Teq's Blog

20/11/2017

Posted in Linh tinh by Tequila on November 20, 2017

Con gái tôi múa rất đẹp, ở trường mẫu giáo hễ mà có dịp hội hè lễ lạt gì là nó lại được lên sân khấu biểu diễn múa may. Giờ đi học tiểu học cũng thế, mới vào trường được có vài tháng thì các cô giáo cũng phát hiện ra và nó lại có tiết mục múa may trong lễ chào mừng 20/11.

Sáng vợ chồng tôi đưa bọn trẻ tới trường, tôi quyết định đi làm muộn, ở lại thêm để xem con gái biểu diễn. Con gái dĩ nhiên thích tôi xem nó rồi. Nhưng mà không chờ được, tiết mục của nó là tiết mục cuối cùng, múa với các cô giáo, mà tôi thì đến giờ phải đi. Không sao, hôm trước xem nó cùng các bạn biểu diễn kết thúc học kỳ lớp múa ba – lê, là phê rồi, múa ấy mới gọi là múa, chứ lên sân khấu trường tiểu học chạy ra chạy vào quay quay uốn uốn với các cô giáo, biết ơn các thầy cô, thì cũng không có gì ngạc nhiên để mà phải xem. Đi họp phát.

Trong lúc chờ tiết mục của con (mà không chờ được), tôi xem mấy tiết mục khác. Ngoài tiếng loa đài chỉnh dở ẹc, khiến nhạc thì chìm nghỉm còn các giọng hát đều thé thé, thì tôi thấy có một vấn đề của các tiết mục. Nó cứ hơi hơi dở hơi biết bơi thế nào đó, khi các thầy cô giáo dàn dựng các tiết mục để trẻ con biểu diễn ca tụng mình. Với trẻ con, thầy cô đương nhiên là tối thượng rồi, chúng nghe lời thầy cô hơn bố mẹ, vì thầy cô cho điểm chúng. điểm kém là về nhà gặp vấn đề với bố mẹ ngay. Còn với thầy cô, những tiết mục ca tụng này có ý nghĩa gì với họ, có làm họ thấy yêu nghề hơn, có làm họ muốn cống hiến hơn? Chắc là có. Những lời tri ân mà họ cho trẻ con lên sân khấu đọc, những bài hát ca tụng vinh quang nghề giáo, có cái gì đó khiến mình phải nghĩ về những thứ tuyên truyền vốn rơi rớt lại từ những giai đoạn lịch sử mà tuyên truyền là cần thiết. Đối tượng đã đang và sẽ thấm nhuần những tuyên truyền ấy, có phải trẻ con không, e rằng có mà không sâu đậm lắm, nó sẽ sâu đậm chính trong lòng các thầy cô giáo.

Công việc được một lúc, tôi bật máy tính nghe nhạc. Chình vì là cái ngày nhà giáo, nên tôi nhớ về người thầy duy nhất mà tôi luôn nhớ đến, là ông già dạy nhạc của tôi. Cầu cho ông ấy thanh thản trên thiên đường, trong vòng tay Chúa của ông. Tôi bật lại bản Polonaise số 13 của Oginsky, bản nhạc mà ông ấy rất thích, thường chơi cho tôi nghe bằng đàn piano, và tôi vì thích quá đã tự chơi nó trên guitar, giờ thỉnh thoảng tôi vẫn gảy giai điệu của nó.

Cái ông già ấy, không bao giờ quan niệm mình là thầy giáo, chả mong tri ân gì hết cả. Ông có dạy chúng tôi chơi bài gì mà Khi thầy viết bảng, bụi phấn rơi rơi… bảo tập để 20/11 đi học thì có thể chơi tặng các cô giáo. Chứ ông đây không có bảng để mà có bụi phấn. Thế mà tôi chỉ nhớ đến mỗi ông ấy.

Xã hội chẳng có gì sai khi tôn vinh các nhà giáo. Chắc nhiều người trong số họ cũng vui khi được tôn vinh, được có một ngày cả thiên hạ ca tụng, để còn cảm thấy nghề của mình được tôn trọng, vui với đồng lương chết đói. Những người không thấy vui lắm với ngày này, chắc hẳn là các thầy cô giáo ở những biên cương hải đảo xa xôi. Những nơi chả có cha mẹ học sinh nào đến tặng hoa họ, hát hò ca tụng họ cả. Những nơi mà chỉ cần bọn trẻ con có đến trường, là họ đã vui rồi. Như cái bà giáo viên già ở đầu bản Sín Chải nhà tôi, chả chồng con gì, cả đời chỉ dạy học cho bọn trẻ con miền núi mà chả đứa nào nào coi trọng chữ nghĩa. Niềm vui của bà ấy là xin được gạo, để nấu cho bọn trẻ bữa trưa, cho chúng có lý do mà tới trường và không trốn đi chơi. Đấy là những người mà tôi ngưỡng mộ và muốn ca tụng họ, dù đi dạy học cũng là một nghề và họ cũng đang làm nghề mà thôi, nhưng họ có tình thương dành cho bọn trẻ con và niềm mong muốn từ năm này sang năm khác, làm sao để bọn trẻ con ấy găm được dăm ba cái chữ trong đầu, để cuộc sống chúng biết đâu dễ thở hơn. Nếu không có tình thương ấy, thì chẳng có đồng lương nào hay niềm vinh quang nào giữ được chân họ quá mấy tháng ở những góc núi mảnh rừng khuất nẻo, đêm tối hun hút buồn tênh chán đến nỗi ma quỷ cũng chẳng buồn hiện ra.

Và tôi cũng nhắn một cái tin cho mẹ tôi, bà ấy là một nhà giáo. Bà ấy luôn thấy vui với những điều mà tôi cho là phù phiếm, khi đến 20/11 được học sinh đến nhà tặng hoa. Bà thường có rất nhiều hoa, hoa cắm đầy nhà, đầy các xô chậu vào ngày 20/11 khi bà còn trẻ. Giờ bà đã hưu rồi, mấy năm nay, đến 20/11 bà chẳng còn có nhiều hoa nữa. Để tôi về bảo hai đứa con đi mua hoa tặng cho bà. Tôi nghĩ, chỉ cần bọn trẻ con biết bà cũng là cô giáo, thế là bà vui rồi.

Advertisements

Những thứ đẹp xinh nhỏ nhỏ

Posted in Linh tinh by Tequila on November 16, 2017

Đêm nay nghe nhạc thèm viết một cái gì không nặng đầu, thôi lại viết chuyện đi chơi vậy. Mặc dù là gần đây toàn đi làm, ít được đi chơi, nhưng tháng trước có đi Hà Giang, lại Hà Giang. Mặc dù Hà Giang là nơi quen thuộc đến nỗi ai cũng từng đi nhiều lần, nhưng vẫn nên đi và nên đi tiếp, bởi nó cũng như mọi nơi đẹp khác, cứ bị xấu dần đi từng năm từng tháng một.

Có ông anh ở Sài Gòn, chưa đi núi phía bắc bao giờ, đặt hàng mấy anh em đi chơi Hà Giang, thì đi. Chẳng có gì để kể mấy, vì thân thuộc quá, kể chuyện đi Hà Giang chơi chả khác nào kể chuyện sáng ngày vừa quá bộ lên Hồ Gươm. Nhưng có cái thú vị riêng của chuyến đi này, là tôi được hưởng cái thú lái xe. Chưa bao giờ được lái xe đi lên mạn đó cả, mọi khi toàn là phi xe máy, hoặc ngồi xe người khác lái.

Lần này đi, mượn cái xe Pajero cũ rích của ông chú ruột. Đã lâu mới lại được chạy một cái xe bò to, cũ kỹ, nó chẳng có một tiện nghi khỉ gì. Mấy năm đi đâu toàn chạy sedan, giờ leo lên cái xe bò này thấy hơi ngợp. Tôi phải chạy rất từ từ trong phố, để làm quen chút. Ga của nó không êm, côn thì dơ, đạp côn xong đôi khi nó chẳng nảy lên hết, lại phải thò chân móc. Nhưng đi một đoạn thì quen và thấy là nó an toàn. Thế là chạy liền mấy ngày, làm thằng lái xe cho các bạn. Vừa chạy vừa khen cái xe cho các bạn yên tâm, chứ cái xe cũ rồi chẳng khỏe mạnh gì lắm, chạy cao tốc không vọt được xe khác, chạy đèo thì do côn dơ nên không điều côn được, đèn thì như đèn dầu. Tuy nhiên vẫn thú vị, những thằng có sở thích chạy xe, thì xe ngon hay xe lởm đều có cái vui riêng.

Chuyện Hà Giang hết rồi, chả có gì đặc biệt. Cảnh thì đẹp rồi. À trên Mèo Vạc có cái homestay rất phê, đặc biệt phê vì ở đó có món rượu mận nấu kiểu grappa, cực kỳ ngon. Với cả bọn người Kinh đã xóa sổ Phố Cáo. Phố Cáo lần đầu tiên tôi lên, vào một ngày lạnh giá mờ sương, đẹp khó tả nổi những ngôi nhà tường đá mái ngói đen mờ tỏ trong sương mù. Nay thì cả Phố Cáo đã chẳng còn cái nhà nào như thế cả. Dù rất hiểu rồi nhưng vẫn chịu không hiểu sao người ta lại có thể thiếu ý thức giữ gìn như thế với những thứ đẹp đẽ. Như kiểu cái đẹp là thứ bị căm thù hay ít nhất là luôn bị hiểu sai trên đất nước này.

Cho nên tôi rất đồng ý với ý kiến của một thằng bạn tôi, rằng chúng ta phải cố gắng để bọn trẻ con của chúng ta được hiểu thế nào là đẹp. Mà để được như thế, thì phải cho chúng quen với những gì đẹp đẽ xung quanh. Chúng nên được ở trong những ngôi nhà đẹp hoặc ít nhất là xinh xắn, chúng cần được ăn bằng những cái bát đôi đũa đẹp xơi những món được trình bày đẹp, chúng cần được xem những cuốn sách đẹp, chúng cần được ăn mặc gọn gàng, và nhìn thấy những chú đẹp giai những cô xinh gái ăn mặc trang nhã ngoài phố. Sau này lớn lên chúng sẽ hiểu được cái đẹp của sự sang trọng, cái đẹp của sự giản dị, cái đẹp của sự lộn xộn vất vả mà không nhếch nhác, cái đẹp của tự nhiên và cái đẹp của công trình con người tạo ra.

Chứ còn như giờ, tôi nghĩ là những kẻ phá hoại không cố tình phá hoại, họ chỉ không hiểu thế nào thì là đẹp. Cho nên họ mua một cái nhà tường đá ở Phố Cáo, xây trát bóng bẩy, phá cái cổng đá đi và thay bằng một cái cổng sắt như cổng ủy ban. Nhìn chả khác nào một con ngựa mặc vét tông.

***

Nhưng có một chuyện quan trọng đã xảy đến với tôi trong chuyến đi này. Trên cái xe Pajero cũ kỹ ấy, toàn là những tay yêu thích sách vở văn chương, và các bạn cổ vũ tôi viết. Của đáng tội là tôi luôn thích viết, và tôi vẫn viết lảm nhảm đều đều từ rất nhiều năm nay. Nhưng tôi không dám viết một cái gì tử tế vì tôi sợ không đủ trình, và hơn cả là tôi không biết viết về cái gì cả. Các bạn đã làm tôi cảm thấy tự tin và nhất là chọn được thể loại và đề tài. Một thể loại tôi thích và một đề tài tôi đặc biệt thích. Tôi quyết định bắt tay vào viết nghiêm túc, không phải để chơi chơi giết thời gian nữa. Tôi đã nghĩ về việc này lâu rồi, nhưng không dám bắt đầu. Và giờ thì tôi đã bắt đầu rồi. Cảm ơn các ông bạn.

Nó sẽ là một thứ rất dài dòng, nó sẽ tốn nhiều năng lượng và thời gian của tôi. Nhưng ngay từ khi bắt đầu những chữ đầu tiên, tôi đã cảm thấy được niềm hạnh phúc mà nó mang lại cho tôi. Cuối cùng tôi đã dám làm thứ mà tôi muốn làm nhất.

Cuối cùng, với những tháng ngày âu lo nặng nề căng thẳng mà gánh lo vẫn chưa thể cất đi được, tôi đã nhìn sâu vào trong lòng mình và hiểu rằng mình nên bắt đầu làm những thứ mà mình thực sự muốn làm. Không vì ai, không vì điều gì, không vì được cái gì và trở thành cái gì. Những thứ hoa hòe hoa sói đã bộc lộ hết những thứ phù phiếm và vô nghĩa của nó. Tôi không cần những thứ ấy nữa và không sống vì những thứ ấy nữa. Tôi sẽ dồn tất cả những kỷ niệm của mình, những tưởng tượng của mình, những rung động và những suy nghĩ của mình, để làm những thứ phù phiếm và vô nghĩa hơn. Đó là cùng các bạn viết ra nhạc của anh em mình, và một mình viết ra những thứ của riêng tôi. Những thứ mà tôi nghiêm túc cẩn trọng và cân nhắc, một câu một từ cũng là một viên gạch của tổng thể, khác hẳn với những đêm buồn rầu hoặc phấn khởi say sưa gõ loạn xà ngầu.

Năm xưa, tôi ngồi cafe bên hồ Hale với một anh bạn mà đã nhiều năm rồi không gặp lại anh ấy, anh ấy nói, chú cần phải lựa chọn. Một là cứ viết vui vui như trên diễn đàn hay blog, chả sao cả, vui mà. Hai là viết tử tế. Anh thích chú viết tử tế, vì anh cảm thấy chú có năng lực để viết, nhưng chú sẽ phải học để viết được. Tất cả những thứ từ trước tới nay chỉ là cái năng khiếu của một đứa trẻ nghịch chơi vui thôi, nếu chú muốn viết đàng hoàng chú sẽ phải khác đi. Tôi hỏi anh, học thế nào, anh trả lời là anh đéo biết.

Đã mười năm trôi qua và mỗi lần lên cơn thèm viết một cái gì đó tử tế, theo nghĩa là viết nghiêm túc cố sức mà viết ra, tôi lại nhớ lời anh và vẫn cứ nghĩ là làm sao để học. Không có câu trả lời. Tôi chỉ biết rằng từ khi nghe anh ấy nói thế, mỗi khi tôi đọc một cái gì hay, tôi đều tự hỏi là làm sao mà người ta viết ra được thế, tất nhiên chẳng phải là cái kiểu phê lên login vào blog và viết loạn xạ để rồi mai xấu hổ xóa đi như tôi vẫn làm. Nhưng cái kiểu đúng là cái kiểu gì. Rồi câu trả lời dần dần đến.

Xuất phát từ khi một hôm tết nhất ngồi với bạn Hiệp, mà từng nhắc rồi, tôi nói với bạn, tự nhiên giờ tớ hiểu được nhạc cổ điển. Tự nhiên tớ nghe nhạc cổ điển như là đọc văn bản, tự nhiên nó không còn gì là kỳ bí. Đọc văn bản có thể mình không hiểu nghĩa thực sự của nó hoặc không đủ trình để hiểu, nhưng vẫn có thể đọc to lên như một thằng trẻ con bị cô gọi lên bảng và cầm sách đọc trôi chảy. Tớ nghe cổ điển một bản nhạc xa lạ thấy như mình đang nghe ông tác giả diễn thuyết. Rồi nghe được nhạc cổ điển, tự dưng tớ xem được tranh cậu ạ. Tự nhiên tớ biết là bức nào đẹp đối với tớ, và tự nhiên thấy không thích những bức nổi tiếng được ca ngợi nhưng mà mình cứ thấy không ưa. Rồi tự nhiên tớ xem được ba-lê với niềm xúc động tràn trề. Rồi tự nhiên tớ đọc sử thấy rất vào, đọc được sách tôn giáo thấy rất vào. Tất cả những thứ thuộc về loài người, cái trí tuệ đó chỉ là một, và các thứ nghệ thuật là sự diễn giải theo những hình thức khác nhau. Khi chúng ta có thể hiểu được hình thức này thì cũng sẽ hiểu được hình thức kia mà thôi.

Rồi khi ban nhạc được thành lập, tôi khởi xướng chơi nhạc của chúng mình, của chúng ta. Chúng nó sáng tác nhạc hay chơi nhạc hay, thì anh em sáng tác nhạc lởm và chơi nhạc lởm, có gì đâu mà sợ. Tôi phát hiện ra rằng giữa hằng hà sa số những bản nhạc mà mình đã nghe và ngưỡng mộ tưởng như không thể nào vượt qua, vẫn có một cách vượt qua, đó là viết một cách có thể tệ đấy nhưng là của mình. Mình không cố tình để nó tệ, mình muốn nó thật vãi đái, nhưng nếu nó tệ thì cũng không sao cả. Vì cuộc đời là thế mà. Không bao giờ có hoa hậu nếu không có một đội các em chân dài tí to tham gia cuộc thi. Không bao giờ có nhạc sỹ thiên tài nếu không có hằng hà sa số những anh nhạc sỹ bất tài ăn cám lợn. Không bao giờ có tiểu thuyết tót vời nếu không thằng nào dám ngồi kỳ cạch gõ dù biết tuyệt đại đa số là dở ẹc.

Tôi đã có câu trả lời cho bữa cafe mười năm trước với ông anh nọ. Tôi sẽ không bao giờ học được cách viết một truyện ngắn hay một tiểu thuyết, bởi vì không có cái giáo khoa nào cho nó cả, dẫu có đọc hết tiểu thuyết trên đời và đọc hết các lý luận văn chương trên đời. Chỉ có một việc là viết đi, và cố sao cho nó hay nhất có thể, với chính mình. Viết theo cách mà mẹ mình đẻ mình ra, cách cha mình tát cho mình vỡ mồm để uốn nắn, theo cách những bạn bè cùng lớn lên với mình để tạo ra tính cách của mình, theo cách tình yêu khiến mình phấn khích và thê thõm, theo cách những thành công phù phiếm khiến mình hãnh tiến và những thất bại ngu ngốc khiến mình tủi hổ, theo cách mà đến giờ phải dậy đi làm thì cái điện thoại bắt đầu réo chuông báo thức ò e ò e. Và để mà phút giây phải tỉnh giấc ấy, để một ngày mới bắt đầu đẹp đẽ hơn, thì chuông điện thoại báo thức hãy để một bản nhạc mà mình yêu thích, nó sẽ kéo mình ra khỏi giấc ngủ và cho mình một thứ đẹp để bắt đầu một ngày.

Những ngày gần đây tôi thức dậy với tiếng Cello suite No 1 G của Bach. Tôi chở bọn trẻ con đi học, mua cafe và tới văn phòng. Tôi đóng cửa phòng mình, bật máy tính, đốt một cái nến, tôi nhâm nhi cốc cafe, cuốn điếu thuốc hút, nghe một bản cổ điển, hoặc nghe những đoạn nhạc mà chúng tôi đang làm, và đọc lại những dòng viết được tối qua. Thường thì tôi thấy hài lòng với những câu nhạc và những đoạn viết được đó. Chúng có thể chưa được hay lắm, hoặc dở tệ, nhưng chúng đẹp đẽ, vì mình đã cố sức làm chúng đẹp hết mức có thể, bây giờ. Mai mình sẽ làm chúng đẹp hơn một chút, hoặc xóa mẹ chúng đi viết lại. Thoải mái và tự nhiên đi thôi. Rồi tôi bắt đầu công việc kiếm ăn của mình. Làm việc để kiếm ăn, rất khác với chuyện làm việc để kiếm ăn để có cái ăn rồi mình lại gắng làm ra những thứ đẹp xinh nho nhỏ.

***

Ngủ thôi đêm nay khuya quá rồi, sắp phải dậy đi làm rồi mà còn chưa ngủ. Hết cụ nó ba phân whisky và bốn phân tequila rồi.

Nhạc ngày mùa thu

Posted in Âm nhạc - Phim ảnh - Vẽ vời by Tequila on October 6, 2017

 Tháng 10 rồi, tiết thu đang rõ dần. Đã có những ngày đúng là mùa thu. Như mấy năm trước có lần viết. “Mùa thu Hà Nội là một mùa không rõ ràng, nó chỉ có vài ngày mà thôi, luôn qua đi trước khi người ta cảm thấy, phải ở Hà Nội nhiều năm người ta mới có thể nắm bắt được mùa thu. Chỉ vài ngày, diễn ra xen kẽ nhau, không liền mạch. Người ta không thể nói mùa này là mùa thu mà chỉ có thể nói đây là một ngày mùa thu. Hoa sữa chỉ thơm vào những ngày thu ấy”.

Những ngày thu, đi ra đường, tôi luôn có xu hướng hếch mặt lên mà ngó như con ếch. Đấy là vì những cửa hàng cửa hiệu trên phố ngày càng bóng bẩy, đẹp mắt, nhưng lại không phải là thứ thú vị để ngắm. Mà phải nhìn bên trên những cửa hàng và biển hiệu ấy, lấp ló sau những vòm cây. Đó là những ban công cũ, những cửa sổ cũ, những mái nhà cũ. Nhìn chúng, ta có thể đoán được ngôi nhà này đã tồn tại cả trăm năm, đã tồn tại năm mươi năm, hay là được xây từ những năm tám mươi, hoặc những năm chín mươi, những năm hai nghìn.

Tôi chẳng phải người ưa những gì cũ kỹ. Thành phố bây giờ đẹp hơn hồi trước nhiều, nhưng mà nó nhộn nhạo quá. Nó khiến cho sự tĩnh tại vốn đơn giản trở nên hiếm hoi. Cái đám đông xe cộ trên phố hòa mình vào đám đông trong các quán cafe, cùng với các cửa hàng biển hiệu, thành con nước lụt ngập lên đến lưng chừng tầng hai của các ngôi nhà. Bên trên con nước lụt ấy, những nóc nhà của Hà Nội ngày xưa ngập ngừng lấp ló. Thử tưởng tượng đường phố vỉa hè cứ rộng rãi sạch sẽ như giờ, mà con nước lụt này tự nhiên cạn đi, lại lộ ra những cửa ra vào sơn màu xanh đồng màu cửa sổ trên ban công, lại lộ ra cả một dãy phố toàn là những ngôi nhà cùng phong cách, cùng cả màu vôi ve, thì những ngày thu này đi dạo trên phố Hà Nội nó mới oách làm sao. Có khi như thế thì buổi tối, những quán rượu vỉa hè lại mọc ra đầy ở những ngã tư, bọn nó lại ngồi bệt xuống nói nhảm, tới quá nửa đêm khi chị lao công đi quét đường, chị ấy sẽ gom đầy những bài thơ mà bọn say rượu viết ra trên những vỏ bao thuốc lá.

Bọn chúng sẽ lại làm tiếp những bài thơ đã quá nhàm về là bàng hoa phượng, những con phố dài đầu đông heo hắt heo may, đôi tình nhân hẹn hò gặp nhau nơi góc đường mùa thu hoa sữa, bọn trẻ con sớm hè đi bắt ve khi trời tảng sáng. Và khi ấy, trên ban công hay gác thượng của những ngôi nhà, bọn trẻ trâu sẽ lại dặn nhau khẽ mồm thôi khi cầm guitar chuyền tay hướng dẫn nhau hát những khúc ballads.

***

Nhiều năm sau khi mà nhớ lại những ngày tháng này, thì bên cạnh những điều không tốt đẹp mấy trong cuộc sống và trong bản thân mình, tôi sẽ nhớ về những buổi đầu này, khi chúng tôi cùng nhau chơi nhạc. Chúng tôi điếc không sợ súng, lao đầu vào chơi nhạc do mình tự viết ra. Cuối tuần gặp nhau một buổi, chui vào phòng tập cày cuốc mấy tiếng mệt nhoài, rồi ra ven hồ ngồi uống bia, hoặc vào quán xơi vịt trời tiết canh, bàn tán tranh cãi liên tu bất tận.

Ngày xưa, ông thầy giáo già bé nhỏ của tôi, nói rằng, âm nhạc là nụ cười và nước mắt của con người. Tôi đã tin như thế nhiều năm, như trẻ thơ chúng ta vẫn thường tin rất nhiều điều người lớn nói. Ông ấy nói không sai, nhạc, văn, thơ,… mọi thứ nghệ thuật hay kể cả kỹ thuật, đều là như thế cả. Nhưng hồi thơ bé tôi cứ nghĩ rằng để làm ra được nhạc, người ta phải vui nổ trời hoặc buồn phát khóc, hoặc say rượu, thì mới làm ra được. Giờ hiểu rằng không phải thế. Nhạc cũng như ngôn từ, chỉ là những âm thanh vô nghĩa lý. Rồi một lúc nào đó tự nhiên thích lên, ta ngồi xâu chúng lại với nhau như một người thợ kim hoàn tỉa tót những hạt gỗ, sơn màu lên chúng và xâu lại với nhau, thành ra một thứ đáng để đeo lên tay một người đàn bà nào đó.

Tôi không được học nhạc lý, không biết ký xướng âm, nhắm mắt nghe một nốt nhạc tôi chịu chả biết là nốt gì. Từ hồi trẻ trâu rất nhiều khi tôi muốn làm một đoạn nhạc, mà không biết làm thế nào cả, không biết bắt đầu từ đâu. Tôi chỉ có thể nhìn bản nhạc của người khác và đánh theo, nghe bài hát của người khác và bắt theo.

***

Nhưng giờ tôi và các bạn đã thành ra một nhóm, và hiểu nhau. Chúng tôi mừng vui và hạnh phúc với nhau khi cùng thống nhất tôn chỉ là “cực kỳ nghiêm túc để làm ra những thứ như cứt” và khẩu quyết “In GTP we trust”.

Chúng tôi cực kỳ nghiêm túc, đến giờ tập là bỏ hết mọi thứ, việc cá nhân việc gia đình phải tự sắp xếp. Những buổi tập đầu còn vừa tập vừa uống bia, sau là chỉ có uống nước lọc, hút thuốc cũng ra ngoài dù cả band toàn con nghiện. Tập mấy tiếng mệt quá đá bóng. Rồi khi về nhà thì tranh thủ bất cứ thời gian nào rảnh là lại ngồi làm nhạc. Nhạc rác viết ra đầy một đống. Việc được đôi câu thấy được là lại phải ngồi tự google trong đầu, xem giai điệu này có quen hay không, có phải mình vô thức ăn cắp ở đâu đó hay không. Nhạc là phải của mình, chống ăn cắp dưới mọi hình thức. Nhạc như cứt cũng là cứt của mình. Đôi khi chúng tôi tranh cãi nhau, chơi nhạc làm nhạc để làm gì. Câu hỏi này khó trả lời quá đi. Dường như là chúng tôi sẽ gắng hết sức để làm ra những bản nhạc mà nó cứ nằm đâu đó trong người mình, là kết tủa của bao nhiêu buồn vui yêu thương tủi nhục hớn hở phê pha, việc giờ là viết chúng ra chơi chúng thành tiếng.

Rồi GTP. In GTP we trust. GTP là một phần mềm để viết nhạc, như Word để viết chữ. Trên GTP tôi bỏ qua nốt nhạc, chỉ ký âm bằng nốt TAB (một loại ký âm đặc dụng mô phỏng phím đàn guitar). Khi tôi có một đoạn nghịch được trên đàn, thấy hay hay, tôi viết nó vào TAB của GTP, bấm play nghe đi nghe lại và quan sát, quan sát bằng cả tai và mắt, trong đó mắt quan trọng hơn.

Hồi nhỏ tôi rất thích môn hình học, giờ tôi làm nhạc bằng tư duy hình học. Cái đoạn này nhìn có vẻ loãng loãng, phải thêm vài nốt vào chỗ bị trống này. Cái đoạn này nhiều nốt quá, đặc quánh, chen chúc, cần xóa đi vài nốt. Cái đoạn này mất cân bằng quá, cứ chạy từ thấp lên cao nhìn nó bị chênh vênh, phải cho vài nốt bass xuống phần nền. Cái đoạn này cân xứng quá, mà cái gì quá cân thì mất sướng, phải làm cho nó như sắp bị tuột ra khỏi nền, thì mới phê. Cái khúc này toàn phím 7 với 9 nhìn hơi tẻ, cho mẹ mấy số 8 hay 6 vào xem kêu thế nào. Cứ thế, rất nhiều khi tôi ra được một sản phẩm khiến mình tự ngạc nhiên, hợp âm quái đản mà tư duy nhạc theo lối mòn 5 gam chinh phục nhạc Việt của mình sẽ không bao giờ đánh ra, thế nhưng lại có một sự hợp lý bất ngờ.

Đấy là làm nhạc, dễ bỏ mẹ, cứ làm thì ra thôi. Hay hay không, lại là một chuyện hoàn toàn khác. Và không bao giờ có thể nắm được điều đó. Tự nghe nhạc của chính mình cũng giống như gái tự ngắm mình trước gương, sai số so với cái nhìn khách quan là cực kỳ lớn. Nhưng cái gì là cái nhìn khách quan lại là một câu hỏi không dễ trả lời.

***

Đây là một bài thơ của Kỳ, một bài thơ đẹp của bạn.

Làm điếm ở bến đò
mệt hơn ở thành phố
phải chòng chềnh sóng nước
phải ngước mắt thấy trời

Làm điếm ở bến đò
phải lò mò đêm tối
lối về là con nước
tiếp khách không là giường

Làm điếm ở bến đò
mò không ra hạt thóc
khách chơi thường trả rẻ
giá cơm cá trên trời

Làm điếm ở bến đò
đến con bò còn khóc

Một bài thơ rất không ăn khách, vi phạm thuần phong mỹ tục, nhưng thơ này đẹp. Tôi cứ thích bài này mãi, cứ đòi dùng để làm nhạc. Một tối bạn Kỳ giở iPhone ra, ư ử hát vài nét giai điệu bài thơ này rồi gửi cho tôi. Thơ là của bạn, concept giai điệu là của bạn, tôi ký âm vào GTP giai điệu đó, chỉnh sửa đi, rồi bắt đầu chơi trò vẽ hình nốt nhạc. Tôi mất gần cả đêm để làm nó, đủ các bè guitar trống bass solo, sáng đi làm mắt trũng sâu phải táng đôi cốc cafe mới tỉnh.

Bài này các bạn đã vote và quyết định sẽ làm kỹ nó, nó chắc chắn sẽ trở nên tốt hơn, nhưng cũng có nghĩa là cho tới khi thành phẩm thì sẽ có nhiều phiên bản mỗi phiên bản lại sẽ khác đi một chút. Tôi up youtube và post vào đây để giữ bản gốc làm kỷ niệm. Bản nhạc do phần mềm GTP chơi, sạch sẽ nhưng thiếu cảm xúc. Như một cô gái đứng trước gương, mình cũng xinh phết nhỉ, tôi thích bản nhạc này.

Mà vì bạn Kỳ bảo bài này ngày xưa làm ở Huế, nên trong câu solo tôi có trộn một câu Lý Mười Thương.

***

Chúng tôi đang là một band nhạc có trình độ chơi nhạc cụ kém nhất thiên hạ. Chắc còn lâu chúng tôi mới có thể chơi sạch được nhạc của mình như máy chơi, và có thể post nhạc của mình chơi mình hát thay cho nhạc máy chơi như thế này. Hồi mới tụ tập nhau, chúng tôi đặt mục tiêu đầu mùa thu sẽ có một bản thu bài hát đầu tiên. Giờ đã là giữa thu rồi, vẫn còn đang nhăn nhó vật vã vì chưa chơi được chuẩn nhạc của mình, không thằng này sai thì thằng kia sai, hoặc tất cả đều đánh hỏng.

Không sao, mặc dù chúng ta sinh ra là để chơi bời chứ không phải đề làm việc, song ngày nào mà chả phải đi làm. Cứ từ từ. Cái bài này, gọi là bài Đĩ Đò, oánh dễ, chắc sẽ sớm chơi được thôi. Chứ bài sáng tác đầu tiên là bài Đoàn Tàu, thì chắc đến Tết mới đánh tươm tươm được mất.

Sau mười năm, có thể chúng tôi sẽ ra được album, tên bài hát toàn là Đĩ đò, Tàu hỏa, Nắng đéo tả, Vợ vắng nhà, Sò huyết, Tư Lò… có ai mà chịu nghe thì ăn mừng hết cả thùng single malt mất. Nhưng mà sợ gì, niềm vui GTP chúng tôi đang được hưởng mỗi ngày, niềm vui tập nhạc với nhau được hưởng mỗi thứ bảy hàng tuần, mệt phờ ra rồi ra quán Tư Lò xơi tiết canh vịt trời, thì có ai hưởng được thay chúng tôi đâu.

In GTP we trust!