên là một con cũ mèm mốc meo, bỏ cây đàn vào cốp, chạy chỗ nọ chỗ kia, rời xa đám đông, chơi những cái game mình thích nhất và sẽ không bao giờ chán, là viết, và nhạc.

The joy that you find here you borrow
You cannot keep it long it seems
But gigolo and gigolette
Still sing a song and dance along
The boulevard of broken dreams

Written by Tequila

March 7, 2019 at 12:31 am

Posted in Linh tinh

Một ngày đẹp trời–Bohemian Rhapsodi

with 3 comments

Buổi biểu diễn của nhóm nhạc rock “VIET s NAMi”

Ngày 23 tháng 11 tại Trung tâm Khoa học và Văn hóa Nga (TTKH&VH Nga) đã diễn ra buổi biểu diễn của ban nhạc Việt Nam “VIET s NAMi”. Đây là buổi biểu diễn thứ ba của ban nhạc này trong khuôn khổ hợp tác với Trung tâm Văn hóa Nga.
Tham dự sự kiện này có Đại sứ Đặc mệnh Toàn quyền LB Nga tại VN K.V.Vnukov, các nhà ngoại giao Nga khác và vị đứng đầu sứ mệnh ngoại giao cũng như đại diện khác của Kazakhstan và Azerbaidzhan, Trưởng cơ quan đại diện thương mại Nga tại VN V.Kharinov, Giám đốc TTKH&VH Nga tại Hà Nội N.Shafinskaya, các vị lãnh đạo và cán bộ, nhân viên các văn phòng đại diện các công ty Nga được giao đặc nhiệm tại Việt Nam đã tham gia sự kiện này. Tham dự sự kiện này còn có Giám đốc dàn nhạc giao hưởng quốc gia Việt Nam Nguyễn Chí Dũng, bố ca sĩ chính của ban nhạc Nguyễn Hoàng Việt đã được long trọng trao tặng quà lưu niệm từ Nga vì gia đình của ông đã có nhiều công lao phổ biến nghệ thuật âm nhạc Nga tại Việt Nam.
Đặc biệt, trước khi buổi biểu diễn bắt đầu Đại sứ Đặc mệnh Toàn quyền LB Nga tại VN K.V.Vnukov thay mặt Ban tổ chức của hoạt động quốc tế “Binh đoàn bất tử” đã trao bằng khen cho Giám đốc TTKH&VH Nga tại Hà Nội N.Shafinskaya.
Màn trình diễn của các ca sĩ Nguyễn Hoàng Việt và Igor Milyaev gồm các sáng tác của các ban nhạc Nga nổi tiếng: “Kino”, “DDT”, “Chayf”, “Chizh và Co”, Bi-2 và các nhạc phẩm khác. So với thời gian đã biểu diễn tại TTKHVH Nga vào năm 2015 ban nhạc đã nâng cao trình độ biểu diễn, mở rộng danh sách các bài hát và buổi biểu diễn của họ theo truyền thống đã thu hút sự chú ý của đông đảo công chúng nói tiếng Nga và nhận được những lời nhận xét tốt nhất của khán giả.
Tham dự sự kiện này có hơn 150 người.

46516246_10215695206006921_2883919098717143040_o

Trên đây là những dòng thông báo trên fanpage của Trung tâm Văn hóa Nga tại Hà Nội, đăng vào lúc 23h ngày hôm qua 23/11/2018. “Nâng cao trình độ biểu diễn, …nhận được những lời nhận xét tốt nhất của khán giả”. Khoác cái đàn xuống khỏi sân khấu, đi qua sảnh Trung tâm, tôi thấy thằng Việt đang được bao quanh bởi một đám Nga, bắt tay, ôm hôn, họ nói với Việt những từ như “rất hay” “rất cảm ơn” “xuất sắc”… Tôi bước ra ngoài đứng với vợ con và các bạn, hít khí trời. Sáu năm trước, vào năm 2012, Việt với tôi cũng có một buổi diễn như thế này, và tôi buồn vì buổi diễn lần đó suốt 6 năm. Hồi đó tôi đã có một buổi diễn tệ hại, dù vẫn có tiếng vỗ tay (người ta dành cho Việt, một người hát tiếng Nga rất hay). Các bạn tôi khi ấy ngồi dưới ghế khán giả, kể lại, người ta lắc đầu rất nhiều vì những câu đàn của tôi, những câu tôi đánh ra thì quá chán và tôi bỏ hầu như hết những câu đàn hay mà người ta muốn nghe trong những bài hát mà họ rất thuộc. Tôi đã nghĩ mình sẽ không lên sân khấu thêm một lần nào nữa.

Buổi diễn năm 2015 của Việt, tôi không tham gia. Lần này, Việt lại gọi tôi. Em muốn anh chơi với em lần này, cùng với anh Nam và anh Tuấn, là những người anh hai mươi năm của em. Tôi nhận lời.

***

Một tối Việt gọi cho tôi ra quán gần nhà, uống rượu, để làm quen với anh Nam. Anh Nam người thấp nhỏ, thích uống rượu, tình cảm và cô đơn. Càng về sau tôi càng thấy anh ấy giống với ông thầy giáo già dạy nhạc của tôi năm xưa. Giống về lối sống, về kiểu sống một mình chẳng có vợ con, về nét cô đơn và sự tình cảm. Nhưng có thứ khác rất cơ bản, anh Nam là một người chuyên nghiệp, rất quyết liệt không chấp nhận sự nửa vời trong âm nhạc. Anh Nam là tay trống số 1 của Dàn nhạc giao hưởng quốc gia.

Anh nói với tôi trong bữa rượu ấy, chơi nhạc với nhau quan trọng nhất là thấy nhau ok. Anh thấy mày ok, tự anh thấy chứ không phải vì thằng Việt nó nói. Có thể mai anh không thấy thế nữa, nhưng hôm nay anh nghĩ mày có thể chơi được. Đừng lo gì về âm nhạc, không đánh được bọn anh sẽ dạy, câu quá khó bọn anh sẽ chỉ cách xử lý, quan trọng là tinh thần và tình yêu.

Anh Nam đã làm đúng như thế. Buổi tập đầu tiên, tôi chẳng đánh được câu nào, kể cả những câu ở bài quen mà mình đã thuộc lòng. “Ông nhìn cái tay nó co quắp thế kia thì đánh thế đéo nào được” – anh Tuấn mặt ma nói. Thôi bây giờ thế này, anh Nam bảo, mày đến nhà anh Tuấn học đàn đi, học ngay những bài mình sẽ chơi này này. Vì Việt, vì anh Nam nói, mà tại bữa bia sau buổi tập, anh Tuấn mặt ma nhận dạy tôi, và sẽ đưa đàn cho tôi để đánh trong buổi biểu diễn. Uống bia xong, anh Nam còn dẫn tôi đi mua “máy”, tức là ampli để đánh đàn. “Muốn chơi được nhạc, phải có nhạc cụ và công cụ tốt đã”, rồi về sau anh Nam nói thêm “hôm đấy tao muốn thử xem mày có thật sự muốn chơi nhạc không, có thật sự muốn đầu tư cho nó không, tao thấy là mày cầu tiến, được!”.

Ở các buổi tập sau đó, tôi ăn chửi liên miên. Nghe chửi thì là chuyên môn có thâm niên của tôi rồi, từ khi 15 tuổi ra chợ giời nghe chửi để học cách sửa headphone. Ai chả thích được khen, nhưng được nghe chửi thì rất có lợi. Chửi sai thì bỏ qua, chửi đúng thì phải nuốt lấy từng lời. Mà phân biệt đâu là chửi đúng đâu là chửi sai thì quá dễ rồi. Tôi có ra cái gì đâu, chưa bao giờ làm được cái gì ra hồn cả. Về cơ bản có người chửi là đúng mẹ luôn, chỉ là người ta có hạ cố mà chửi mình hay không. Sau mỗi buổi tập anh Nam đều bảo, trong lúc tập luyện bọn anh có nói gì quá lời thì mày đừng để bụng, là vì công việc chung thôi. Tôi bảo được các anh chửi là quyền lợi của em, các anh cứ mắng thoải mái, em sợ em không làm được mà thôi.

***

Và nhờ anh Tuấn mà tôi có được cây đàn của tôi. Anh nói, tao sẽ đưa đàn của tao cho mày tập và diễn, chứ tao không bán, bao tiền tao cũng không bán.

Tôi đến nhà anh để học đàn. Hôm đó là một ngày đẹp trời sao đó của anh ấy. Anh thuyết giảng cho tôi về đàn và về cây đàn. Nhà anh có nhiều đàn nhưng cây guitar điện Nhật hãng Gregco đó là cây xấu xí vô cùng. Thiết kế thì đã xấu rồi, lại còn trải qua bao nhiêu năm tháng, trầy chóc loang lổ. Nhưng nó là một cây đàn thật hay, cái đàn thì cần hay chứ đâu cần đẹp. Đàn nó có linh hồn đấy, anh Tuấn nói. Đây là một cây đàn được làm ra từ cái thời mà người ta làm đàn thủ công, bằng tay, chứ không phải kiểu đàn bây giờ cắm súc gỗ vào máy CNC hai phút sau nó phọt ra cái đàn. Cái gì được người thợ chăm chút làm ra từ đôi tay mình, anh nói, nó khác với máy móc làm ra. Mày nuôi một con cá cảnh thôi, nếu mày đặt sự quan tâm và chăm chút của mình cho nó, thì con cá nó bơi cũng khác. Tao mua cái đàn này từ một thằng Malay, cái đàn ở đây với tao được gần 20 năm rồi, tao không thể biết được thoạt tiên thì ai là chủ nó, một tay nghiệp dư hay là cao thủ. Nhưng cái tiếng nó hay như thế này thì tao nghĩ nó đã qua tay nhiều cao thủ. Đàn khác đéo xe máy, cái xe cùng chủng loại nhưng rơi vào hai thằng chủ khác nhau thì sau một số năm hai cái xe sẽ khác nhau. Người chơi có công lực tốt, thì qua thời gian gỗ trên đàn, phím đàn, pickup sẽ có những biến đổi nhất định. Cây đàn này không hề thua kém bất cứ một cây đàn xịn, mới, trị giá nhiều nghìn đô.

Rồi vì hôm đó là một ngày đẹp trời sao đó của anh ấy, rồi có thể vì tôi ôm cái đàn trong lòng mà ngắm nghía từng chi tiết nhỏ nhất của nó với sự ngưỡng mộ và trân trọng, anh nói “tao không bán đâu, nhưng nếu có duyên thì vẫn có cách để có nó”. Lát sau anh lại nói, cái duyên ấy là gì, là yêu nó thì có thể có được nó, mà phải thật sự yêu. Rồi cuối cùng anh nói, thôi nếu mày làm được hai điều này, đàn sẽ là của mày. Điều gì anh? Một là yêu nó, hai là khi hết yêu thì trả lại cho anh. Chứ tao đưa mày, rồi mấy năm sau hỏi lại mà mày bảo mày bán rồi, thì tao thề là tao sẽ tìm đến tận nhà mày đánh mày.

Cuối buổi học hôm ấy, tôi khoác cái đàn lên vai. Anh mới giật mình “ơ thế mày định cầm luôn đấy à”. Vâng, thì ít nhất là em mượn để tập. Ôi cái đàn này 20 năm nay nó chưa bao giờ đi ra khỏi nhà tao. Xong thì gục gặc đầu, thôi mày cầm về đi, có khi nó có duyên với mày thật. Tao sẽ đưa mày một cái giá vừa phải, để bọn nó không bảo tao bán đàn cũ mà đắt thế, nhưng nó cũng phải ở một mức giá nhất định để mày biết tôn trọng, bất cứ lúc nào mà mày chán nó trả lại tao thì tao trả lại mày tiền. Hôm sau anh nhắn tin “yêu nó, không được bán nó, thì giá của nó là …”. Tôi phải chớp cơ hội luôn, tôi yêu cái đàn xấu xí đó. Tôi đã lục lọi khắp internet, eBay, chỉ thấy một cái đàn gần giống. Gần giống thôi, cái đàn được rao bán trên eBay là cùng chủng loại, nhưng còn kém hơn một cái pickup (dòng này nhiều cây được sản xuất riêng cho người đặt hàng), cái đàn kém hơn đấy được người ta rao bán cao gấp gần 3 lần mức giá mà anh để cho tôi. Tôi không tin eBay, nhưng tôi tin một cái đàn được một cao thủ như anh Tuấn giữ trong nhà từng ấy năm thì ắt có giá trị, và tôi tin vào bản thân mình và tai nghe của mình khi cắm nó vào ampli và chơi nó.

“mày đừng có phân biệt mày là nghiệp dư, tao đéo muốn nghe cái từ nghiệp dư, đã lên sân khấu là bằng nhau hết, âm nhạc nó là hòa thanh của tất cả”.

***

Ngày diễn tới, buổi trưa chúng tôi đến nơi biểu diễn để căn chỉnh âm thanh, thử đàn, và duyệt một lượt các bài. Tôi trở nên bị áp lực và thiếu tự tin đến nỗi không thể đánh được câu nào cho đúng, không thể vào được nhịp nào cho đúng. Tôi thất vọng vô cùng, nhớ lại buổi diễn thất bại 6 năm trước, không biết làm thế nào nữa. Phần của tôi là những câu dẫn, những câu solo, cần to rõ ràng chứ không thể trốn đi đâu được. Tôi sẽ gây thảm họa nếu đánh sai những câu quan trọng ấy, sẽ hỏng luôn bài hát. Hỏng một bài tôi sẽ đánh hỏng cả chương trình. Mà chương trình có tới 14 bài. Anh Tuấn mắng tôi thậm tệ, anh Nam thì không nói gì vì không muốn gây thêm áp lực cho tôi.

Tôi trở về nhà trong tâm trạng nặng nề, thôi xong rồi, xong mẹ con ong. Tôi sẽ làm hỏng việc của thằng em Việt. Nó đã tin tưởng tôi, bản thân nó đã chịu rất nhiều áp lực mà trước giờ diễn còn phải nhìn thấy phong độ tệ hại hứa hẹn thất bại hoàn toàn. Buổi diễn lần này lại không giống những buổi trước. TTVN Nga, vì lý do nào đó, đã mời toàn VIP. Đại sứ đặc mệnh toàn quyền Nga sẽ đến nghe, đại sứ Kazakhstan và đại sứ Azerbaidzhan cũng đến,… sẽ thế nào nếu tôi làm hỏng. Tôi không hề bị áp lực bởi khán giả, đó là thế mạnh duy nhất của tôi. Nhưng tôi bị áp lực bởi Việt, và nhất là bị áp lực bởi hai sư phụ. Các ông ấy đã tốn bao nhiêu công lao dành cho tôi, đã bỏ nhiều tiếng đồng hồ để luyện cho tôi. Trình các ông ấy thì chỉ cần 1 buổi tập là xong chương trình, toàn bộ thời gian và lo lắng là đều vì tôi cả. Thế mà tôi đang làm gì thế này, không thể đánh đúng được bất cứ câu nào, trời ơi.

Vợ con tôi, em trai tôi và hầu hết các bạn thân nhất của tôi đều đến nghe, nhưng họ cũng không làm tôi tự tin lên được, họ sẽ được chứng kiến sự thất bại thảm hại của tôi mà thôi. Việt cũng cực kỳ căng thẳng. Chỉ có anh Tuấn mặt ma là cười với tôi, ông ấy có một kiểu chửi như tát nước và cũng có một kiểu động viên bằng nụ cười tươi tắn. Anh Nam thì không cười, nhưng bảo tôi “chúng ta đã tập rất vất vả và rất kỹ lưỡng, thôi giờ đừng quá lo em ạ, lên sân khấu thôi, khán giả họ phê lên thì mình cũng sẽ phê theo thôi, sẽ hay, tin anh”. Tôi làm sao tin anh được, tôi thấy mình quên sạch mọi thứ cần phải chơi. Nghe lời Việt, tôi tìm một ly whisky trong tiệc nhẹ trước lúc lên sân khấu. Thằng Igor hát 5 bài đầu tiên, với một tay guitar bán chuyên của nó, cùng các sư phụ. Ban nhạc đánh chính xác và hay. Còn tôi và Việt đứng dưới, chờ đến lúc lên thớt, cả hai cùng căng thẳng và không thể nào khỏa lấp đi được không biết cách nào để động viên nhau.

Rồi cũng đến lúc phải lên sân khấu. Tôi bước lên, cắm đàn của mình vào, thử tiếng, so lại dây. Các sư phụ không nhìn tôi, không động viên nữa, giờ là lúc chiến đấu. Tôi không thấy sợ gì đám khán giả bên dưới, đó vẫn là thế mạnh của tôi. Tôi chỉ biết là tôi sẽ làm hỏng chương trình. Rồi tôi nhìn xuống sân khấu, vợ tôi hiểu tôi không có tí tự tin nào, nàng cười với tôi để động viên. Rồi nhìn sang thằng con trai, nó chả quan tâm đến việc tôi sẽ đánh hay dở thế nào. Rồi nhìn sang đứa con gái, con bé cười với tôi, hóng chờ tôi chơi. Có lần tôi cho nó nghe thử một bản nhạc mà ban nhạc quần đùi của tôi và các bạn chơi, nó nghe hết bài rồi bảo “sao bố không lên sân khấu biểu diễn cho nhiều người vỗ tay’”. Tôi nhận lời Việt chơi chương trình này trước hết là vì nó, tôi muốn nó thấy tôi trên sân khấu. Và giờ tôi đang làm thế đây. Bố mày sẽ chơi cho mày nghe, con gái, hay dở sao cũng được. Tôi liếc nhìn các bạn mình, họ đến đây để nghe tôi chơi trên sân khấu, tôi sẽ chơi cho các bạn nghe. Nếu thất bại, thì chúng ta vẫn cứ chơi nhạc với nhau và uống rượu với nhau cơ mà. Lạ thay sau đó tôi tập trung được trở lại, tôi nhớ lại được những câu mà mình sẽ phải chơi ở bản đầu tiên.

Bản đầu tiên trong phần của tôi và Việt, chỉ có 2 anh em trên sân khấu. Trống bass và keyboard đều ra cánh gà. Việt chọn bài này để mở màn, ý của nó là bài này dành cho hai anh em mình, tình bạn của chúng ta.

Những hợp âm đầu tiên của Việt vang lên, rồi bốn câu hát, rồi đến phần tôi. Tôi đánh câu của mình, không sai, có những cái đầu đung đưa của khán giả. Tôi liếc nhìn vào cánh gà, anh Tuấn đang đứng nhìn ra, anh cười với tôi, gật gù. Anh quá lo cho tôi và tìm mọi cách có thể để động viên tôi. Tôi đang chơi bản nhạc đầu tiên đó suôn sẻ, dù câu đàn chỉ đúng chứ chưa hay. Tôi còn rất căng thẳng. Bản nhạc có tên là Mùa thu cuối cùng. Tôi bắt đầu rời bỏ khán phòng này, tôi nghĩ về mùa thu với những cánh rừng vàng rực ở Moscow năm xưa, nơi mà chúng tôi nướng thịt ăn nhậu, nhớ về căn phòng 316 ở KTX, mà tôi đã lần đầu tiên được thằng Việt hát cho nghe bản này, tôi đã nhớ lại hết giai điệu của nó. Kết thúc bài hát, tiếng vỗ tay vang lên, dù còn ngập ngừng thưa thớt. Tôi nhìn vợ mình, nàng giơ ngón tay cái “anh đã chơi tốt đấy”. Và niềm tin đã quay trở lại.

Các sư phụ và anh keyboard đã ra trở lại sân khấu. Bài này phần tôi không quá nặng, tôi trốn được sau các sư phụ. Nhưng tôi đã hoàn toàn tập trung, tôi nhớ hết cấu trúc của bài, các hợp âm, tôi bắt đầu chơi theo một cách mà tôi chưa từng chơi khi tập luyện. Tôi thả những câu tỉa, tôi đánh thêm những nốt màu sắc, rất chân phương thôi, nhưng nó là cái màu mà vì thế tôi thích bài hát này, bài hát Metel, Cơn Bão. Bài hát thành công, tôi đánh tốt, không sai, duy có một lần anh Tuấn phải vừa đánh vừa quay sang nhắc, đánh to quá. Tôi nhớ ra việc kiểm soát âm lượng. Ban nhạc là một tổng hòa, anh Nam vẫn thường nhắc đi nhắc lại với tôi, không phải cứ thằng nào thằng nấy giã ầm ầm, phải nghe thấy cái tiếng chung.

Bài thứ ba bắt đầu, anh Tuấn mở màn trước. Câu đó đáng lẽ là của tôi, nhưng vì tôi đánh tệ quá nên đành nhờ anh Tuấn đánh hộ. Tôi lấy làm tiếc vì tôi đã nhờ anh, lúc này tôi cảm thấy tôi có thể đánh được nó. Bài hát cũng rất tốt, hết bài khán giả vỗ tay rào rào.

Bài thứ tư, lại là một thử thách của tôi. Hầu như toàn bài là tôi phải tỉa những câu rất hay của nó, trống bass chỉ vào ở lúc gần cuối. Vòng hợp âm intro của Việt kết thúc, đến phần tôi. Tôi bắt đầu đánh những nốt nhạc đẹp đẽ đó. Và khán giả vỗ tay, có người hú lên, là dành cho câu đàn của tôi, của chính tôi. Họ tán thưởng tôi, trời ơi, vào đúng khoảnh khắc đó, tôi biết mình sẽ không làm hỏng việc, tôi sẽ chơi tốt chương trình này. Từng câu một được thả vào chính xác, có âm hưởng, có tình cảm, có vodka và tuyết của những năm xưa chúng tôi. Đoạn cao trào kết thúc, trống bass vào rồi ngừng lại. Đến câu kết của tôi, một câu mà tôi chưa bao giờ đánh được chính xác khi tập. Nó vẫn phải vang lên, và cùng với nó là tiếng vỗ tay và hút hét tán thưởng của khán giả. Họ nghe được cái câu đẹp đẽ mà họ chờ đợi, vì bài hát quá nổi tiếng. Câu đàn được chơi đẹp, và chính xác tuyệt đối, điều mà tôi không làm được khi tập. Trong tiếng vỗ tay, tôi thở đến phù một cái.

Những bài sau đó, tôi chơi tốt, dù có những đoạn hơi phô do sai dây. Tôi đã quên mất duy nhất một điều anh Nam dặn, là thay bộ dây đàn mới trước khi biểu diễn. Tôi đã đánh được hết những bài mà khi tập luôn sai, luôn hỏng.

Bài gần cuối, Sau Tất cả, Việt chơi một mình gần như toàn bài, rồi sau đó band vào. Trong âm thanh mạnh mẽ, rõ nét, khán giả vỗ tay theo nhịp. Rồi anh Tuấn chạy một màn solo bass rất tuyệt vời. Sau đó đến lượt anh Nam làm một màn solo trống cực kỳ đẳng cấp của một tay trống dàn nhạc giao hưởng quốc gia. Khán giả vỗ tay không ngớt.

Hai bài cuối lại đến phần của tôi là chính, sẽ phải nổi bật. Đây là hai bài tôi thích nhất, và tôi thuộc nhất. Mọi người trong band nhạc đều đã thở phào. Hai bài này thì tôi đánh rất được, các sư phụ đã nhận xét như thế trong lúc tập. Và sự thể đã diễn ra như thế, hai bài tôi chơi đều hay, xuất sắc hơn nhiều lúc tập. Khán giả tán thưởng tôi. Tôi đã làm đúng được như anh Nam yêu cầu. “cái câu này, cái bài này tao đéo hiểu lời nhưng mà nó rất xa vắng, cô đơn, kết câu intro phải như một dáng người xa xa bước khuất dần đi trong rừng tuyết. mày phải đánh nó ra như thế”.

Khán giả vỗ tay rầm rập, đòi thêm nữa, thêm nữa. Nhưng chương trình đã hết rồi. Tôi hạnh phúc và tự hào. Cái mặt tôi trên sân khấu vẫn khổ sở, tay đàn của tôi vẫn vụng về. Nhưng tôi đã làm được cao hơn khả năng của mình, vào đúng lúc cần, và trong áp lực cao nhất.

***

Đêm trước diễn, ngồi đá bia sau giờ tập, Việt nói với tôi. Em biết anh từ khi em mới có 15 – 16 tuổi, em như tờ giấy trắng, anh là người viết lên tờ giấy ấy những dòng đầu tiên, thế mà anh chẳng bao giờ để tâm đến em. Lần này em muốn anh chơi cùng em, cùng với anh Nam và anh Tuấn, là những người anh thân thiết nhất, ảnh hưởng đến em nhiều nhất, và em yêu quý nhất.

Sau giờ diễn, sau khi đã thành công, ngồi bia, Việt nói với anh Nam: anh đã hiểu sao mà em cứ phải bắt anh Đức chơi chương trình này chưa, anh ấy chơi đàn nghiệp dư nhưng mà có cái tâm hồn để chơi nhạc này. Anh Nam quay sang nói với bố Việt, ông giám đốc của Dàn nhạc giao hưởng: “Cái nhạc Nga này nó quá hay, nhưng người ta làm theo cách tối giản, cực kỳ tinh tế nhưng cực kỳ đơn giản hiệu quả, tôi nói cho anh nghe là nhiều thằng chuyên nghiệp sẽ không đánh được nhạc Nga như thằng Đức này. Nó không có kỹ thuật tốt nhưng nó có tình cảm, nó đã biết tuyết và vodka”. Bố Việt nói với tôi, chúc mừng cháu, chơi tốt, nhưng sẽ hay hơn nếu biết chủ động hơn nữa. Việt nói “anh Tuấn có thể dạy anh câu đàn, nhưng chương trình này anh Nam mới là thầy tốt của anh, dạy anh thế nào là âm nhạc”. Ờ, đúng thế rồi, sư phụ Nam đã dạy cho anh rất nhiều thứ quý giá. Nhịp, kiểm soát âm lượng, âm sắc, dỏng tai lên mà nghe các bè khác và tìm lấy điểm cân bằng, chơi câu phải thật rõ ràng nhưng phải tình cảm và có không gian.

Cần nói thêm là anh Nam chơi guitar cũng cực hay. Trước đêm diễn một đêm, tập đàn từ 2h chiều đến 11h đêm, Việt quá mệt nên về luôn. Tôi đi uống rượu cùng sư phụ Nam đến rất khuya. Chúng tôi ngồi một bar nhỏ ở Bảo Khánh, tôi gọi whisky để mời sư phụ.

– Đức, anh thấy mày là người có nhiều uẩn khúc ở trong lòng, mày vừa tự tin vừa tự ti, vừa mạnh dạn vừa lo âu với con đường của mình, vừa nhiều bạn vừa là người hạnh phúc vừa là kẻ cô đơn.

– Anh là thầy bói à?

– Anh nghe mày đánh đàn là anh biết.

– Em đánh kém như thế, sao nghe tiếng đàn mà biết như thầy bói được.

– Cả đời anh phục vụ âm nhạc, nghe tiếng đàn của người mới tập chơi anh cũng biết người đó thế nào.

– Tiếng đàn của em sao?

– Nhạc Nga nó trong sáng, giản dị. Mày không phải là người chơi tốt nhạc Nga, mày cũng không yêu nhạc Nga lắm, mày chỉ yêu nhạc Nga vì những kỷ niệm của mày với thằng Việt thôi.

– Anh nói đúng.

– Mày không thể đánh một nốt đàn dài mà cân bằng. Cái đầu của mày nó giao động, nó không thuần khiết, nửa chính nửa tà. Một nốt dài mày đánh, đến cuối bao giờ cũng bị nghiêng đi bị luyến láy một chút.

– Không phải đâu anh, vì em đánh nốt không đủ tốt, thường bị ngắt sớm, nên cuối nốt hay phải nhấn nhá phím một tí để nó kéo được đủ dài.

– Mày lại cãi tao.

– Thế em chơi nhạc gì thì hợp?

– Mày nên chơi nhạc Queen.

– Anh lại đúng nữa, em rất rất thích nhạc Queen, nhưng đã lâu em không nghe lại.

– Đôi khi vì mình quá hợp với một thứ, quá yêu một thứ, nên không muốn nhìn thấy nó, không muốn nhìn thấy người ta hàng ngày. Mình muốn tránh đi, muốn quên đi thứ đó, quên đi người ta đó.

***

Từ khi ông thầy giáo già của tôi khuất núi, giờ tôi lại tìm được một người thầy của mình. Một người thầy đúng nghĩa, người mà, như bạn Nguyên lác của tôi, một triết gia mới nổi hơn năm nay, nói “thầy chính là thằng mà nó nói thì mình muốn nghe, chứ tầm này mình có muốn nghe thằng đéo nào đâu”.

Tối nay tôi đi với vợ, suất chiếu muộn, xem Bohemian Rhapsodi. Thằng diễn viên chính trông như con khỉ, chả ra được dáng hình của Freddie. Kịch bản phim cũng chả ra gì. Nhưng âm nhạc của Queen thì vẫn bất diệt, tôi nổi gai ốc với những soundtrack, với trường đoạn Live Aid. Tôi sẽ tập nhạc Queen. Nhưng tôi không nói với sư phụ là tôi sẽ tập chỉ để luyện kỹ năng và nghiên cứu thôi. Tôi muốn chơi nhạc của mình. Dù gì những bài học của Nam sư phụ là vô giá với tôi, mà tôi cũng sẽ tập Queen để còn lân la đi theo ông ấy. Trước hết là dự án Bắc Ninh, ông ấy đang hầu như miễn phí dạy dỗ cho hội thầy giáo yêu nhạc ở Bắc Ninh chơi nhạc rock.

Tôi ngồi xem Bohemian Rhapsodi, xem mà lại càng cảm phục Nam sư phụ. Vợ tôi bấm tay tôi mà cười, nửa thú vị nửa cay đắng, khi có đoạn Mary nói với Freddie “anh nói anh yêu em, nhưng anh lại cần phải có không gian riêng của anh”.

Tôi thấy yêu bản thân mình suốt từ đêm qua lúc xong biểu diễn, đến giờ vẫn còn chưa hết.

Written by Tequila

November 25, 2018 at 4:34 am

Một đám ma

with 8 comments

Thế là bà cụ đã chết. Cầu cho cụ thanh thản hạnh phúc ở chỗ mà bây giờ cụ sống. Trên đường về, chúng tôi không nói gì cụ thể tới bà cụ, nhưng những câu chuyện và trao đổi xoay quanh khiến tôi ngạc nhiên khi về tới nhà nhìn đồng hồ thấy mình đã lái xe liền năm tiếng không nghỉ.

***

Mấy tháng nay, nhờ sự giúp đỡ rất có nghề nghiệp và tấm lòng của một người bạn, chúng tôi duy trì tốt một account trên Airbnb để bọn tây đến ở nhà mình. Hoa vẫn nở trước sân nhà tôi, chim vẫn hót ngoài vườn mỗi buổi sáng. Nhưng hoa chỉ nở nhiều khi chúng tôi có thời gian lên thường xuyên để chăm sóc. Đất và khí hậu ở trên đó thật ra là khắc nghiệt, mùa hè khô hạn, mùa đông lạnh giá, đôi khi băng tuyết, cây cối và đặc biệt là hoa sẽ không thể nở bung xòe tóe loe nếu không được chăm sóc hàng ngày. Căn nhà cần người ở thường xuyên và cần lý do để được chăm sóc thường xuyên. Vậy là những anh chị tây dở hơi lục tục đặt chỗ để ở, rồi thì cái việc mà nhiều năm trước chúng tôi lãng mạn đặt ra, dần dần mới thành hình.

Lần này là một thằng người Đức cao lớn đẹp trai và tinh tế, đến ở. Hắn khẩn cấp báo cho chúng tôi rằng ông Chư thì ho sù sụ, còn bà cụ già thì có vẻ yếu, hôm nay tôi thấy mọi người đến lấy gỗ làm cái gì đó giống như quan tài, liệu có ai đó sắp chết không? Tôi trả lời hắn qua Whatsapp, rằng bà cụ chắc là sắp chết, nhưng bà ấy tốt đến nỗi mọi người có thể buồn vì sự chia ly sắp đến nhưng điều đó không phải nỗi đau khổ. Thậm chí bà cụ nằm trong nhà cũng thấy hài lòng khi thấy con cháu đã chuẩn bị cho mình một cỗ quan tài tốt. Không có gì phải lo cả. Tuy nhiên, mày cứ ở đấy, sáng mai tao sẽ lên.

Tôi đi trước, chạy xe một mình lên, còn vợ thì bận nên đi sau bằng xe khách. Tôi đã may mắn hơn cô ấy. Tôi đến và hỏi Chư, bà già sao, Chư bảo, yếu lắm, nhưng chưa chết được ngay đâu. Hôm đó có cả Trọng – một người bạn cũ, thầy của tất cả lũ trẻ con, cùng một đám bạn của Trọng nữa, lên chơi tổ chức Trung thu cho trẻ con. Bữa tối đông vui. Tôi định bụng tối nay là uống say khướt rồi, không tránh được, cố gắng ăn thật nhiều trước khi phải uống. Song cũng chỉ kịp nhai đôi miếng thịt thì cũng phải tọng vào người tới gần chục chén. Cuộc vui đang trở nên rất vui, thằng Phillipp ngồi cạnh tôi, ở vị trí trang trọng dành cho khách quý. Bỗng, chị Giả vợ chư từ đâu xuất hiện ngay cạnh tôi, nói gì đó với Chư. Lập tức tất cả đứng dậy, sau ba mươi giây toàn bộ bàn ghế bát đũa biến mất. Chư và các anh em phi vào buồng trong, tôi theo sau, tất nhiên.

Bà cụ thở những hơi rất yếu, mọi người gọi bà, không đáp lại. Rồi Chư quay lại nhìn mọi người, đoạn bế bà cụ lên, mang ra một cái chiếu được trải sẵn bên bếp lửa. Bà cụ đang thở những hơi cuối cùng. Chư vừa như để tay kiểm tra hơi thở, vừa bóp nhẹ cằm bà cụ. Phillipp hỏi tôi sao Chư đang làm gì vậy, tôi giải thích rằng làm như thế để khi cụ thở hơi cuối cùng xong, miệng cụ sẽ khép chứ không há ra, đấy là tôi đoán thế. Rồi Chư cất tiếng khóc đầu tiên, đó là sự trộn lẫn giữa một tiếng khóc than và một bài bi ca. Tiếp theo, tất cả mọi người òa lên bài bi ca đó, nó có một giai điệu rất buồn bã thương xót nhưng không có nỗi đau đớn. Ở giữa bài ca dài dằng dặc đó, lặp đi lặp lại một giai điệu mà hết người này đến người kia cất lên, thì tôi tự cho phép mình tới quỳ bên cạnh cụ như một người con. Tôi vái lạy cụ theo phong tục của tôi, trán tôi dính đất và tro bay từ bếp lửa mà khi nào lên tới đây tôi cũng vào và ngồi đó để chào cụ, để hỏi bà khỏe chứ bà, con lên thăm bà với Chư đây. Tất cả những người khách khác đều đã tránh ra một góc, rồi ra khỏi nhà. Tôi không phải là khách. Tôi ngồi đó lắng nghe bài bi ca vẫn liên tục vang lên, tôi sờ tay vào bàn tay đã bắt đầu lạnh của bà cụ, tôi bóp nhẹ cổ tay bà. Tôi lại vái lạy bà cụ một lần nữa thay cho vợ tôi. Rồi tôi nhường chỗ cho bọn ở hàng cháu.

Cái quan tài chẳng biết từ đâu đã được đặt vào chỗ của nó, dưới bàn thờ. Một cái trống cũng không biết từ đâu đã được treo lên giữa nhà, một thằng trẻ tuổi bắt đầu gõ trống, tùng cắc tùng cắc đều đều. Anh Pho, tầm bằng tuổi Chư mà là cháu của Chư, gọi bà cụ bằng bà nội, đang xách cổ một con gà lông vàng sáng gần như trắng. Anh Pho cắt tiết con gà ngay giữa nhà, chỉ một tay tóm cổ mà con gà không thể giãy dụa gì nổi. Rồi một thằng xin phép tôi, cho lấy cây cung của tôi, cây cung tôi đã xin được và treo trang trí trong nhà tôi. Con gà được buộc vào cây cung, rồi cả cung cả gà dựng vào góc bàn thờ.

Rồi tôi ngồi ở cạnh bếp lửa dựa lưng vào cột nhà. Tôi nhớ lại những gì bà cụ đã yêu thương và làm cho chúng tôi, cho con cái của chúng tôi. Toàn những việc nhỏ như đuổi lợn gà không phá cây của chúng tôi, mang cho chúng tôi nước, mang cho chúng tôi bó củi, có khi bà cụ lấy một tấm gỗ và cụ sử dụng cây dao H’mong mà xẻ tấm gỗ như người ta dùng dao dọc giấy, thành ra chục thanh củi cho tôi. Rồi khi tôi hỏi bà (bà nói không được nhưng tôi biết bà nghe hiểu), là con lên đây làm nhà ở với bà và Chư có được không, bà đã vỗ vai tôi thế nào. Và khi tôi dựng cái nhà phiên bản đầu tiên, bà cụ đã chắp tay sau đít đi thị sát thế nào, để chắc rằng bọn con cháu đã làm tử tế. Nước mắt của tôi dâng lên nhưng nó chỉ đủ để lăn ra một giọt nơi khóe mắt.

Tôi lên nhà ngồi cưa chai whisky với Phillipp và Trọng. Những câu chuyện về nơi đây, về bà cụ, về Chư, và những đứa bé. Tôi, thật có lỗi, không để ý đến giờ giấc. Tôi chẳng ăn gì cả ngày, đến bữa tối thì ăn được chục chén rượu, rồi lại whisky, nên khi vợ tôi được xe khách đưa đến Sapa thì đã không thể gọi điện được cho tôi, cho Chư cũng như bất kỳ ai. Và thế là cô ấy đi bộ 5km vào lúc 3h sáng trên núi đêm trăng để vào bản, có giận tôi một chút, nhưng rồi cũng thôi vì hơn ai hết cô ấy biết rằng không bao giờ nên chờ đợi tôi làm một điều gì đúng vào lúc cần phải làm đúng.

***

Phillipp nói với tôi, ở đây, tức là trong bản này, mọi thứ đều không có kế hoạch, mọi thứ đều ngẫu nhiên. Tôi đồng ý với hắn, một thằng thuộc dân tộc luôn nổi tiếng về kế hoạch và tuân thủ kế hoạch, nhưng cũng nói với Phillipp rằng mọi kế hoạch đều không có ý nghĩa gì, khi xung quanh toàn là núi và mặt trăng mặt trời đã có sẵn kế hoạch rất chính xác cho tất cả.

Hơn mười năm đã trôi qua kể từ khi vợ chồng tôi gắn bó với nơi này. Nhiều đứa trẻ sinh ra và lớn lên, trong đó có con cái của chúng tôi. Nhiều người đã chết đi, và giờ là bà cụ. Mọi thứ đều ngẫu nhiên theo kế hoạch. Sự sống có kế hoạch lớn của nó, sinh ra tồn tại và chết đi, có thế thôi. Còn cuộc sống, là cái mà chúng ta cứ cố gắng để trở thành và đối phó, đối phó và trở thành gì đó, một cái gì đó mà về cơ bản là khi nhìn lên mặt trăng đêm sát rằm thì phát hiện ra rằng có hay không có, là hay không là, thì mặt trăng không hề quan tâm.

Tôi uống rượu gần hết một đêm với Phillipp, đến đêm sau thì không uống rượu nữa mà hai thằng ngồi uống trà trong lúc vợ tôi đã vào nhà ngủ. Tới nửa đêm Phillip xách máy ảnh bò lên đồi, hắn là một nhiếp ảnh gia (một thể loại chắc là khác với nhiếp ảnh gia Việt Nam). Khi quay về, hắn kể với tôi. Đây là một trải nghiệm rất lạ của tôi, Phillipp nói. Dưới ánh trăng, hắn ngồi dưới gốc cây, nhìn ra khoảng không gian rộng lớn, mắt mở to, như cái máy ảnh đang mở để chụp trong bóng tối. Tôi nhìn giống như cái máy ảnh nhìn – Phillip nói, rồi dần dần mọi thứ rõ dần lên, tôi có thể nhìn thấy những khóm cây trên núi, những mái nhà, đồng ruộng, một đám người ở khá xa đang đi đi lại lại trên đồi như thể tìm kiếm một vật gì. Rồi hắn đưa máy ảnh cho tôi xem, đây, xem đi, thật kỳ diệu. Đó là một bức ảnh chụp trong đêm, mà thuật ngữ nhiếp ảnh là gì tôi còn chẳng biết tiếng Việt đừng nói tiếng tây, tóm lại là mở ống kính thật lâu để nó thu nạp dần ánh sáng. Bức ảnh sáng rỡ và rõ nét như ban ngày.

Phillipp có kế hoạch du lịch hai tuần, không hiểu vì tình cờ thế nào mà hắn quyết định đến chỗ này. Rồi hôm nay hắn lại book thêm mấy ngày nữa. Tôi có mọi thứ ở đây, hắn nói, tôi không cảm thấy cần phải đi đâu nữa, tôi ở đây đến cuối tuần rồi về nhà thôi. Con người và cảnh vật ở đây quá đẹp. Tôi đưng trước hiên nhà mình, ngắm dãy núi, nói với Phillipp rằng mỗi lần lên đây, nếu không bị vợ giao cho làm cái này cái kia trong vườn trong nhà, thì tôi toàn ngồi ở hiên này uống cafe uống trà hút thuốc và chả làm gì ngoài nhìn núi. Phillipp bảo, tôi cũng thế, tôi chỉ làm mỗi việc là ngắm núi, một ngày trôi qua như một giờ.

Khi hôm nay vợ chồng tôi đưa Phillipp cùng đi để thăm nhà Câu, con thứ của anh Chư, nó mới được bố cho ra ở riêng, chúng tôi ngồi uống nước lã trước hiên nhà Câu, cũng ngắm núi. Tôi nhắc lại, tôi có thể ngồi đây đến mai, chỉ ngắm núi. Phillipp nói, tôi cũng vậy. Tôi nói, chỉ nhìn thế thôi, thậm chí chả nghĩ gì cả. Phillipp nói, just look. Rồi hai thằng nháy mắt với nhau. Sau một buổi bia ở Hà Nội, hai ngày trên bản ngồi nói chuyện liên tục với nhau, tôi nhận thấy vốn tiếng Anh cùi bắp như vậy thế mà tôi lại thoải mái để nói mọi thứ với Phillipp mà không hề cảm thấy khó khăn gì, đến nỗi về sau có cái gì thật là thông hiểu thì chúng tôi còn chả thèm nói, chỉ cần búng tay, cười khẩy, nháy mắt.

Nhà có đám tang và đó là một dịp để Phillipp được thấy văn hóa H’mong rất rõ nét, mà ngay cả tôi cũng mới được thấy lần đầu. Đôi năm trước, khi anh Chứ, anh trai của Chư chết, tôi bận không lên được. Lần này, tôi đi vào đi ra như người nhà, đặc biệt là ngày đầu tiên khi nhà chưa tiếp khách xa mà chỉ toàn là con cháu. Phillipp đi theo tôi, cứ nhìn tôi mà làm theo y chang. Mà tôi có làm gì đâu, chỉ bày tỏ sự tôn trọng với người đã khuất, cười với những người đang cười, nghiêm trang với những người đang nghiêm trang. Tôi hỏi anh Chư, thằng Tây này được phép ra vào nhà chứ, được chụp ảnh chứ. Chư bảo, được chứ, muốn làm gì thì cứ làm như mọi ngày thôi mà.

Phillipp rất ngạc nhiên thấy đám tang gì mà vừa buồn thương vừa như một ngày hội. Rồi hắn quan sát và tự giải thích với tôi. Rằng. Bà cụ già rồi, bà ấy chết đi vì ai cũng chết thôi, sống lâu rồi chết thôi. Người ta để tang ba ngày, đánh trống liên tục. Ai mà chưa đến được hôm đầu, thì hôm sau đến, rồi khóc. Khi thằng này khóc, thì thằng khác (đã khóc rồi) uống rượu với nhau. Tôi nghĩ nó đúng và tự nhiên hơn phong tục của chúng tôi – Phillipp kết luận. Tôi đem điều này hỏi lại thằng Sở, con trai trưởng của Chư, Sở xác nhận. Đúng rồi chú, ai cũng yêu bà hết, nhưng ai khóc xong rồi thì thôi uống rượu, người khác chưa khóc thì sẽ khóc. Thế mỗi người được khóc một lần à? Không chú, ai thích thì khóc tiếp cũng được mà, khóc liên tục cũng được.

Không ai khóc liên tục cả. Họ chỉ hát bài bi ca khi ở bên quan tài, có người nước mắt lưng tròng người không. Nhưng rồi, đặc biệt là phụ nữ, họ sẽ ra khỏi nhà và tìm một gốc cây, một góc vườn, để khóc. Đôi khi tôi và Phillipp đang ngồi ngắm trời đất, chờ vợ tôi đi chợ, tán phét với nhau, thì một người đàn bà đến chào, xong chị ta ngồi ở góc mà chị ta cho là thích hợp trên hiên nhà, cạnh khóm hoa, cách chúng tôi có ba bước chân, rồi ngồi đó lặng lẽ khóc. Phillipp hỏi tôi, có nên thăm hỏi và mời nước chị ấy không, tôi bảo không. Chị ta khóc xong thì quay lại cười với chúng tôi, tôi mời nước chị ta, uống xong chị đi. Lát sau lại một chị khác đến, ngồi ở một góc khác, âm thầm khóc. Phillipp và tôi hầu như ngồi cả ngày uống trà tán phét, tiếp các chị khóc, tiếp các anh say rượu.

***

Trưa nay có một thằng và một con đến nhà. Nói là bạn của thằng Trọng. Ngồi hỏi ra, thì mới biết là hóa ra cái thằng Singapore này, 6 năm trước đã đến đây, ở chính trong nhà tôi, 10 ngày trời. Tôi quay sang bảo Phillipp, 6 năm trước thì nhà này là cái lều, và thằng này là một thằng điên vì đã ở tận 10 ngày. Ba thằng nhìn nhau cười. Thằng Singapore kể, khi nó ở đây, thì chẳng có gì cả, nó tắm dưới suối và đi ị ở dưới suối, khuyên Phillipp nên thử. Tôi bảo Phillipp, đấy mày đừng tiếc tiền Airbnb, mày là thằng rất may mắn vì giờ đây khi mày đến đây thì nhà đã có chỗ mà ị.

Thằng Singapore tình cờ có mặt ở dịp này, như Phillipp nói, tất cả là tình cờ ở nơi này. Như Trọng nói với Phillipp, rất tình cờ là bà cụ chết đúng vào ngày mà tôi và Đức đều có mặt. Những người đã đến đây đều nhớ và muốn quay lại, không phải vì cảnh vật, mà vì con người. Vì anh Chư, vì bà cụ, vì bọn trẻ con… Thằng Singapore quay lại sau 6 năm, xách theo một cái vali đầy quần áo mà nó muốn gửi tặng mọi người trong bản. Một cách mà tôi tuy cảm ơn nhưng cũng không thích lắm, tôi ghét những việc làm mang tính từ thiện. Thằng Sing hỏi tôi, bây giờ thì nó 30 tuổi rồi và đã lấy vợ chắc là ổn định giàu có rồi, rằng muốn gửi tiền để giúp những người ở đây. Tôi bảo, cái vali quần áo của mày là quá nhiều rồi, mà đôi khi cũng không cần lắm đâu, thật. Hay thế này đi, 6 năm trước bọn trẻ mà mày đã chụp ảnh đều lớn cả rồi, rồi chúng sẽ lớn thêm. Nếu mà tao thấy đứa nào ổn, muốn cho chúng đi học, mà tao hết tiền, thì tao sẽ đề nghị một món nho nhỏ cho chúng đi học, nếu mày thích thì góp thôi. Thằng Sing phấn khởi. Một thằng đã đi ị 10 ngày ở dưới suối tất nhiên sẽ muốn gửi tiền cho lũ trẻ đi học. Có rất nhiều bạn bè, thân hoặc sơ, ngỏ ý muốn góp tiền để làm gì đó, vợ chồng tôi đều từ chối. Vấn đề không phải là tiền.

Thằng người Sing có một vài tấm ảnh nó chụp 6 năm trước, rất hay, tôi xin nó. Vì thế nó mở facebook để kết bạn giữ liên lạc. Tên mà nó để trên facebook là tên riêng của nó kèm thêm chữ Vàng A Linh. Nó tự gọi nó bằng cái tên H’mong ấy. Có thể cho vui, nhưng tôi nghĩ không chỉ vui thôi mà nó tự hào khi thể hiện nó là một thằng Singapore mà đã sống trong bản và đi ị dưới suối.

Giống như tôi vẫn tự hào, năm xưa nhà mới dựng tôi đã nhiều đêm thức đến gần sáng để canh bếp lửa cho vợ con ngủ, khi gió lạnh mùa đông se sắt lùa vù vù qua những khe ván gỗ.

***

Chúng tôi đã tiêu rất nhiều tiền trên bản, so với chúng tôi. Hơn ai hết chúng tôi hiểu rằng vấn đề không phải là tiền, vấn đề không phải là lòng tốt, sự giúp đỡ. Vấn đề nằm ở chỗ khác. Vợ tôi thường nói về tình cảm, cô ấy yêu những người đàn bà thuần hậu dung dị và người đàn ông chất phác mà manly dã man ở đây, yêu những đứa trẻ mắt đứa nào cũng sáng như sao. Tôi thì toàn uống rượu và vô tích sự, dành cả ngày để nhìn núi nếu không bị vợ sai bảo gì. Phillipp bảo, tôi rất vui mà cũng ngạc nhiên sao những người đàn bà ở đây họ yêu vợ anh thế, mà những thằng giai từ lớn đến bé thích anh thế. Tôi bảo, đàn bà yêu vợ tôi vì vợ tôi yêu thương họ, chia sẻ nỗi khổ của họ, đàn bà ở đâu chả khổ, còn đàn ông thích tôi và tin tôi, vì tôi tôn trọng họ. Bày tỏ sự tôn trọng, đấy là thứ duy nhất tôi làm ở đây, ngoài ra tất cả mọi thứ đều là vợ tôi làm và những người đàn ông đàn bà giúp vợ tôi làm. Từ cái nhà cho đến cái toalet. Từ bông hoa nở trong vườn.

Sự tôn trọng, tôi bảo Phillipp, là thứ mà người ở đây tôn trọng. Họ tôn trọng sự tôn trọng. Tôi chưa bao giờ thấy những thằng đàn ông ở đây dù say đến mấy, mà cãi nhau đánh chửi nhau, luôn luôn tôn trọng. Hòa thuận và tôn trọng. Những thằng đến đây, người Việt hay người Tây, thường tự cho mình là giỏi giang hơn, hiểu biết hơn, nhiều tiền hơn, và… Phillipp tiếp lời, nghĩ rằng người ở đây là ngu ngốc nghèo đói và kém cỏi? Tôi kể cho Phillipp nghe tại sao tôi tôn trọng Chư, vì khi đi Fansipan trời mưa rét anh ta chỉ cần dùng đúng 1 que diêm để châm lên ngọn lửa sưởi ấm cho người yêu tôi, tức là vợ tôi bây giờ. Thế là rất đủ rồi, chưa kể tôi thấy mọi thằng đàn ông ở đây đều tôn trọng Chư, dù họ đều có kỹ năng trên rừng như Chư, rồi họ lại tôn trọng tôi vì tôi biết tôn trọng Chư và bà cụ.

Chúng tôi nói về sự tôn trọng một lúc, thì một thằng say xuất hiện. Thằng đấy say đến nỗi nó nói to oang oang khi vợ tôi đang ngủ trong nhà, tôi cảm thấy rất bực mình. Nếu không có Phillipp chắc tôi xách nách thằng đấy đuổi đi. Nhưng tôi xuống gọi Chư, anh Chư, có thằng say quá nó lên nói to quá mà em không biết làm thế nào. Chư lên, uống trà với tôi và Phillipp, xong bảo, nó say ấy mà, nhưng nó hiền lắm, thôi cho nó nói một tí, rồi mình kéo nó đi. Anh em mình say cũng nói nhiều mà, tôi dịch cho Phillipp nghe, cả ba cùng cười, thằng say thấy cười cũng cười theo, đoạn Chư kéo thằng đấy đi.

Sự tôn trọng, thân tình. Tôi biết rằng nếu Phillipp hay bất cứ một thằng Việt Nam nào khác, có mặt ở lúc bà cụ mất, mà đi lại lăng xăng, sẽ bị đuổi. Nhưng đầu tiên là tôi xin phép cho tôi, ngay sau khi vợ Chư thông báo bà cụ yếu quá sắp chết. Tôi hỏi Chư và Ninh – anh của Chư – khi theo sau hai anh vào phòng cụ, tôi đứng trước cửa phòng hỏi, em giống em của các anh, cho em được vào đây với bà. Ừ ừ chú vào đây, mình là anh em. Khi bà trút hơi thở cuối cùng trên tay Chư, tôi hỏi, cho em khóc bà được không, bà chăm sóc vợ con em. Chư bảo, chú là em mình, chú làm gì chú muốn. Hôm sau, tôi lại hỏi, thằng khách này (ý là Phillipp) nó cũng muốn vào có được không, nó muốn chụp ảnh phong tục có được không. Ừ ừ, nó là khách của anh mà, chứ có phải khách của riêng chú đâu. Tôi chưa yên tâm, còn hỏi khắp đàn ông xung quanh, anh Pho, anh Sùng, Quả, cho thằng này vào được không? Được chứ được chứ, đám ma là để mọi người đến với bà mà.

***

Nhắc lại, mấy năm trước, có một anh bạn của vợ tôi, đến thăm nhà Sapa cùng chúng tôi. Về anh ấy bảo tôi, anh hiểu là em và Mai muốn giúp đỡ mọi người nhiều, nhưng anh cảm thấy là họ đang giúp các em. Ông anh nói câu đấy làm tôi giật mình và nghĩ lại rất nhiều. Quả thực, vào ngày mà tôi bày tỏ với anh Chư là muốn mua miếng đất dựng cái nhà, tôi đã nghĩ mình sẽ giúp được anh thật nhiều, vì mình ở thành phố, mình học cao hơn, điều kiện mình hơn, mình biết nhiều hơn… nhưng càng ngày càng thấy ông anh kia nói đúng, anh ấy rất minh triết, thật ra vợ chồng tôi được họ giúp đỡ rất nhiều.

Sau mười năm, anh Chư và mọi người đã biết sự cần thiết của nước sạch, toalet, biết động viên và cho các con đi học thật nhiều, thật hết cỡ chúng muốn. Đã biết giữ đất chứ không bán rẻ cho người Kinh lấy tiền trước mắt, đã biết coi những thằng khách là những thằng khách, chúng chẳng có gì hơn mình. Tôi không thể dám nói rằng vợ chồng tôi làm được họ thay đổi, nhưng mưa dần thấm lâu, vợ tôi thì thủ thỉ với đàn bà còn tôi thì say khướt với đàn ông, toàn chỉ nói chuyện làm toalet, cho trẻ con đi học, tìm nước sạch, không bán đất. Đó là những việc mà tôi nghĩ dự án lãng mạn Thung lũng khói xanh của chúng tôi đã đạt được kết quả lãng mạn dù hành trình là cả nghìn giờ chạy xe, nghìn giờ uống rượu và bao thứ lặt vặt mà tiền không giải quyết được, nói không giải quyết được, làm cũng không giải quyết được, mà cần thời gian, như cách tôi mang một gốc phong lan và treo nó dưới thùng lọc nước, nó cần độ ẩm và thời gian, hết ngày này qua ngày khác. Bù lại, chúng tôi được sống trong một đại gia đình, mà đàn ông thì làm anh em với tôi, đàn bà thì làm chị em với vợ tôi, trẻ con (dù nhiều đứa giờ đã lớn rồi) coi tôi như người lớn trong nhà nói gì cũng nghe, và tôi được học về sự tử tế và chân thành, tử tế một cách chân thành, mà tôi biết rằng mình không có. Trẻ con của tôi được sống và được lớn lên (dù chỉ đôi chục ngày một năm là cùng) với những đứa trẻ ấy, để chỉ cần 2 tiếng ra Sapa mua đồ là khi quay về phóng xe máy qua tôi không nhận thấy rằng con gái mình đang ngồi trên bể nước cùng ba bốn đứa con gái cùng lứa khác, chúng quá giống nhau.

Phillipp ở thêm mấy ngày, hắn nói rằng, tôi đã có đủ mọi thứ ở đây, không cần đi đâu nữa cả trong kỳ nghỉ này. Rồi tôi sẽ quay lại, cùng bạn gái tôi, và sẽ đi rừng leo Fansipan, cho dù tôi không thích cái đỉnh núi toàn đèn điện như một thành phố mà từ đây nhìn thấy nó mỗi đêm.

***

Viết một entry dài và loạn xạ để nhớ về bà cụ, nhiều năm sau này đọc lại sẽ vẫn nhớ. Trên Chrome của tôi vẫn lưu cái link bookmark từ 5 năm trước, link về bà cụ, người cuối cùng còn biết vẽ sáp ở bản Sín Chải, chắc cũng là toàn Sapa. http://www.tinmoi.vn/nguoi-cuoi-cung-ve-sap-o-ban-sin-chai-011202960.html Cảm ơn bạn nào đã đến và viết bài báo này.

Người cuối cùng ấy đã ra đi. Chúc bà cụ yên nghỉ. Tôi nghĩ bà sẽ không vắng bóng. Những đêm ở trên đó, nhất là khi trời tối mịt không trăng sao, với một lượng rượu đủ nhiều và lòng dạ thì sẵn sàng cho những điều không thực, ắt tôi sẽ lại thấy ánh đèn pin loáng loáng và thấy bà cụ đi lên nhà tôi, ngó xem tôi còn đủ củi đốt hay không. Sự sống của bà đã chấm dứt nhưng cuộc sống của bà chưa hết. Chúng tôi sẽ còn nhớ tới bà ấy rất rất nhiều năm, nhớ một người chưa từng ngồi ăn cùng một bữa cơm hay uống cùng chén rượu, bởi vì bà là bà, bà là người chăm sóc.

Có thật ít những người mà sự sống của họ vẫn cứ còn mãi trong lòng mình. Như ông già dạy nhạc của tôi, như cụ Chè tôi khi cụ ấy năm xưa dẫn tôi lên cây cầu bắc qua sông ở quê nhà “cụ dẫn cháu đến đây chơi chỉ để sau này cháu còn nhớ tới cụ”, như bà cụ già mẹ của anh Chư này. Những con người đáng yêu ấy, làm sao mà mình quên được họ, khi mình chưa quên chính mình.

Written by Tequila

September 25, 2018 at 3:31 am

Posted in Linh tinh