Teq's Blog

Archive for the ‘Linh tinh’ Category

Một đám ma

with 8 comments

Thế là bà cụ đã chết. Cầu cho cụ thanh thản hạnh phúc ở chỗ mà bây giờ cụ sống. Trên đường về, chúng tôi không nói gì cụ thể tới bà cụ, nhưng những câu chuyện và trao đổi xoay quanh khiến tôi ngạc nhiên khi về tới nhà nhìn đồng hồ thấy mình đã lái xe liền năm tiếng không nghỉ.

***

Mấy tháng nay, nhờ sự giúp đỡ rất có nghề nghiệp và tấm lòng của một người bạn, chúng tôi duy trì tốt một account trên Airbnb để bọn tây đến ở nhà mình. Hoa vẫn nở trước sân nhà tôi, chim vẫn hót ngoài vườn mỗi buổi sáng. Nhưng hoa chỉ nở nhiều khi chúng tôi có thời gian lên thường xuyên để chăm sóc. Đất và khí hậu ở trên đó thật ra là khắc nghiệt, mùa hè khô hạn, mùa đông lạnh giá, đôi khi băng tuyết, cây cối và đặc biệt là hoa sẽ không thể nở bung xòe tóe loe nếu không được chăm sóc hàng ngày. Căn nhà cần người ở thường xuyên và cần lý do để được chăm sóc thường xuyên. Vậy là những anh chị tây dở hơi lục tục đặt chỗ để ở, rồi thì cái việc mà nhiều năm trước chúng tôi lãng mạn đặt ra, dần dần mới thành hình.

Lần này là một thằng người Đức cao lớn đẹp trai và tinh tế, đến ở. Hắn khẩn cấp báo cho chúng tôi rằng ông Chư thì ho sù sụ, còn bà cụ già thì có vẻ yếu, hôm nay tôi thấy mọi người đến lấy gỗ làm cái gì đó giống như quan tài, liệu có ai đó sắp chết không? Tôi trả lời hắn qua Whatsapp, rằng bà cụ chắc là sắp chết, nhưng bà ấy tốt đến nỗi mọi người có thể buồn vì sự chia ly sắp đến nhưng điều đó không phải nỗi đau khổ. Thậm chí bà cụ nằm trong nhà cũng thấy hài lòng khi thấy con cháu đã chuẩn bị cho mình một cỗ quan tài tốt. Không có gì phải lo cả. Tuy nhiên, mày cứ ở đấy, sáng mai tao sẽ lên.

Tôi đi trước, chạy xe một mình lên, còn vợ thì bận nên đi sau bằng xe khách. Tôi đã may mắn hơn cô ấy. Tôi đến và hỏi Chư, bà già sao, Chư bảo, yếu lắm, nhưng chưa chết được ngay đâu. Hôm đó có cả Trọng – một người bạn cũ, thầy của tất cả lũ trẻ con, cùng một đám bạn của Trọng nữa, lên chơi tổ chức Trung thu cho trẻ con. Bữa tối đông vui. Tôi định bụng tối nay là uống say khướt rồi, không tránh được, cố gắng ăn thật nhiều trước khi phải uống. Song cũng chỉ kịp nhai đôi miếng thịt thì cũng phải tọng vào người tới gần chục chén. Cuộc vui đang trở nên rất vui, thằng Phillipp ngồi cạnh tôi, ở vị trí trang trọng dành cho khách quý. Bỗng, chị Giả vợ chư từ đâu xuất hiện ngay cạnh tôi, nói gì đó với Chư. Lập tức tất cả đứng dậy, sau ba mươi giây toàn bộ bàn ghế bát đũa biến mất. Chư và các anh em phi vào buồng trong, tôi theo sau, tất nhiên.

Bà cụ thở những hơi rất yếu, mọi người gọi bà, không đáp lại. Rồi Chư quay lại nhìn mọi người, đoạn bế bà cụ lên, mang ra một cái chiếu được trải sẵn bên bếp lửa. Bà cụ đang thở những hơi cuối cùng. Chư vừa như để tay kiểm tra hơi thở, vừa bóp nhẹ cằm bà cụ. Phillipp hỏi tôi sao Chư đang làm gì vậy, tôi giải thích rằng làm như thế để khi cụ thở hơi cuối cùng xong, miệng cụ sẽ khép chứ không há ra, đấy là tôi đoán thế. Rồi Chư cất tiếng khóc đầu tiên, đó là sự trộn lẫn giữa một tiếng khóc than và một bài bi ca. Tiếp theo, tất cả mọi người òa lên bài bi ca đó, nó có một giai điệu rất buồn bã thương xót nhưng không có nỗi đau đớn. Ở giữa bài ca dài dằng dặc đó, lặp đi lặp lại một giai điệu mà hết người này đến người kia cất lên, thì tôi tự cho phép mình tới quỳ bên cạnh cụ như một người con. Tôi vái lạy cụ theo phong tục của tôi, trán tôi dính đất và tro bay từ bếp lửa mà khi nào lên tới đây tôi cũng vào và ngồi đó để chào cụ, để hỏi bà khỏe chứ bà, con lên thăm bà với Chư đây. Tất cả những người khách khác đều đã tránh ra một góc, rồi ra khỏi nhà. Tôi không phải là khách. Tôi ngồi đó lắng nghe bài bi ca vẫn liên tục vang lên, tôi sờ tay vào bàn tay đã bắt đầu lạnh của bà cụ, tôi bóp nhẹ cổ tay bà. Tôi lại vái lạy bà cụ một lần nữa thay cho vợ tôi. Rồi tôi nhường chỗ cho bọn ở hàng cháu.

Cái quan tài chẳng biết từ đâu đã được đặt vào chỗ của nó, dưới bàn thờ. Một cái trống cũng không biết từ đâu đã được treo lên giữa nhà, một thằng trẻ tuổi bắt đầu gõ trống, tùng cắc tùng cắc đều đều. Anh Pho, tầm bằng tuổi Chư mà là cháu của Chư, gọi bà cụ bằng bà nội, đang xách cổ một con gà lông vàng sáng gần như trắng. Anh Pho cắt tiết con gà ngay giữa nhà, chỉ một tay tóm cổ mà con gà không thể giãy dụa gì nổi. Rồi một thằng xin phép tôi, cho lấy cây cung của tôi, cây cung tôi đã xin được và treo trang trí trong nhà tôi. Con gà được buộc vào cây cung, rồi cả cung cả gà dựng vào góc bàn thờ.

Rồi tôi ngồi ở cạnh bếp lửa dựa lưng vào cột nhà. Tôi nhớ lại những gì bà cụ đã yêu thương và làm cho chúng tôi, cho con cái của chúng tôi. Toàn những việc nhỏ như đuổi lợn gà không phá cây của chúng tôi, mang cho chúng tôi nước, mang cho chúng tôi bó củi, có khi bà cụ lấy một tấm gỗ và cụ sử dụng cây dao H’mong mà xẻ tấm gỗ như người ta dùng dao dọc giấy, thành ra chục thanh củi cho tôi. Rồi khi tôi hỏi bà (bà nói không được nhưng tôi biết bà nghe hiểu), là con lên đây làm nhà ở với bà và Chư có được không, bà đã vỗ vai tôi thế nào. Và khi tôi dựng cái nhà phiên bản đầu tiên, bà cụ đã chắp tay sau đít đi thị sát thế nào, để chắc rằng bọn con cháu đã làm tử tế. Nước mắt của tôi dâng lên nhưng nó chỉ đủ để lăn ra một giọt nơi khóe mắt.

Tôi lên nhà ngồi cưa chai whisky với Phillipp và Trọng. Những câu chuyện về nơi đây, về bà cụ, về Chư, và những đứa bé. Tôi, thật có lỗi, không để ý đến giờ giấc. Tôi chẳng ăn gì cả ngày, đến bữa tối thì ăn được chục chén rượu, rồi lại whisky, nên khi vợ tôi được xe khách đưa đến Sapa thì đã không thể gọi điện được cho tôi, cho Chư cũng như bất kỳ ai. Và thế là cô ấy đi bộ 5km vào lúc 3h sáng trên núi đêm trăng để vào bản, có giận tôi một chút, nhưng rồi cũng thôi vì hơn ai hết cô ấy biết rằng không bao giờ nên chờ đợi tôi làm một điều gì đúng vào lúc cần phải làm đúng.

***

Phillipp nói với tôi, ở đây, tức là trong bản này, mọi thứ đều không có kế hoạch, mọi thứ đều ngẫu nhiên. Tôi đồng ý với hắn, một thằng thuộc dân tộc luôn nổi tiếng về kế hoạch và tuân thủ kế hoạch, nhưng cũng nói với Phillipp rằng mọi kế hoạch đều không có ý nghĩa gì, khi xung quanh toàn là núi và mặt trăng mặt trời đã có sẵn kế hoạch rất chính xác cho tất cả.

Hơn mười năm đã trôi qua kể từ khi vợ chồng tôi gắn bó với nơi này. Nhiều đứa trẻ sinh ra và lớn lên, trong đó có con cái của chúng tôi. Nhiều người đã chết đi, và giờ là bà cụ. Mọi thứ đều ngẫu nhiên theo kế hoạch. Sự sống có kế hoạch lớn của nó, sinh ra tồn tại và chết đi, có thế thôi. Còn cuộc sống, là cái mà chúng ta cứ cố gắng để trở thành và đối phó, đối phó và trở thành gì đó, một cái gì đó mà về cơ bản là khi nhìn lên mặt trăng đêm sát rằm thì phát hiện ra rằng có hay không có, là hay không là, thì mặt trăng không hề quan tâm.

Tôi uống rượu gần hết một đêm với Phillipp, đến đêm sau thì không uống rượu nữa mà hai thằng ngồi uống trà trong lúc vợ tôi đã vào nhà ngủ. Tới nửa đêm Phillip xách máy ảnh bò lên đồi, hắn là một nhiếp ảnh gia (một thể loại chắc là khác với nhiếp ảnh gia Việt Nam). Khi quay về, hắn kể với tôi. Đây là một trải nghiệm rất lạ của tôi, Phillipp nói. Dưới ánh trăng, hắn ngồi dưới gốc cây, nhìn ra khoảng không gian rộng lớn, mắt mở to, như cái máy ảnh đang mở để chụp trong bóng tối. Tôi nhìn giống như cái máy ảnh nhìn – Phillip nói, rồi dần dần mọi thứ rõ dần lên, tôi có thể nhìn thấy những khóm cây trên núi, những mái nhà, đồng ruộng, một đám người ở khá xa đang đi đi lại lại trên đồi như thể tìm kiếm một vật gì. Rồi hắn đưa máy ảnh cho tôi xem, đây, xem đi, thật kỳ diệu. Đó là một bức ảnh chụp trong đêm, mà thuật ngữ nhiếp ảnh là gì tôi còn chẳng biết tiếng Việt đừng nói tiếng tây, tóm lại là mở ống kính thật lâu để nó thu nạp dần ánh sáng. Bức ảnh sáng rỡ và rõ nét như ban ngày.

Phillipp có kế hoạch du lịch hai tuần, không hiểu vì tình cờ thế nào mà hắn quyết định đến chỗ này. Rồi hôm nay hắn lại book thêm mấy ngày nữa. Tôi có mọi thứ ở đây, hắn nói, tôi không cảm thấy cần phải đi đâu nữa, tôi ở đây đến cuối tuần rồi về nhà thôi. Con người và cảnh vật ở đây quá đẹp. Tôi đưng trước hiên nhà mình, ngắm dãy núi, nói với Phillipp rằng mỗi lần lên đây, nếu không bị vợ giao cho làm cái này cái kia trong vườn trong nhà, thì tôi toàn ngồi ở hiên này uống cafe uống trà hút thuốc và chả làm gì ngoài nhìn núi. Phillipp bảo, tôi cũng thế, tôi chỉ làm mỗi việc là ngắm núi, một ngày trôi qua như một giờ.

Khi hôm nay vợ chồng tôi đưa Phillipp cùng đi để thăm nhà Câu, con thứ của anh Chư, nó mới được bố cho ra ở riêng, chúng tôi ngồi uống nước lã trước hiên nhà Câu, cũng ngắm núi. Tôi nhắc lại, tôi có thể ngồi đây đến mai, chỉ ngắm núi. Phillipp nói, tôi cũng vậy. Tôi nói, chỉ nhìn thế thôi, thậm chí chả nghĩ gì cả. Phillipp nói, just look. Rồi hai thằng nháy mắt với nhau. Sau một buổi bia ở Hà Nội, hai ngày trên bản ngồi nói chuyện liên tục với nhau, tôi nhận thấy vốn tiếng Anh cùi bắp như vậy thế mà tôi lại thoải mái để nói mọi thứ với Phillipp mà không hề cảm thấy khó khăn gì, đến nỗi về sau có cái gì thật là thông hiểu thì chúng tôi còn chả thèm nói, chỉ cần búng tay, cười khẩy, nháy mắt.

Nhà có đám tang và đó là một dịp để Phillipp được thấy văn hóa H’mong rất rõ nét, mà ngay cả tôi cũng mới được thấy lần đầu. Đôi năm trước, khi anh Chứ, anh trai của Chư chết, tôi bận không lên được. Lần này, tôi đi vào đi ra như người nhà, đặc biệt là ngày đầu tiên khi nhà chưa tiếp khách xa mà chỉ toàn là con cháu. Phillipp đi theo tôi, cứ nhìn tôi mà làm theo y chang. Mà tôi có làm gì đâu, chỉ bày tỏ sự tôn trọng với người đã khuất, cười với những người đang cười, nghiêm trang với những người đang nghiêm trang. Tôi hỏi anh Chư, thằng Tây này được phép ra vào nhà chứ, được chụp ảnh chứ. Chư bảo, được chứ, muốn làm gì thì cứ làm như mọi ngày thôi mà.

Phillipp rất ngạc nhiên thấy đám tang gì mà vừa buồn thương vừa như một ngày hội. Rồi hắn quan sát và tự giải thích với tôi. Rằng. Bà cụ già rồi, bà ấy chết đi vì ai cũng chết thôi, sống lâu rồi chết thôi. Người ta để tang ba ngày, đánh trống liên tục. Ai mà chưa đến được hôm đầu, thì hôm sau đến, rồi khóc. Khi thằng này khóc, thì thằng khác (đã khóc rồi) uống rượu với nhau. Tôi nghĩ nó đúng và tự nhiên hơn phong tục của chúng tôi – Phillipp kết luận. Tôi đem điều này hỏi lại thằng Sở, con trai trưởng của Chư, Sở xác nhận. Đúng rồi chú, ai cũng yêu bà hết, nhưng ai khóc xong rồi thì thôi uống rượu, người khác chưa khóc thì sẽ khóc. Thế mỗi người được khóc một lần à? Không chú, ai thích thì khóc tiếp cũng được mà, khóc liên tục cũng được.

Không ai khóc liên tục cả. Họ chỉ hát bài bi ca khi ở bên quan tài, có người nước mắt lưng tròng người không. Nhưng rồi, đặc biệt là phụ nữ, họ sẽ ra khỏi nhà và tìm một gốc cây, một góc vườn, để khóc. Đôi khi tôi và Phillipp đang ngồi ngắm trời đất, chờ vợ tôi đi chợ, tán phét với nhau, thì một người đàn bà đến chào, xong chị ta ngồi ở góc mà chị ta cho là thích hợp trên hiên nhà, cạnh khóm hoa, cách chúng tôi có ba bước chân, rồi ngồi đó lặng lẽ khóc. Phillipp hỏi tôi, có nên thăm hỏi và mời nước chị ấy không, tôi bảo không. Chị ta khóc xong thì quay lại cười với chúng tôi, tôi mời nước chị ta, uống xong chị đi. Lát sau lại một chị khác đến, ngồi ở một góc khác, âm thầm khóc. Phillipp và tôi hầu như ngồi cả ngày uống trà tán phét, tiếp các chị khóc, tiếp các anh say rượu.

***

Trưa nay có một thằng và một con đến nhà. Nói là bạn của thằng Trọng. Ngồi hỏi ra, thì mới biết là hóa ra cái thằng Singapore này, 6 năm trước đã đến đây, ở chính trong nhà tôi, 10 ngày trời. Tôi quay sang bảo Phillipp, 6 năm trước thì nhà này là cái lều, và thằng này là một thằng điên vì đã ở tận 10 ngày. Ba thằng nhìn nhau cười. Thằng Singapore kể, khi nó ở đây, thì chẳng có gì cả, nó tắm dưới suối và đi ị ở dưới suối, khuyên Phillipp nên thử. Tôi bảo Phillipp, đấy mày đừng tiếc tiền Airbnb, mày là thằng rất may mắn vì giờ đây khi mày đến đây thì nhà đã có chỗ mà ị.

Thằng Singapore tình cờ có mặt ở dịp này, như Phillipp nói, tất cả là tình cờ ở nơi này. Như Trọng nói với Phillipp, rất tình cờ là bà cụ chết đúng vào ngày mà tôi và Đức đều có mặt. Những người đã đến đây đều nhớ và muốn quay lại, không phải vì cảnh vật, mà vì con người. Vì anh Chư, vì bà cụ, vì bọn trẻ con… Thằng Singapore quay lại sau 6 năm, xách theo một cái vali đầy quần áo mà nó muốn gửi tặng mọi người trong bản. Một cách mà tôi tuy cảm ơn nhưng cũng không thích lắm, tôi ghét những việc làm mang tính từ thiện. Thằng Sing hỏi tôi, bây giờ thì nó 30 tuổi rồi và đã lấy vợ chắc là ổn định giàu có rồi, rằng muốn gửi tiền để giúp những người ở đây. Tôi bảo, cái vali quần áo của mày là quá nhiều rồi, mà đôi khi cũng không cần lắm đâu, thật. Hay thế này đi, 6 năm trước bọn trẻ mà mày đã chụp ảnh đều lớn cả rồi, rồi chúng sẽ lớn thêm. Nếu mà tao thấy đứa nào ổn, muốn cho chúng đi học, mà tao hết tiền, thì tao sẽ đề nghị một món nho nhỏ cho chúng đi học, nếu mày thích thì góp thôi. Thằng Sing phấn khởi. Một thằng đã đi ị 10 ngày ở dưới suối tất nhiên sẽ muốn gửi tiền cho lũ trẻ đi học. Có rất nhiều bạn bè, thân hoặc sơ, ngỏ ý muốn góp tiền để làm gì đó, vợ chồng tôi đều từ chối. Vấn đề không phải là tiền.

Thằng người Sing có một vài tấm ảnh nó chụp 6 năm trước, rất hay, tôi xin nó. Vì thế nó mở facebook để kết bạn giữ liên lạc. Tên mà nó để trên facebook là tên riêng của nó kèm thêm chữ Vàng A Linh. Nó tự gọi nó bằng cái tên H’mong ấy. Có thể cho vui, nhưng tôi nghĩ không chỉ vui thôi mà nó tự hào khi thể hiện nó là một thằng Singapore mà đã sống trong bản và đi ị dưới suối.

Giống như tôi vẫn tự hào, năm xưa nhà mới dựng tôi đã nhiều đêm thức đến gần sáng để canh bếp lửa cho vợ con ngủ, khi gió lạnh mùa đông se sắt lùa vù vù qua những khe ván gỗ.

***

Chúng tôi đã tiêu rất nhiều tiền trên bản, so với chúng tôi. Hơn ai hết chúng tôi hiểu rằng vấn đề không phải là tiền, vấn đề không phải là lòng tốt, sự giúp đỡ. Vấn đề nằm ở chỗ khác. Vợ tôi thường nói về tình cảm, cô ấy yêu những người đàn bà thuần hậu dung dị và người đàn ông chất phác mà manly dã man ở đây, yêu những đứa trẻ mắt đứa nào cũng sáng như sao. Tôi thì toàn uống rượu và vô tích sự, dành cả ngày để nhìn núi nếu không bị vợ sai bảo gì. Phillipp bảo, tôi rất vui mà cũng ngạc nhiên sao những người đàn bà ở đây họ yêu vợ anh thế, mà những thằng giai từ lớn đến bé thích anh thế. Tôi bảo, đàn bà yêu vợ tôi vì vợ tôi yêu thương họ, chia sẻ nỗi khổ của họ, đàn bà ở đâu chả khổ, còn đàn ông thích tôi và tin tôi, vì tôi tôn trọng họ. Bày tỏ sự tôn trọng, đấy là thứ duy nhất tôi làm ở đây, ngoài ra tất cả mọi thứ đều là vợ tôi làm và những người đàn ông đàn bà giúp vợ tôi làm. Từ cái nhà cho đến cái toalet. Từ bông hoa nở trong vườn.

Sự tôn trọng, tôi bảo Phillipp, là thứ mà người ở đây tôn trọng. Họ tôn trọng sự tôn trọng. Tôi chưa bao giờ thấy những thằng đàn ông ở đây dù say đến mấy, mà cãi nhau đánh chửi nhau, luôn luôn tôn trọng. Hòa thuận và tôn trọng. Những thằng đến đây, người Việt hay người Tây, thường tự cho mình là giỏi giang hơn, hiểu biết hơn, nhiều tiền hơn, và… Phillipp tiếp lời, nghĩ rằng người ở đây là ngu ngốc nghèo đói và kém cỏi? Tôi kể cho Phillipp nghe tại sao tôi tôn trọng Chư, vì khi đi Fansipan trời mưa rét anh ta chỉ cần dùng đúng 1 que diêm để châm lên ngọn lửa sưởi ấm cho người yêu tôi, tức là vợ tôi bây giờ. Thế là rất đủ rồi, chưa kể tôi thấy mọi thằng đàn ông ở đây đều tôn trọng Chư, dù họ đều có kỹ năng trên rừng như Chư, rồi họ lại tôn trọng tôi vì tôi biết tôn trọng Chư và bà cụ.

Chúng tôi nói về sự tôn trọng một lúc, thì một thằng say xuất hiện. Thằng đấy say đến nỗi nó nói to oang oang khi vợ tôi đang ngủ trong nhà, tôi cảm thấy rất bực mình. Nếu không có Phillipp chắc tôi xách nách thằng đấy đuổi đi. Nhưng tôi xuống gọi Chư, anh Chư, có thằng say quá nó lên nói to quá mà em không biết làm thế nào. Chư lên, uống trà với tôi và Phillipp, xong bảo, nó say ấy mà, nhưng nó hiền lắm, thôi cho nó nói một tí, rồi mình kéo nó đi. Anh em mình say cũng nói nhiều mà, tôi dịch cho Phillipp nghe, cả ba cùng cười, thằng say thấy cười cũng cười theo, đoạn Chư kéo thằng đấy đi.

Sự tôn trọng, thân tình. Tôi biết rằng nếu Phillipp hay bất cứ một thằng Việt Nam nào khác, có mặt ở lúc bà cụ mất, mà đi lại lăng xăng, sẽ bị đuổi. Nhưng đầu tiên là tôi xin phép cho tôi, ngay sau khi vợ Chư thông báo bà cụ yếu quá sắp chết. Tôi hỏi Chư và Ninh – anh của Chư – khi theo sau hai anh vào phòng cụ, tôi đứng trước cửa phòng hỏi, em giống em của các anh, cho em được vào đây với bà. Ừ ừ chú vào đây, mình là anh em. Khi bà trút hơi thở cuối cùng trên tay Chư, tôi hỏi, cho em khóc bà được không, bà chăm sóc vợ con em. Chư bảo, chú là em mình, chú làm gì chú muốn. Hôm sau, tôi lại hỏi, thằng khách này (ý là Phillipp) nó cũng muốn vào có được không, nó muốn chụp ảnh phong tục có được không. Ừ ừ, nó là khách của anh mà, chứ có phải khách của riêng chú đâu. Tôi chưa yên tâm, còn hỏi khắp đàn ông xung quanh, anh Pho, anh Sùng, Quả, cho thằng này vào được không? Được chứ được chứ, đám ma là để mọi người đến với bà mà.

***

Nhắc lại, mấy năm trước, có một anh bạn của vợ tôi, đến thăm nhà Sapa cùng chúng tôi. Về anh ấy bảo tôi, anh hiểu là em và Mai muốn giúp đỡ mọi người nhiều, nhưng anh cảm thấy là họ đang giúp các em. Ông anh nói câu đấy làm tôi giật mình và nghĩ lại rất nhiều. Quả thực, vào ngày mà tôi bày tỏ với anh Chư là muốn mua miếng đất dựng cái nhà, tôi đã nghĩ mình sẽ giúp được anh thật nhiều, vì mình ở thành phố, mình học cao hơn, điều kiện mình hơn, mình biết nhiều hơn… nhưng càng ngày càng thấy ông anh kia nói đúng, anh ấy rất minh triết, thật ra vợ chồng tôi được họ giúp đỡ rất nhiều.

Sau mười năm, anh Chư và mọi người đã biết sự cần thiết của nước sạch, toalet, biết động viên và cho các con đi học thật nhiều, thật hết cỡ chúng muốn. Đã biết giữ đất chứ không bán rẻ cho người Kinh lấy tiền trước mắt, đã biết coi những thằng khách là những thằng khách, chúng chẳng có gì hơn mình. Tôi không thể dám nói rằng vợ chồng tôi làm được họ thay đổi, nhưng mưa dần thấm lâu, vợ tôi thì thủ thỉ với đàn bà còn tôi thì say khướt với đàn ông, toàn chỉ nói chuyện làm toalet, cho trẻ con đi học, tìm nước sạch, không bán đất. Đó là những việc mà tôi nghĩ dự án lãng mạn Thung lũng khói xanh của chúng tôi đã đạt được kết quả lãng mạn dù hành trình là cả nghìn giờ chạy xe, nghìn giờ uống rượu và bao thứ lặt vặt mà tiền không giải quyết được, nói không giải quyết được, làm cũng không giải quyết được, mà cần thời gian, như cách tôi mang một gốc phong lan và treo nó dưới thùng lọc nước, nó cần độ ẩm và thời gian, hết ngày này qua ngày khác. Bù lại, chúng tôi được sống trong một đại gia đình, mà đàn ông thì làm anh em với tôi, đàn bà thì làm chị em với vợ tôi, trẻ con (dù nhiều đứa giờ đã lớn rồi) coi tôi như người lớn trong nhà nói gì cũng nghe, và tôi được học về sự tử tế và chân thành, tử tế một cách chân thành, mà tôi biết rằng mình không có. Trẻ con của tôi được sống và được lớn lên (dù chỉ đôi chục ngày một năm là cùng) với những đứa trẻ ấy, để chỉ cần 2 tiếng ra Sapa mua đồ là khi quay về phóng xe máy qua tôi không nhận thấy rằng con gái mình đang ngồi trên bể nước cùng ba bốn đứa con gái cùng lứa khác, chúng quá giống nhau.

Phillipp ở thêm mấy ngày, hắn nói rằng, tôi đã có đủ mọi thứ ở đây, không cần đi đâu nữa cả trong kỳ nghỉ này. Rồi tôi sẽ quay lại, cùng bạn gái tôi, và sẽ đi rừng leo Fansipan, cho dù tôi không thích cái đỉnh núi toàn đèn điện như một thành phố mà từ đây nhìn thấy nó mỗi đêm.

***

Viết một entry dài và loạn xạ để nhớ về bà cụ, nhiều năm sau này đọc lại sẽ vẫn nhớ. Trên Chrome của tôi vẫn lưu cái link bookmark từ 5 năm trước, link về bà cụ, người cuối cùng còn biết vẽ sáp ở bản Sín Chải, chắc cũng là toàn Sapa. http://www.tinmoi.vn/nguoi-cuoi-cung-ve-sap-o-ban-sin-chai-011202960.html Cảm ơn bạn nào đã đến và viết bài báo này.

Người cuối cùng ấy đã ra đi. Chúc bà cụ yên nghỉ. Tôi nghĩ bà sẽ không vắng bóng. Những đêm ở trên đó, nhất là khi trời tối mịt không trăng sao, với một lượng rượu đủ nhiều và lòng dạ thì sẵn sàng cho những điều không thực, ắt tôi sẽ lại thấy ánh đèn pin loáng loáng và thấy bà cụ đi lên nhà tôi, ngó xem tôi còn đủ củi đốt hay không. Sự sống của bà đã chấm dứt nhưng cuộc sống của bà chưa hết. Chúng tôi sẽ còn nhớ tới bà ấy rất rất nhiều năm, nhớ một người chưa từng ngồi ăn cùng một bữa cơm hay uống cùng chén rượu, bởi vì bà là bà, bà là người chăm sóc.

Có thật ít những người mà sự sống của họ vẫn cứ còn mãi trong lòng mình. Như ông già dạy nhạc của tôi, như cụ Chè tôi khi cụ ấy năm xưa dẫn tôi lên cây cầu bắc qua sông ở quê nhà “cụ dẫn cháu đến đây chơi chỉ để sau này cháu còn nhớ tới cụ”, như bà cụ già mẹ của anh Chư này. Những con người đáng yêu ấy, làm sao mà mình quên được họ, khi mình chưa quên chính mình.

Advertisements

Written by Tequila

September 25, 2018 at 3:31 am

Posted in Linh tinh

Summertime

with 4 comments

Một chú friend trên facebook viết một câu rất hợp ý tôi lúc này, rằng: “Sống ở Hà Nội đủ lâu, chúng ta đều biết ghét mùi hoa sữa và biết yêu mùi của đêm gió mùa”. Hôm nay dường như là mùa hè đã hết.

Tôi đang nghe bản Summertime do Andrea Motis trình diễn. Mở đầu bài hát là tiếng guitar bịt tiếng bật bông lúp búp, rồi thằng trống cầm hai cái chổi quét lẹt quẹt trên mặt cái snare của nó, thằng già chơi contrabass bĩu môi gảy những cái dây to như cái đũa của lão, rồi Andrea cất tiếng bằng giọng hát trong trẻo 20 tuổi của nàng, một cánh chim chao dưới nắng chiều. Mùa hè, cuộc đời dễ chịu, cá đang nhảy còn cây bông thì mọc cao. Trong đêm, nhạc jazz kiểu chậm như thế này nghe rất ngấm, có khi phải làm đôi shot whisky cho một đêm đẹp như thế này.

***

Hơn tiếng trước, tôi đang gà gật ngủ với quyết tâm ngủ sớm cho một sáng mai, thì một cuộc điện thoại gọi tới. Người gọi từ đâu chui ra đã lôi tôi tỉnh khỏi cơn buồn ngủ bằng những đêm cuối hè đầu thu hoang mang và đần độn mà tôi và hắn đã có với nhau những kỷ niệm tồi tệ chẳng thể diễn tả hết được. Xong rồi – hắn nói. Xong là xong thế nào? Là xong thôi.

Cuộc đời đã cố gắng dạy cho tôi rất nhiều bài học mà một thằng học sinh dốt như tôi không bao giờ học được. Dù sao nó cũng có những luật lệ, và dù luật lệ gì thì cách thức của nó vẫn chỉ là những tiếng tích tắc của cái đồng hồ. Hôm qua trước khi vào trận đá bóng thì tôi thấy điện thoại báo nhận được một cái thư quan trọng. Đó là một cái thư mà tôi gửi cho chính mình, mấy năm trôi qua và giờ thì tôi đã nhận được nó. Tôi chưa đọc, cuộc điện thoại khiến tôi muốn đọc nó ngay.

Tôi ra khỏi giường, rửa mặt, lấy một bình nước lạnh uống một hơi dài. Cuốn một điếu thuốc đặt trên bàn, lấy một chai bia craft rất ngon vợ mới mang về, rót ra cốc. Tôi đặt cái cốc ngay ngắn, đặt gạt tàn ngay ngắn, nghiêm trang mở youtube lấy một bản song tấu violin và piano dài 13 phút mà thời gian ấy ngày nào tôi cũng nghe, nghe nhiều lần trong ngày. Tôi vừa nhấm bia, vừa hút thuốc, nghe hết bản nhạc đó, rồi mới đọc thư. Lá thư thật ngây ngô làm sao, khi viết nó, tôi còn chưa hình dung được hết những gì sẽ diễn ra, lá thư vẫn còn tràn đầy hy vọng. Tất cả những hy vọng ấy đều đã rơi lả tả sau vài tháng, nhường chỗ cho những tiếng tích tắc của đồng hồ, điểm từng ngày từng tuần. Tôi đã được dạy nhiều điều, những bài học mà tôi sẽ không học được. Nhưng có một bài học mà tôi đã học được, đó là tiếng tích tắc đồng hồ, mà trò gửi thư cho chính mình trong tương lai chính là một cái cheat code của game. Bất kể thế nào, thì khi mình nhận được thư này, mọi chuyện đã khác, tồi hơn hoặc tốt hơn, nhưng khác. Thế rồi hãy kệ mẹ nó đi. Tôi chuyển sang nghe một bài hát tươi sáng, Summertime, and the livin’ is easy, Fish are jumpin’ and the cotton is high.

***

Mùa hè này vợ chồng tôi cho thằng bé con đi bộ đội 10 ngày, tức là cho vào trại hè quân đội. Một chương trình tốt và tử tế, nhưng vẫn có những vấn đề. Mười ngày không gặp con, mà lại biết rằng nó đang buồn khổ vì một lý do nào đấy, thật không dễ chịu. Đến ngày được lên thăm, trước khi hết khóa một ngày, vợ vắng nhà nên tôi lên thăm nó một mình.

Hai bố con ngồi giữa những bậc thang của một cầu thang vắng người, xa xa tiếng đàn hát của đêm Gala báo cáo kết quả chương trình đang rộn rã, chỗ bố con tôi ngồi thì khuất nẻo mờ mờ tối chỉ có ánh sáng hắt ra từ những ô trống của bức tường. Thằng bé ngồi bó gối, cằm dựa lên cánh tay, nước mắt vòng quanh. Con không thể nào chịu được một phút nào ở đây nữa đâu. Tại sao thế? Các anh ấy trêu con, bắt nạt con, đánh con còn bóp cổ con nữa, gọi con là đồ chó dại, mà con chỉ có một mình chẳng ai bênh chẳng ai chơi với con.

Tôi chỉ muốn tống nó lên xe chở về nhà ngay, cho nó ăn, cho nó đi chơi, yêu chiều nó. Nhưng tôi lại dẫn nó ra căn-tin cho nó uống coca và hỏi thêm ngọn ngành. Xót làm sao khi thằng con dân thành phố của mình, mắt sáng lên như thế khi được gọi một chai coca. Chúng tôi tuân thủ đúng yêu cầu của chương trình, không cho tiền thằng bé mang theo. Những thằng khác thì không thế, chúng ăn bánh, uống coca, còn con tôi thì nhìn thèm rỏ dãi. Haizz.

Thằng bé thật giống tôi hồi nhỏ, mà giống cả tôi bây giờ. Hỏi chuyện nó thì tôi mới thấy là nó giống tôi, nó không chịu được đám đông xa lạ, dù vẫn tuân thủ hết và làm tốt yêu cầu mà người ta đặt ra, từ gấp quần áo, ăn uống, luyện tập. Bọn trẻ cùng “tiểu đội”, lớn hơn nó, giờ chơi tự do chúng bắt được một con cóc, đánh đập hành hạ con cóc tội nghiệp. Thằng bé không chịu được, nó bảo vệ con cóc, nhặt con cóc chạy vứt đi. Thế là những chuyện tiếp theo xảy ra đương nhiên. Rồi bọn trẻ bàn nhau kháo nhau những thứ mà nó nghe thấy, xen vào trình bày, thế là lại có chuyện nữa. Ví như đứa trẻ lớn nói là động vật có vú thì đẻ con chứ không đẻ trứng, nó lại cãi là có con vẫn đẻ trứng là con thú mỏ vịt, thế là lại bị đuổi, bị chửi, bị đuổi khỏi cái giường mát của mình phải chui vào góc nóng, đến khi phụ trách kiểm tra mới được về.

Tôi ngồi hơn một tiếng đồng hồ nghe nó kể chuyện, an ủi nó, rằng có những chuyện không như ý mình, nhưng mình vẫn phải làm thế nào để chịu được. Rằng không phải ai cũng yêu mình, rằng có những đứa thì yêu quý động vật giống mình, lại có đứa không yêu. Cuối cùng nó cũng kể và chỉ một anh, anh đấy suốt ngày trêu con, nhưng mà anh ấy là người duy nhất thỉnh thoảng chơi với con. Đấy, nhiều khi cái thằng hay trêu mình lại là thằng quý mình. Đấy, không phải mọi người ghét con đâu, mà có thể cái cách của con khiến cho con hay bị trêu chọc. Chẳng hạn như khi bị trêu thì con lại phản ứng mạnh quá, tức giận hoặc khóc, chúng nó lại càng thích trêu. Nếu bị trêu mà con không đánh được vì thằng kia khỏe hơn, thì con cứ bỏ ngoài tai ấy, nó sẽ chán thôi. Suốt cả tiếng tôi nói với nó, hầu như hết những kinh nghiệm tuổi thơ và tuổi trẻ của mình, bằng ngôn ngữ để nó nghe được. Và cuối cùng tôi cũng thuyết phục được nó ở lại.

Con ạ, nhiều khi mọi việc không tốt, bố biết là con thấy rất khổ khi ở đây. Nhưng chỉ còn một ngày nữa thôi, con chỉ cần chịu đựng một ngày là sẽ hoàn thành. Như thế là mình không bỏ cuộc, mình sẽ chiến thắng. Bố sẽ rất tự hào nếu con không bỏ cuộc. Sáng ngày kia, bố sẽ lên tận nơi xem con nhận bằng hoàn thành chương trình, rồi sẽ đưa con về cùng với bố chứ không cần con đi cùng xe với các bạn khác.

Đêm đó, từ trường quân sự trở về, tôi tạt qua nhà bạn, uống cocktail thằng bạn tự pha, nghe thằng bạn chơi Metalliaca mà nhớ con thương con đến xoắn cả dạ dày. Rồi cách một ngày, sáng cuối tuần, tôi đến đón nó. Trong cả hội trường đông đúc và sực nức mùi hôi của những bộ quân phục trẻ con do chúng mặc và tự giặt suốt mười ngày, tôi ngắm thằng con mình ngồi ở xa xa sau khi ra dấu để nó biết tôi đã đến. Nó ngồi nghiêm túc trên ghế, nghe đọc tên thì lên nhận chứng chỉ, mặt đã trở nên vui tươi hơn vì biết bố đến đón và sắp được về. Nó giống tôi làm sao, mong manh yếu đuối, bắt được con dế cũng nghịch một lúc rồi thả ra, bị bạn đánh cũng không bao giờ đánh lại cho ra hồn, dù đã khóa được tay thằng bạn, thật khó để mà đấm thẳng vào cái mặt không có gì che chắn. Nó cũng mau nước mắt và dễ bị tổn thương. Nó sẽ lớn lên, và sẽ biết che dấu cái yếu đuối của mình, hiểu rõ nỗi sợ của mình để lựa chọn làm người can đảm.

Một tháng sau, ở trên bãi biển Hải Nam – Quy Nhơn, tôi dẫn thằng con mình tới gần đám trẻ làng chài đang đá bóng. Tôi vẫy thằng thủ môn là thằng lớn nhất của một đội, rồi bảo thằng con mình, “con nói với anh đi”. “Anh ơi cho em đá với nhé?”. Rồi tôi ngồi bệt xuống cát, xem thằng con mình đá bóng với bọn làng chài. Nó chắc sẽ quên nhưng tôi sẽ còn nhớ mãi cái ánh hạnh phúc ngời lên trong mắt nó, khi cản phá được đường lên bóng của đội bạn.

***

Một mùa hè đẹp đã đã sắp qua, những ngày thu lác đác sắp đến.

Hôm nay chúng tôi có một buổi tập nhạc rất tốt. Chúng tôi bận rộn quá, thời gian dành cho nhạc nhẽo quá ít, tiến bộ chậm. Mà trò này quan trọng là giờ bay, giờ bay chung với nhau. Tuy nhiên hôm nay chúng tôi đã gần như hoàn thành một bài rất tốt, cover thôi, chơi lại bản nhạc nổi tiếng ấy theo cách của riêng mình, với câu cú và màu sắc của mình. Tôi đã kiểm soát được tiếng solo rất tốt, đã có thể nhảy ra khỏi cao độ cơ bản để nhấn nhéo sợi dây trong một phạm vi do tiếng bass đẩy lên.

Niềm vui trong cuộc sống là đơn giản. Một bọn già cuối tuần hẹn nhau chui vào cái phòng bé tí, trống đàn đinh tai nhức óc, tập đến buốt ngón tay, chả có ai nghe cả và sẽ không ai nghe, chỉ để chơi tốt một bản xong thì thốt lên với nhau “hay đéo chịu được nhỉ hehe”.

Summertime, and the livin’ is easy
Fish are jumpin’ and the cotton is high
Oh, your daddy’s rich and your ma is good-lookin’
So hush, little baby, don’t you cry

Written by Tequila

September 10, 2018 at 2:31 am

Posted in Linh tinh

Giao thừa năm mới

with 4 comments

Tôi có nhiều điều để nghĩ trong đêm nay, vì thế lại ngồi máy tính, sau nửa chai Ararat với ông em trai. Để tôi dốc nốt phần còn lại của chai whisky này đã. Một chai Chivas, cụ cái hãng Chivas, mẹ tôi xách về từ đâu đó cho tôi, cho nên nó ngon làm sao. Tôi dốc hết chai được phân nửa cái chén uống trà to. Hãy quên đi những chuyện như là uống whisky phải làm sao dùng cốc như thế nào. Chai này của mẹ tao mang về, do đó tao uống kiểu gì cũng đều ngon cả.

Tôi đưa vợ con đi xem bắn pháo hoa. Đã nhiều năm nay chúng tôi thường xem pháo hoa ở chỗ đó. Phải đúng ở chỗ đó. Đến nỗi khi tôi bảo vợ đứng dịch ra một chút, để xem cho rõ, chứ chỗ này bị vướng cột đèn, xem pháo hoa bị chắn cột đèn. Nhưng vợ tôi không chịu dịch đi, em muốn đứng ở chỗ đó. Tôi ôm cái eo của em, em tựa đầu vào vai tôi, nhìn pháo hoa rực rỡ sau cái cột đèn, sau bao nhiêu những tình yêu và đau khổ mà tôi đã gây ra, và chắc là tôi còn sẽ còn gây ra. Căn nhà cũ của vợ chồng tôi cách đây không xa, chúng tôi có nhiều kỷ niệm. Vài ba năm ấy, tầm tối 30 Tết, chúng tôi sẽ cố gắng bán hàng, rồi lên nhà tắm rửa, rồi cho bọn trẻ con lên xe ô tô, chở đến đúng chỗ này để trẻ con xem pháo hoa. Rồi chúng tôi đến xông nhà bố mẹ vợ, uống một vài ly rượu, rồi chúng tôi về nhà tôi, uống rượu với ông bà già, rồi về, rồi tôi sẽ mang vàng mã xuống đốt ở cái lò công cộng chân chung cư. Ôi bao là thương nhớ. Tôi còn nhớ những con ốc sên trượt trên lá cỏ mà những đứa trẻ của tôi tìm thấy, khi tôi dẫn chúng chập chững tập đi.

Hôm rồi tôi dọn văn phòng, dọn cả những tờ giấy cũ ghi chứng từ thuê nhà. Căn hộ chúng tôi đi thuê những năm ấy. Chúng tôi ôm đứa bé trai đầy tuổi để đến căn hộ chung cư ấy, rồi chúng tôi đẻ bé gái thứ hai ở đấy. Tôi đã bảo vợ mình, thôi ăn cơm đi, xong rồi mình đi đẻ. Rồi trong cái bếp nhỏ nơi tôi đặt bàn máy tính của mình, tôi đã ru những đứa con trên tay, trong tiếng nhạc. Rồi khi bọn trẻ đã ngủ, khi ấy tôi lại ngồi vào bàn máy tính và rầu rĩ.

Tôi rầu rĩ vì những điều gì, toàn những điều nhảm nhí mà thôi. Tôi muốn được là hình ảnh mà cha mẹ tôi muốn tôi là, tôi muốn là đại ca trong những hội nhóm vớ vẩn, tôi muốn được là tôi, một tôi hoành tráng mà tôi muốn là. Đó là cách mà tôi để cho cuộc sống của tôi diễn ra, và nó thật vớ vẩn quá.

***

Đêm ba mươi hôm nay, tôi uống rượu với thằng em trai. Chúng tôi nói những điều hoành tráng và giản dị. Khi nào tôi nói hoành tráng thì thằng em nói giản dị, và ngược lại. Rồi vợ tôi ở trên nhà nhắn tôi một cái tin. Tôi đứng dậy, vào nhà, vác thùng bia Ken trên vai, ra mở cổng bước những bước hoành tráng đàng hoàng mà tôi luôn đàng hoàng như vậy, tiến tới bãi rác.

Đã sang Mùng một Tết, ở bãi rác còn hai anh chị công nhân môi trường. Chị chửi anh gì đó rồi đẩy cái xe đi. Còn anh đứng đái bên thùng rác. Chắc hẳn anh rất buồn đái, anh đái lâu đéo chịu. Tôi bước chầm chậm, đợi anh đái xong và vẩy chim xong. Anh trố mắt nhìn tôi. Tôi tiến đến gần bảo, các bác vất vả quá, nhà nào cũng đón Tết, các bác vẫn làm việc, em vác két bia ra biếu anh, chúc mừng năm mới. Chúc anh và mọi người năm mới vui.

Anh thợ rác rất ngạc nhiên xong hiểu ngay, ờ, cảm ơn em, đéo gì rác nhiều vãi cả đái mãi anh đéo được về gì cả. Rồi anh chìa tay ra. Đôi bàn tay anh thật bẩn vì rác và vì mới vảy chim. Tôi bắt tay anh thật chặt. Nhà em đầu ngõ này, lại có mấy quán chè đá, mong các anh chị giúp đỡ, thôi năm mới em có két bia chúc các anh chị và gia đình mạnh khỏe. Ừ cảm ơn em nhé, Tết vui em ơi, anh mệt quá rồi nhưng cũng phải xong quả rác này em ạ, thôi em về nhé, chúc gia đình vui.

Tôi chia tay bác rác xong về nhà, đéo cần rửa tay, ngồi luôn vào bàn uống tiếp cognac với ông em trai. Rửa làm đéo gì khi đêm về sáng Mùng một Tết mình đã được bắt tay một bàn tay bẩn vãi đái nghĩa đen, nhưng tử tế. Chúng ta nên sống tử tế và yêu nhau, bẩn đéo gì.

Vợ đang trên nhà cho trẻ con ngủ, tôi nhắn một cái tin, anh mang két bia biếu các bác rồi. Vợ trả lời bằng một cái hình đại loại là yêu anh. Tôi nhắn lại một cái tin là, cảm ơn em, vì em cứ bảo anh làm những việc này nọ mà làm xong anh thấy rất vui.

***

Tôi lại nhớ đến buổi chiều hôm đó, chúng tôi ở trong ô tô và chạy trên một con đường mưa Hà Tĩnh. Một đôi vợ chồng chạy xe máy ôm đứa con nhỏ, mưa ướt hết cả hai. Vợ tôi vỗ vai tôi, rồi kéo kính xuống, em ơi lên đây. Người chồng ngần ngại dừng xe, người vợ ôm đứa con chưa đầy tuổi nhảy lên sau xe. Sau đó những người đàn bà chăm sóc những đứa trẻ. Tôi lái xe phóng vun vút, anh chồng kia phóng xe máy vun vút, mưa ướt hết anh ấy. Đến ngã ba gần tới nhà, tôi dừng xe, những người đàn bà cảm ơn nhau, tôi và anh kia cảm ơn nhau.

Một lúc nào khi em đừng quá để tâm đến anh, con chúng ta, bố mẹ chúng ta, bố mẹ em, bà của anh, mẹ của anh, những đứa em út… anh sẽ chở em sang nhà ngoại, và ở ngã tư chợ Mơ, anh sẽ chỉ cho em thấy em của năm xưa, mặc áo khoác màu vàng đạp cái xe đạp xanh, tóc dài buộc thả sau gáy, diễm tình xinh đẹp và đanh đá.

Written by Tequila

February 16, 2018 at 5:47 am

Posted in Linh tinh

Chiều cuối năm chờ tết

leave a comment »

Tết âm lịch luôn là một dịp đặc biệt của năm.

Ngày giáp tết, những con phố buôn bán chính vẫn rộn rã tấp nập, người ta hối hả mua bán những món đồ tết trên hè phố. Còn những cửa hàng cửa hiệu, phân nửa đã đóng cửa. Đa phần số cửa hàng ấy đóng cửa vì chúng không bán những món đồ của ngày tết, chủ của chúng đóng cửa để lo tết cho gia đình. Nhưng cũng có một phần nhỏ trong số chúng, rồi sẽ không bao giờ mở cửa trở lại nữa, sau tết chúng sẽ nhường diện tích cho những cửa hàng mới.

Ngoài những khu mua bán, đường phố đã rộng rãi và thoáng đãng. Hà Nội lại hiện ra vẻ đẹp êm đềm mà nó vẫn phải  giấu bên trong tấm voan dày roi rói rối rắm chen chúc màu sắc thường ngày. Nó lại để lộ ra cho mình thấy những êm đềm lãng mạn đầy kỷ niệm. Đi xe máy trên phố mà ngắm, đôi khi lại thấy vui vì hóa ra cái cây bàng góc phố kia vẫn thế suốt bao năm nay, cái cành to gấp khúc của nó vẫn làm dáng đúng như vậy suốt từ khi mình còn bé tới giờ. Nếu mình giờ mà đi xe đạp rẽ vào con phố đó, chắc hẳn ở cái ngõ nhỏ cạnh gốc bàng, con chó vàng tai cụp chắc chắn vẫn đang ghếch chân gãi tai và sủa gâu gâu khi mình đạp xe qua, chủ của nó chắc chắn lại quát “Giôn, im, chỉ được cái dọa trẻ con!”, còn mình sẽ nghĩ “bố mày lại ném cho quả pháo đùng bây giờ!”

Thời gian qua nhanh thật nhanh. Từ bé đến giờ tôi hầu như chỉ sống ở đây, với vài vệt đường của trung tâm Hà Nội cũ, nên hình ảnh và kỷ niệm của nó rất đậm đặc. Mỗi dịp năm cũ qua đi, năm mới đến, hay là đủ các dịp ba lăng nhăng nào đó trong năm, mà tôi muốn nhớ một chút, thì tôi nhớ ra đủ thứ. Khi nhớ lại thì những kỷ niệm bao giờ cũng êm đềm, cho dù khi xảy ra thì nó không được êm đềm cho lắm. Người ta thường hay nói là, khi mà cứ hay nghĩ về quá khứ thì tức là đã già. Những bọn hay nói thế, chắc là toàn sống với tương lai mà chẳng sống với hiện tại. Tôi thì thích hiện tại hơn, lúc nào tôi muốn một ngày hiện tại của mình thật là rõ ràng. Ngày hiện tại luôn rõ ràng và vì thế những ngày quá khứ cứ hiện ra vì có sự so sánh.

Hôm trước nhà bố mẹ vợ tôi luộc bánh trưng tết, tôi đưa ông già tôi sang để uống rượu chung vui cùng đun bếp lửa. Rượu tàn, tôi đưa ông già về rồi quay lại. Ông anh đồng hao bảo, ông già chú dạo này già quá. Ừ quả vậy, ông già tôi mấy năm nay đích thực là một người già rồi. Ông ấy chẳng quan tâm đến hiện tại của mình nữa, chỉ quan tâm tới tương lai mà những đứa cháu nội là đại diện. Mà không già sao được. Thời gian qua quá nhanh. Mới hôm nào thôi rất là gần, ông già tôi còn kèm cặp dạy học cho thằng cháu, con cả của ông anh đồng hao, để nó có thể lên cấp hai thành công. Ông già tôi không đạt kết quả tốt lắm, tôi phải nhảy vào. Rồi nó cũng lên được lớp 6 ổn thỏa. Thế mà giờ thì nó đã 20 tuổi và dẫn bạn gái về nhà cùng ngồi đun bánh chưng. Tôi bảo nó lấy cái đàn guitar của nó ra, chú dạy mày chơi Love me tender để mà còn hát cho bạn gái nghe. Giời ạ mua đàn mấy năm rồi mà vẫn còn không biết bấm E7 với F#. Quay sang hỏi ông anh là hồi đấy mua bao nhiêu, tính ra cái hồi ấy cũng đã bốn năm rồi.

***

Chiều nay 29 Tết, tôi lên văn phòng. Tôi muốn đến phòng làm việc để dọn dẹp nó, vứt đi hết những thứ rách nát của năm cũ, hy vọng một năm mới sẽ tươi đẹp hơn. Tôi dọn từng tờ giấy, từng đồ vật lủng củng trong ngăn kéo, từng cái bút chì bút bi. Cả những tờ giấy cũ và những cuốn sổ làm việc cũ, mà tôi vẫn cứ thích giữ lại. Những cuốn sổ cũ cũng có cái hay của nó. Tôi thích công việc của mình và nó cho tôi nhiều niềm vui. Mở một cuốn sổ cũ, nhìn mấy dòng ghi chép cũ, tôi lại hình dung ra được cái ngày ấy mình đang làm việc gì, với những ai, tôi ngồi làm việc ở cái bàn nào hồi đó, nghe cái tai nghe nào trong giờ làm việc, hay nghe những bản nhạc nào, hồi đó chạy con xe gì, rồi với cái xe đó thì mình chạy đi chơi ở đâu vào năm đó, như thế nào. Những hyperlink như vậy khiến tôi có thể ngồi cả buổi để nhẩn nha nhẩn nha. Thường mỗi năm tôi vẫn dành ra đôi ba ngày như vậy, thu dọn, mở lại những cuốn sổ cũ xem vài trang, rồi lại cất lên giá. Nhưng hôm nay tôi cho tất cả vào túi đựng rác.

Năm sắp qua này khác những năm trước. Tôi vứt những cuốn sổ cũ đi vì đã một năm qua tôi không buồn mở chúng ra và tôi hiểu rằng mình sẽ không còn muốn mở chúng ra nữa. Có một dấu chấm đã được chấm, dù có thể là dấu chấm xuống dòng, chấm hết chương, hoặc chấm hết một cuốn sách để đọc sang cuốn mới. Chỉ có tương lai mới trả lời được, nhưng chấm vẫn là chấm.

Tôi dọn dẹp phòng mình sạch sẽ tinh tươm như là vừa mới chuyển đến. Tôi bỏ bộ ấm trà cũ đi, đặt trên bàn bộ ấm trà mới mà các bạn đồng nghiệp mua tặng cho tôi. Đặt lên bàn đôi hộp bánh, một chai sâm banh, để ra tết đi làm tôi sẽ chúc mừng năm mới với các bạn. Tôi đặt lên bàn một chai cognac nữa. Tôi để dưới chân bàn hai chai whisky.

Nhưng rồi tôi thấy rằng mọi cái Tết từ khi đi làm, bao giờ tôi cũng ở lại muộn nhất ngày cuối tết, để thưởng thức một không gian cuối năm chỉ có một mình mình, uống một chút viết một chút. Thế nên tôi mở cái chai cognac, tự chiêu đãi mình ngày cuối năm ở văn phòng. Tôi mở nhạc nghe, chỉ nghe một bài nãy giờ, một bài của Mark Knopfler và vợ lão là Emmylou Haris, bài Love and Happines for You. Thật là một bài hát dịu dàng cho một ngày giáp tết.

Here’s a spinning wheel
Use it once you’ve learned
There’s a way to turn
The straw to gold
Here’s a rosary
Count on every bead
With a prayer to keep
The hope you hold

You will always have a lucky star
That shines because of what you are
Even in the deepest dark

Bài hát thật dịu dàng và vị cognac thật dịu dàng. Mày sẽ luôn có một ngôi sao may mắn chiếu sáng, kể cả trong bóng tối sâu nhất, bởi vì cái kiểu nó là như  thế.

Vào năm hơn hai mươi tuổi, trong một đêm lạnh giá băng đóng từng mảng trên cửa sổ mà vẫn phải mở hé cánh vì khói thuốc quá dày đặc, tôi chơi nguyên một chai vodka và viết một trong những thứ tôi yêu thích nhất và đến giờ vẫn thuộc lòng, là cái câu chuyện  nhảm nhí Đường đi dưới ánh mặt trời. Một câu chuyện thật trẻ trâu, nó chỉ có ý nghĩa nhắc nhở bản thân mình rằng mình lúc nào cũng sẽ vui, sẽ ngây thơ, tin tưởng vào con người, yêu tình yêu, và dở hơi biết bơi.

Tôi tin vào một ngôi sao của mình, ngôi sao nằm đâu đó trên bầu trời. Nó không phải là một ngôi sao thật sáng, nó sẽ bị che mờ đi khi chỉ cần một đụn mây mỏng trôi qua. Nhưng nó luôn ở đó, dù mây mỏng, mây dày, hay mưa, hay đèn đường quá sáng. Nó luôn ở đó.

***

Ngày mùng ba Tết, như mọi năm, tôi sẽ lại chở vợ con mình, lần này có cả ông già đi theo, lên bản ăn Tết H’mong. Góc núi nơi có căn nhà gỗ của vợ chồng tôi rất gần bầu trời. Vào những đêm trời trong, có thể leo lên máy nhà dùng một cái sào tre mà khều sao xuống được. Nếu gặp may trời trong, tôi sẽ đợi cho ông già và vợ con ngủ cả, tôi sẽ thức muộn hơn, và cùng với một ít rượu ngô hoặc whisky, tôi sẽ tìm ra ngôi sao của mình.

Tôi sẽ ngồi trước thềm nhà mình, gió lạnh quá thì tôi sẽ khều cho lửa to lên. Rồi say quá khuya quá tôi sẽ đi ngủ. Khi thức dậy sẽ lêu hêu một lúc rồi lại nhập vào một bàn rượu nào đó, nhai những miếng thịt gác bếp, hồ hởi bốc phét cho đến khi thằng nói tiếng Kinh thằng nói tiếng H’mong mà vẫn hiểu nhau, bởi đơn giản chúng ta yêu quý nhau.

Và một năm mới tốt đẹp sẽ đến, như mọi năm mới đã qua và mọi năm mới đang chờ.

Chai cognac này uống êm quá, tôi có thể uống nó cho đến khi lăn quay ra và ngủ một giấc. Nhưng chiều tối ngày hai chín tết, còn nhiều thứ phải làm, thế này là đủ. Vợ đang đợi ở nhà, phải đi mua mấy cái bóng đèn, mang mấy cái chai rượu quà tết còn lại này về nhà để tự xử. Tất cả mọi người sẽ còn phải bận rộn với đủ mọi thứ việc hiện ra, cho tới đùng một phát vào thời khắc sắp giao thừa, tự nhiên chả còn việc gì nữa cả không còn gì phải lo nghĩ và chúng ta chỉ còn đợi giao thừa để chúc mừng năm mới nữa thôi.

***

Tôi dành lại một chai whisky, giờ xuống biếu chú em bảo vệ rồi đi về. Chú em sẽ phải ngồi trực ở đây qua Tết, chai whisky này chắc sẽ khiến chú thêm vui.

Chúc mừng năm mới.

Written by Tequila

February 14, 2018 at 6:53 pm

Posted in Linh tinh

Linh tinh 18/01/2018

with one comment

Khuya hôm tôi nay cắm đàn ngồi tập Hotel California, thấy vui vẻ trẻ trâu lạ thường, như là năm tháng chẳng trôi qua gì cả và mình vẫn là thằng nhóc ngày nào. Cái đàn của mình thì đang cho bạn Hiệp mượn, cái đàn cầm tạm về nhà thì đứt dây, nên phải mượn đàn thằng em. Cái amply đàn điện xịn của mình thì đang vứt ở nhà bạn Tâm, phải lấy cái ampli cũ ra, vẫn ngon. Nhìn nó mốc meo, khổ thân nó lẽo đẽo đi theo mình và bị quăng quật suốt ít khi dùng tới. Đếm ra đã mười lăm năm kể từ khi mình nhấc nó ra khỏi cái kệ ở cửa hàng nhạc cụ gần bến metro VDNK thành phố Moscow. Mười lăm năm là bao nhiêu lâu nhỉ. Đủ để một đứa trẻ lớn lên. Có những người thì năm tháng sẽ làm họ trưởng thành hơn. Có những người thì năm tháng chỉ làm cho những thói hư tật xấu hay những niềm vui sống của họ càng ngày càng đóng kết cứng đơ đơ bám bết vào thân thể như lớp vảy của một con kỳ đà.

Tôi oánh được gần hết bè solo của Hotel, bèn dừng lại, tự thưởng cho mình mấy lon bia trong đêm khuya nay. Chưa đánh được hết, nốt chơi chưa được sạch, nhưng thế là cũng hiểu bài rồi, tập vài trận nữa là oánh tít mù. Nói thế này các bạn biết chơi guitar điện hay bọn trẻ trâu bây giờ cười cho, nhưng với tôi, thì chuyện này không đơn giản. Nó là cả một thời gian dài. Chuyện của tôi là chuyện giá như không có ruồi. Tôi chơi đàn rất năng khiếu, hồi nhỏ tập chơi cổ điển cũng chơi qua nhiều bản khó. Chẳng qua vì khi gặp được thầy tốt thì lại hết hứng tập cổ điển. Kỹ thuật nào cũng biết nhưng không kỹ thuật nào tới, ví như vê dây tremolo thì như bạn Nguyên bình luận là nghe như tiếng “ngựa què phi trên cao nguyên”. Sau chuyển qua oánh rock, cũng theo anh Thành Đà Nẵng tập được vài buổi, học được yếu quyết bend dây, bend ngon phết, rồi cứ thế tới giờ chẳng có tiến bộ nào. Còn phải đi học, đi làm đi ăn. Đàn ba cây ở nhà, tháng cầm xuống một lần. May giờ có band nhạc, hehe, band nhạc kỹ thuật tệ nhất Việt Nam. Chúng tôi làm nhạc, tự cho là, hay vãi. Nhưng không đủ trình đánh nhạc của mình. Ý tưởng thì nhiều mà tay đàn quá hạn chế. Giờ lại phải tạm ngưng, chuyển qua tập cover một số bản, để tăng kỹ thuật. Vậy mới thành ra giờ này lại ngồi tập Hotel.

Nói vậy chứ, những thằng “giá như không có ruồi” @Azit Nexin chính là những kẻ đóng góp không nhỏ cho nền nghệ thuật của nhân loại. Nghệ thuật không chỉ có đỉnh cao của những thằng con trác tuyệt, bọn chúng chỉ là những ngọn đuốc dẫn đường. Dưới ánh sáng của bọn chúng, bọn yêu nghệ thuật phấn khởi đi theo, và trong đoàn quân sẽ có nhiều nhiều những thằng con sẵn sàng cầm lấy ngọn đuốc, nếu mà không có ruồi. Bọn bị ruồi bâu là bọn luôn hiểu thứ ánh sáng của ngọn đuốc là gì, làm sao để đốt lên, chẳng qua vì có ruồi mà thôi. Chúng sẽ không bao giờ giống những thằng con nào đó, thường là bọn không hề biết và không hề quan tâm đến ruồi, những thằng con đó sẽ tiến lên và cầm lấy ngọn đuốc.

***

Tôi đang vật lộn với những trang viết của mình. Tôi viết hì hục ra một đống, rồi cả tháng nay bị bế tắc mãi không tiến thêm được. Ruồi nhiều quá! Tôi bị rơi vào cái bẫy của chính mình. Những cách viết lảm nhảm tản mạn bấy nay mà tôi vẫn thấy mình có lợi thế, hoàn toàn không có tác dụng gì trong dự án này. Tôi đang viết về một đề tài và một không gian mà mình không hề có trải nghiệm. Nó mang đến nhiều niềm vui nhưng cũng quá nhiều khó khăn. Ước gì mình có tài năng hơn hoặc ít ruồi đi. Cái bẫy của tôi là tôi muốn viết một cái gì đó đơn giản như câu chuyện kể, mà hay. Làm thế nào, làm thế nào. Những giới hạn hiện ra sừng sững trước mặt.

***

Đoạn trên viết tối qua.
Tối nay tôi đã phá đảo Hotel California. Tôi chơi qua được khúc outro trác tuyệt của nó. Dù dĩ nhiên, bend dây còn méo, một số chỗ còn bị vấp và không theo kịp nhịp. Nhưng vấn đề là mình chưa luyện thành thục và còn chưa nhớ hết các nốt, chứ không phải vấn đề kỹ thuật. Hai mươi năm đã trôi qua, từ khi ngồi học anh Thành đánh câu đầu của đoạn solo này, đến giờ tôi mới đi đến câu cuối. Bài nhạc không khó, chẳng qua trên đường có nhiều ruồi.

Chúng tôi thường nói với nhau, giá kể ngày xưa hồi anh em mình trẻ trâu, mà có đàn ngon, có thầy ngon, thì anh em mình oánh đàn chẳng kém gì ai. Và giờ anh em sẽ chạy xe ôm hết cả, hoặc đánh nhạc cover ở quán bar. May mà anh em trình quá phò nên đành là bỏ đam mê nhạc nhẽo mà xoay ra đi học hành rồi đi làm. Nhưng nói như vậy cũng chẳng đúng, cái gì xảy ra cũng có cái lý của nó cả, và nó là thứ phải xảy ra.

Đôi khi tôi nhìn thằng con mình, đứa con gái mình, bụng nghĩ, chúng mày có nên thích một thứ gì đấy duy nhất và xài cả đời cho niềm yêu thích đấy, để lên đỉnh cao hoặc không. Hay là chúng mày cứ như bố mày, cái gì cũng thích và chẳng cái gì cho ra hồn. Chẳng biết được. Thôi chúng mày cứ lớn lên và sống kiểu nào mà hợp với tạng chúng mày. Có cho bố mày được trở lại năm mười tám tuổi, thì bố mày cũng lại sống như đã sống thế thôi.

Nếu là một người khác, thì tôi sẽ chẳng được hưởng niềm vui sướng bây giờ. Ngày mai là một núi công việc hỗn độn mà sáng ngày ra tôi sẽ gác chân uống cafe và nghĩ về nó, công việc và tiền bạc. Ngày mai tôi sẽ tiếp tục tập Hotel để đến cuối tuần thì chơi với các bạn cho nuột. Ngày mai tôi sẽ tiếp tục nghĩ về chương tiếp theo của cuốn sách, nó sẽ phải ra như thế nào làm sao cho ổn hơn. Tôi sẽ tiếp tục nghĩ xem ca khúc đang viết dở sẽ đi tiếp như thế nào, đã ba tuần tôi chưa thể đẩy ra được câu điệp khúc dù là phần mở đầu đã rất tốt.

Còn bây giờ, thì tôi hớp nốt ly cognac này, hút nốt điếu thuốc này, bấm bấm đầu ngón tay tấy cả lên vì tập đàn, nghe nốt cái symphony này, một bản nhạc quá đẹp và tinh tế, vừa trong sáng lại vừa trầm ngâm. Nếu tôi là một người khác đi, ai sẽ sướng thay cho tôi cái lúc này.

Written by Tequila

January 18, 2018 at 2:08 am

Posted in Linh tinh

hết năm 2017 đẹp đẽ

leave a comment »

Tối ngày cuối năm, ngồi muộn lại văn phòng làm việc quen thuộc của mình. Đốt một cái nến thơm, cuốn mấy điếu thuốc lá, cafe, trà, nghe Rod Stewart với bộ bốn CD American Songbook  tuyệt hảo của ông. Tĩnh mịch và yên tĩnh, cái dàn nội địa Nhật Bản giá triệu rưỡi cho ra thứ âm thanh rất ngọt ngào.

Nói gì khi năm mới dương lịch sắp đến. Mở bọc nilon lấy ra cuốn lịch mới đặt trên bàn. Cuốn lịch được tặng, đẹp.  Trang đầu của nó, tháng Một, là gương mặt một đứa bé chẳng biết là trai hay gái, tóc bết vàng màu nắng, nó cười tinh nghịch và xòe hai bàn tay lấm lem xanh lè màu vẽ. Tự nhiên muốn biết tháng Một năm ngoái là cái gì, bèn thò tay lấy trong thùng rác dưới chân bàn ra cuốn lịch cũ vừa vứt lúc nãy, giở trang đầu của nó, thì là một cái ảnh chụp bờ sông Hội An, lòe loẹt và xấu, chả có liên quan gì, lại vứt vào thùng rác.

Một năm thật dài mà đã nhanh chóng trôi qua, với những trải nghiệm mới mẻ rất không hay ho. Thôi thì tặc lưỡi cuộc đời nó như thế, có khi những con đường bằng phẳng lại dẫn tới bùn lầy, có khi những con đường bùn lầy lại dẫn đến một phong cảnh đẹp đẽ. Những con đường bằng phẳng không làm tôi hứng thú, cho nên đôi khi con đường bùn lầy được chọn do bản tính tò mò và phiêu lưu, nó dẫn mẹ xuống vực.

Thôi thì lại tặc lưỡi, tái ông thất mã, biết đếch được, let it be.

Nhiều năm sau này, tại một quán bar cũ rích, đêm cuối năm cưa một chai whisky có vị gì đó khá tệ, tôi sẽ hỏi thằng con mình, là vào những thời điểm tồi tệ, bố mày buồn chán lo lắng và khổ sở, thấm thía sự ngu xuẩn của bản thân, thất vọng sâu sắc với những gì bố mày nghĩ bố mày là, thì mày nghĩ bố làm gì, con giai. Thằng con giai chắc chắn sẽ bảo, thì bố uống rượu và chơi game, lúc nào bố chả uống rượu và chơi game. Đúng vậy con giai. Thượng đế sinh ra rượu và các trò chơi, không phải để giúp chúng ta vượt qua được các vũng lầy, mà để chúng ta chìm ngập cổ trong bùn lầy với niềm vui vẻ. Thế mà hôm nay mày lại cho bố mày uống cái thứ tệ như này, đổi bar khác đi con giai.

Năm 2017 này còn mấy tiếng nữa là hết, tôi mở thư mục chứa những tài sản của mình.

Thư mục nhạc có gần hai chục file nhạc, tất cả đều đang dở dang. Vài ca khúc phổ biến được phối lại, vài ca khúc đang làm với các bạn, còn lại là những ca khúc và đoạn nhạc dở dang. Có những file nhạc được có mấy chục giây, rồi tắc đường, vứt đấy không biết làm gì tiếp với chúng, dù chúng khá đẹp. Hai chục file nhạc này, tính ra cũng phải cả hơn trăm tiếng đồng hồ. Có những đêm miệt mài, quên hết mọi thứ, cầm guitar gảy gảy viết viết, tạo ra một thứ hay ơi là hay, đến sáng ra nghe lại thì chả còn thấy hay nữa. Rồi hiểu rằng lúc sướng nhất chính là lúc viết nó. Đã sướng rồi thì những chuyện tiếp theo không còn quan trọng lắm. Để hôm nào phải dành một ngày ra, tự chơi tự hát nhạc của mình, thu lại cho nó có gì đó thành phẩm vậy.

Một thư mục khác, toàn là chữ. Một cuốn sách mà đặt tay vào viết mới thấy hóa ra là nó dài vãi chưởng. Mấy chục trang A4 đặc chữ mà mới chưa được đoạn đầu. Đã thế đọc lại còn thấy quá thiếu hụt, phải bổ sung da thịt cho nó. Hay là viết lại từ đầu? Hay là sửa mấy chương đầu này bằng một chai hảo hạng cho nó bay. Hay là cứ viết tiếp đi, niềm vui là trong lúc viết chứ đâu phải lúc đọc lại.

Cái hôm uống whisky với thằng con, chúng tôi sẽ bỏ cái bar ấy để đến một bar khác và uống một thứ nặng hơn, rồi tôi bảo nó. Thế nhưng mà con giai ạ, khi mà hiểu rõ sự ngu dốt và thất vọng nhất vào bản thân mình, thì bố lại dám nhảy vào chơi những cái game mà bố luôn thèm muốn nhưng trước đó thì không đủ dũng khí để chơi. Bố cứ sợ nó sẽ không ra gì, làm sao mà có thể làm nổi nhạc hay viết nổi sách đây. Bây giờ bố chẳng ngại nữa. Những game khó này không dành cho những người cứ sợ rằng người khác sẽ đánh giá sản phẩm của mình là hay hoặc không hay. Cái việc quan trọng nhất, là làm nó. Vào những lúc mà nỗi phiền muộn kéo dăng khắp phố phường, nỗi lo lắng khiến ta sợ hãi, nỗi sợ hãi ta là ai ta sẽ ra sao, thì là lúc mà ta nên ngồi vào máy tính với niềm tin tưởng vào thứ ánh sáng đẹp đẽ mà dù ta không  có nhưng ta muốn hướng tới. Ánh sáng đó sẽ soi đường, sẽ đánh tan đi những đen tối của rầu rĩ và thất vọng, sẽ cho chúng ta một vài thứ lủng củng xù xì nào đó, là của chính bản thân mình. Đó là tự do.

Hôm nay trước khi năm 2017 tồi tệ và đẹp của tôi khép lại, tôi ngắm lại tài sản của mình, một thư mục nhạc và một thư mục viết dở. Không có gì đáng phàn nàn.

Và cuối cùng thì, cái năm 2017 tồi tệ và đẹp này, với những nguy khốn và gắng gượng của nó, khiến tôi cảm thấy một cách giản dị hơn, rằng chẳng có gì quý giá và vinh quang hơn việc đêm về nhìn thấy những đứa trẻ của mình ngủ ngon và cười trong những giấc mơ thơ trẻ hâm đơ của chúng.

Written by Tequila

December 31, 2017 at 9:18 pm

Posted in Linh tinh

20/11/2017

with 2 comments

Con gái tôi múa rất đẹp, ở trường mẫu giáo hễ mà có dịp hội hè lễ lạt gì là nó lại được lên sân khấu biểu diễn múa may. Giờ đi học tiểu học cũng thế, mới vào trường được có vài tháng thì các cô giáo cũng phát hiện ra và nó lại có tiết mục múa may trong lễ chào mừng 20/11.

Sáng vợ chồng tôi đưa bọn trẻ tới trường, tôi quyết định đi làm muộn, ở lại thêm để xem con gái biểu diễn. Con gái dĩ nhiên thích tôi xem nó rồi. Nhưng mà không chờ được, tiết mục của nó là tiết mục cuối cùng, múa với các cô giáo, mà tôi thì đến giờ phải đi. Không sao, hôm trước xem nó cùng các bạn biểu diễn kết thúc học kỳ lớp múa ba – lê, là phê rồi, múa ấy mới gọi là múa, chứ lên sân khấu trường tiểu học chạy ra chạy vào quay quay uốn uốn với các cô giáo, biết ơn các thầy cô, thì cũng không có gì ngạc nhiên để mà phải xem. Đi họp phát.

Trong lúc chờ tiết mục của con (mà không chờ được), tôi xem mấy tiết mục khác. Ngoài tiếng loa đài chỉnh dở ẹc, khiến nhạc thì chìm nghỉm còn các giọng hát đều thé thé, thì tôi thấy có một vấn đề của các tiết mục. Nó cứ hơi hơi dở hơi biết bơi thế nào đó, khi các thầy cô giáo dàn dựng các tiết mục để trẻ con biểu diễn ca tụng mình. Với trẻ con, thầy cô đương nhiên là tối thượng rồi, chúng nghe lời thầy cô hơn bố mẹ, vì thầy cô cho điểm chúng. điểm kém là về nhà gặp vấn đề với bố mẹ ngay. Còn với thầy cô, những tiết mục ca tụng này có ý nghĩa gì với họ, có làm họ thấy yêu nghề hơn, có làm họ muốn cống hiến hơn? Chắc là có. Những lời tri ân mà họ cho trẻ con lên sân khấu đọc, những bài hát ca tụng vinh quang nghề giáo, có cái gì đó khiến mình phải nghĩ về những thứ tuyên truyền vốn rơi rớt lại từ những giai đoạn lịch sử mà tuyên truyền là cần thiết. Đối tượng đã đang và sẽ thấm nhuần những tuyên truyền ấy, có phải trẻ con không, e rằng có mà không sâu đậm lắm, nó sẽ sâu đậm chính trong lòng các thầy cô giáo.

Công việc được một lúc, tôi bật máy tính nghe nhạc. Chình vì là cái ngày nhà giáo, nên tôi nhớ về người thầy duy nhất mà tôi luôn nhớ đến, là ông già dạy nhạc của tôi. Cầu cho ông ấy thanh thản trên thiên đường, trong vòng tay Chúa của ông. Tôi bật lại bản Polonaise số 13 của Oginsky, bản nhạc mà ông ấy rất thích, thường chơi cho tôi nghe bằng đàn piano, và tôi vì thích quá đã tự chơi nó trên guitar, giờ thỉnh thoảng tôi vẫn gảy giai điệu của nó.

Cái ông già ấy, không bao giờ quan niệm mình là thầy giáo, chả mong tri ân gì hết cả. Ông có dạy chúng tôi chơi bài gì mà Khi thầy viết bảng, bụi phấn rơi rơi… bảo tập để 20/11 đi học thì có thể chơi tặng các cô giáo. Chứ ông đây không có bảng để mà có bụi phấn. Thế mà tôi chỉ nhớ đến mỗi ông ấy.

Xã hội chẳng có gì sai khi tôn vinh các nhà giáo. Chắc nhiều người trong số họ cũng vui khi được tôn vinh, được có một ngày cả thiên hạ ca tụng, để còn cảm thấy nghề của mình được tôn trọng, vui với đồng lương chết đói. Những người không thấy vui lắm với ngày này, chắc hẳn là các thầy cô giáo ở những biên cương hải đảo xa xôi. Những nơi chả có cha mẹ học sinh nào đến tặng hoa họ, hát hò ca tụng họ cả. Những nơi mà chỉ cần bọn trẻ con có đến trường, là họ đã vui rồi. Như cái bà giáo viên già ở đầu bản Sín Chải nhà tôi, chả chồng con gì, cả đời chỉ dạy học cho bọn trẻ con miền núi mà chả đứa nào nào coi trọng chữ nghĩa. Niềm vui của bà ấy là xin được gạo, để nấu cho bọn trẻ bữa trưa, cho chúng có lý do mà tới trường và không trốn đi chơi. Đấy là những người mà tôi ngưỡng mộ và muốn ca tụng họ, dù đi dạy học cũng là một nghề và họ cũng đang làm nghề mà thôi, nhưng họ có tình thương dành cho bọn trẻ con và niềm mong muốn từ năm này sang năm khác, làm sao để bọn trẻ con ấy găm được dăm ba cái chữ trong đầu, để cuộc sống chúng biết đâu dễ thở hơn. Nếu không có tình thương ấy, thì chẳng có đồng lương nào hay niềm vinh quang nào giữ được chân họ quá mấy tháng ở những góc núi mảnh rừng khuất nẻo, đêm tối hun hút buồn tênh chán đến nỗi ma quỷ cũng chẳng buồn hiện ra.

Và tôi cũng nhắn một cái tin cho mẹ tôi, bà ấy là một nhà giáo. Bà ấy luôn thấy vui với những điều mà tôi cho là phù phiếm, khi đến 20/11 được học sinh đến nhà tặng hoa. Bà thường có rất nhiều hoa, hoa cắm đầy nhà, đầy các xô chậu vào ngày 20/11 khi bà còn trẻ. Giờ bà đã hưu rồi, mấy năm nay, đến 20/11 bà chẳng còn có nhiều hoa nữa. Để tôi về bảo hai đứa con đi mua hoa tặng cho bà. Tôi nghĩ, chỉ cần bọn trẻ con biết bà cũng là cô giáo, thế là bà vui rồi.

Written by Tequila

November 20, 2017 at 12:00 pm

Posted in Linh tinh