Teq's Blog

Linh tinh 27/7/2017

Posted in Linh tinh by Tequila on July 27, 2017

Facebook khiến cho mọi thứ dễ dàng trở nên tiêu cực và mọi người chỉ cắm đầu vào những tin xấu mà không thấy rằng tin xấu thì luôn có mà tin tốt thì cũng chẳng tốt đẹp gì. Bọn Nga vs bọn Mỹ, em Nga vs anh Mỹ, Đồng Tâm sai lòi vs chính quyền sai lòi, châu Âu nhân đạo vs châu Âu bản sắc, Việt Nam hòa bình vs Việt Nam đầu gấu quyết không chịu nhục, Voọc Sơn Trà vs Voọc du lịch, Formosa làm thép vs thuyền thúng đói nghèo, dân chủ lưu manh vs quan chủ lưu manh, dân phòng vs hàng rong, ô vs áo mưa…. toàn thứ nhảm nhí.

Loài người là một loài mà Chúa đã bảo là chúng mày toàn tội lỗi hư hỏng đến ngày bố sẽ phán xét hết, Phật thì đã bảo là chúng mày nên ngồi xuống đợi cuộc đời qua đi sống làm cái gì.

Cách đây 100 năm loài người có 1, 5 tỷ và bây giờ là hơn 7 tỷ. Mà đó là một trăm năm người ta giết nhau ác liệt vô cùng so với cả ngàn năm trước đó. Sự tăng trưởng này tự thân nó là tai họa. Nhân đạo và hòa bình đồng nghĩa với sự tăng trưởng khủng khiếp về số lượng nhân mạng, đồng nghĩa với tàn phá thiên nhiên và khai thác cạn kiệt năng lượng. Tiền đâu mà nuôi cả một đống chúng mày. Một thằng Bắc Âu xứ thiên đường tiêu tốn không biết bao tài nguyên mà vì thế bao nhiêu số phận phải khổ ải rên xiết ở những vùng đất khác. Một châu Âu cổ súy văn minh và nhân đạo, sau khi đã giết chóc và tàn phá cả thế giới mấy trăm năm, nay vướng vào cái bẫy nhân đạo của chính mình, bọn chúng hoặc phải chấp nhận nhìn đất tổ tiên tràn ngập giống loài ngoại lai, hoặc phải tổ chức những cuộc thánh chiến kiểu mới. Bọn da trắng luôn đánh giết lẫn nhau và đánh giết thế giới, nay không lẽ gì bọn chúng lại không tiếp tục. Bọn Tàu sau vài thế kỷ bị phương tây bắt nạt, nay chúng đã trỗi dậy trở lại thành một đế quốc, những năm tháng lẹt đẹt mà chúng còn đẻ ra vô số China Town trên toàn thế giới, nay không lẽ gì chúng lại không làm tất cả để trở nên một Đại China Town trung tâm địa cầu. Mấy thằng láng giếng phọt phẹt hãy lựa chọn, theo làm chư hầu hoặc khởi nghĩa. Đại Việt oai hùng không hề có đóng góp gì cho văn minh nhân loại, nhưng tồn tại bằng cách đẻ khỏe và oánh nhau tít mít, không tiến được phương bắc thì tiến về phương nam, nay chẳng còn phương nam nào mà tiến nữa, tự nhiên bâng khuâng trăn trở chả biết đi đường nào.

Thế mà lên mạng thì đọc toàn những thứ băn khoăn rởm rít. Chả có gì băn khoăn cả. Tiền vẫn phải kiếm, cơm vẫn phải ăn, internet vẫn phải dùng, con cái vẫn phải cho học tiếng Anh và học trường điểm, bỏ đôi nghìn đô xin cho con vào trường rồi chửi cô hiệu trưởng ăn tiền cho bõ tức. Bảo vệ cây cối nhưng cứ hở ra có mảnh đất manh chiếu nào là phi vào mua dựng nhà dựng đất cắm dùi bất kể xung quanh không có cái cây nào. Kêu ca không khí ô nhiễm nhưng nhà ai cũng đôi ba cái xe cả ô tô cả xe máy. Chửi bới tiêu cực nhưng quán chè đá nào cũng có sẵn phong bì để bán do nhu cầu là rất nhiều. Kêu ca môi trường nhưng chẳng còn mẹ nào xách làn đi chợ cả, tuyền túi nilon. Chửi bọn bắt nạt Voọc nhưng du lịch Đà Nẵng luôn là lựa chọn số một do đất ấy núi biển đẹp quá đi, lại còn rẻ, tỉ lệ đất ấy cỡ nghìn voọc du lịch vs một voọc chà vá xịn, tính nào thì tính. Chửi nhiệt điện thủy điện nhưng nhất định phải bật điều hòa và nhân tiện chửi luôn sao điện cứ tăng giá. Chửi bọn binh lính và bọn vua quan hèn nhát để ngoại bang uốn lưỡi cú diều, ngoài biển phong tỏa thuyền bè, nhưng con trai tôi phải đào tạo thành kỹ sư bác sỹ, sau còn ra nước ngoài định cư, tuyệt không thể cho bọn chúng thành võ biền chỉ luyện võ luyện bắn súng đặng bảo vệ tổ quốc, nhỡ chúng chết mũi tên hòn đạn tôi khóc chứ ai. Tổ quốc đầy bà mẹ VN anh hùng nhưng Oh no, not me, I never lose control @Kurt Cobain – The man who sold the world – RIP anh.

Ai nộp đầy đủ thuế thu nhập cá nhân, hơi ít. Ai nộp đủ thuế thu nhập doanh nghiệp, dĩ nhiên chẳng phải doanh nghiệp của anh em mình rồi. Ai trồng rừng phủ xanh đồi trọc, điên à, trồng rừng đến bao giờ mới có thu nhập, mà với bọn quan lại này không ai làm cái gì dài hơi vài chục năm như trồng rừng. Ai làm điện gió, điện mặt trời, mấy cái thứ đấy đắt lắm tốn diện tích nữa đất đai còn để trồng rau. Điện hạt nhân rẻ khỏe đấy mà nhỡ nổ thì sao. Tiên sư bọn cảnh sát giao thông, nhưng đừng lo đi đâu xa cứ găm đôi tờ tiền trên tap-lô bị cảnh sát gọi xử lý ngay. Tiên sư bọn y tế mất dạy, nhưng bà mẹ thành phố nào cũng có 20 số điện thoại bác sỹ các loại có việc gì là anh ơi chị ơi ngay lập tức.

Tiên sư bọn Phường xã. Mười năm trước tôi lấy vợ, cũng phải biếu chúng 500k, vì tôi lục tung giấy tờ quả nhiên không có tờ giấy nào chứng minh được là 3 năm lưu lạc Moscow chưa từng lấy vợ. Để chứng minh cái đó, thật không biết phải làm thế nào, gửi đi gửi lại sang Sứ quán chắc vợ chán lấy thằng khác mất, thôi biếu anh ngoài phường, anh giải quyết rất chuẩn, có 3 ngày là xong. Không thì tôi không kịp đăng ký kết hôn. Nhưng tiên sư anh ăn của tôi 500k nhé, đến giờ nhìn mặt anh tôi vẫn còn thù.

Nói tóm lại, hãy cố mà tồn tại, đọc sách nghe nhạc cho thấy mình là ưu tú. Mà quên mất mà là kể ra tôi cũng chẳng đủ tiền với lại cũng không muốn trả đủ bản quyền cho đống phim, đống nhạc nghe hàng ngày. Phiên phiến thôi.

***

Nói tóm lại lần nữa, là sinh ra trên đời đã là ăn hại và phá hoại rồi, lại còn đẻ thêm hai đứa ăn hại và phá hoại nữa, thế cũng là phê rồi. Lại còn may mắn vô vàn, vì thế hệ 7x đời cuối của chúng tôi, cho tới nay đã gần bốn xịch, được coi là một thế hệ đặc biệt trong bốn nghìn năm lịch sử được sống trong hòa bình và hơi phát triển, cũng không có mong muốn gì hơn.

Tôi viết ba lăng nhăng đêm nay trong hoàn cảnh đọc lung tung tin tức biển Đông. Những chuyện này luôn khiến tôi băn khoăn. Không chỉ băn khoăn, mà còn thấy mình trẻ lại, như hồi hai mươi tuổi vậy. Đất nước này mới gọi là tạm yên tiếng súng có từ 1989, khi ấy tôi bắt đầu được theo ông thầy già học đàn.

Vô vàn những biện luận nửa đùa nửa thật, những suy nghĩ vớ vẩn lăng nhăng, đều không thể xóa hết được một vấn đề, là tôi vẫn là một thằng Việt Nam. Mà nói gì thì nói, máu của một thằng Việt Nam bao giờ cũng là máu oánh nhau dù tan nát hết cả. Chả nói đâu xa chứ lão lính già, tức bố tôi, đang ngủ dưới nhà, chả thèm bàn gì chính trị chính em nữa cả chỉ thích chơi với cháu, nhưng lão lính già ấy cũng từng đánh nhau tá lả. Thế hệ của ông tôi, có ba anh em, thì một ông lọ mọ trong hầm chỉ huy của tướng Giáp, một ông lái xe trên đèo Điện Biên, một ông lăn lộn chiến hào A1.

Đến thế hệ của tôi, sống trong hòa bình, chỉ là tôm tép trong xã hội, mỗi khi ngoại bang gây hấn thì đều day dứt băn khoăn. Nhớ lại mười năm trước, uống rượu nhảm với bạn Kỳ trong đêm ngoài sân gió lạnh, bàn về nếu giờ chiến tranh với Khựa thì làm gì. Chúng tôi thống nhất rằng, rất rất trẻ trâu, rằng nếu có vợ con thì lo sao cho vợ con ở một nơi an toàn, mình vác vợ con chạy trước cho họ an toàn đã. Tàu Khựa có chiếm cả VN cũng kệ mẹ, chạy đã, đéo ai hơi đâu chết sớm để bảo vệ cái quốc mà lãnh đạo hay quân đội im thít thế này.

Chạy xong rồi, vợ con ở chỗ an toàn rồi, thì anh em mình sẽ tìm xem có đội du kích quân nào đó, ở bên Lào chẳng hạn. Mình sẽ tham gia vào đội đó, và chiến đấu cùng đội đó, khởi nghĩa chống lại ngoại bang như cha ông đã làm thế bao đời. Và chết trong đội quân du kích lem nhem ấy như thường lệ.

Tôi nghĩ cái mảnh đất lởm khởm và cái dân tộc lởm khởm này, tồn tại được cho đến nay, ngoài việc không làm được việc gì ra hồn khiến bọn ngoại bang bó tay chả biết làm gì với chúng mày, thì còn vì luôn nuôi dưỡng được một tinh thần yêu quê hương, nông dân nhỏ nhen Chí phèo, nhưng nhất định các bố phải sống và chết trên đất của các bố. Bất kỳ triều đại nào chính thể nào có tệ hại đến đâu, có bị tàn lụi đến đâu, dù ngoại bang có hay ho đến đâu, thì vẫn có vô vàn những thằng dở hơi vẫn nhất định tụ tập thành nhóm, bền bỉ chiến đấu dù địch chết một mình chết mười, vẫn cứ kiên trì cho tới khi về lại được ruộng vườn tổ tiên, rồi lại thành lập ra một triều đại dở hơi khác để ngoại bang bạt tai đá đít. Chả sao, tao phải sống trên đất tao rồi tính.

Hôm nay xem thời sự, điểm tin tri ân người có công với cái lọ cái chai, nhìn hình ảnh mấy bà mẹ VN anh hùng thấy ngậm ngùi quá thể. Khổ thân các mẹ, đẻ ra một lũ con, nhiều con trai, rồi ông nào cũng như ông nào, chả hiểu sao không yêu chuộng hòa bình gì cả, cứ cầm súng. Đất nước này mà giờ lại có chiến tranh, lại có ngoại bang xâm lược, thì lại khổ thân các bà mẹ. Con trai của các mẹ dù đang làm văn phòng vô nghĩa, dù đang chả biết làm gì ngoài tán gái, ăn chơi, đàng điếm nhố nhăng, uống bia nói nhảm ngu xuẩn, hay ngơ ngác như lũ bò trong các khu công nghiệp. Nhưng các mẹ nên hiểu rằng hễ ngoại bang đến bắt nạt bọn đàn bà, là cái lũ dở hơi cám lợn thật chán chả buồn chửi ấy, mười thằng sẽ ít nhất có bảy thằng cầm súng. Trong bảy thằng ấy sẽ chết năm thằng. Còn hai thằng sống sót sẽ đẻ ra một lũ con chả được dạy dỗ gì cả và lại dở hơi cám lợn, cho tới khi có một cuộc chiến tranh mới. Các mẹ có thể tự hào đồng thời xiết bao buồn bã.

Cái lũ giai Việt đen đen bẩn bẩn, đá bóng chả biết đá, văn chương chả viết được gì ra hồn, triết học bằng không, ngôn ngữ vay mượn, chữ viết chả có, nhạc nhẽo nghệ thuật cũng không, gày yếu như con cò, ngu ngốc đến nỗi chả bao giờ có nổi một chủ thuyết cho mình, chính bọn chúng, bằng cái chết, đã tồn tại được và có thể nói là không thể bẻ gãy được.

Tôi luôn luôn ghen tị với cha ông tôi. Tôi sướng hơn các ông ấy. Nhưng tôi không được làm một việc tốt nhất mà một người đàn ông VN có thể làm, là xách AK lên chui xuống hào, nhảy lên máy bay và phi, lái xe trên đèo bom nổ hai bên.

Mà tôi lại phải làm văn phòng, đọc sách, đánh nhạc, những thứ quá trừu tượng với một thằng giai Việt.

Linh tinh 7/3/2017

Posted in Linh tinh by Tequila on March 7, 2017

Ta chẳng dại gì như Kinh Kha

Nhưng cũng điêu linh lúc nhớ nhà

Người xưa chống kiếm qua sông Dịch

Ta vung bút loạn bến Thương hà

                      (Loạn bút hành – Tiến Thanh)

Cỡ nửa tháng trước, bạn post mấy câu thơ này lên facebook, thấy hay quá đọc một lượt nhớ luôn. Rất ít khi tôi nhớ được thơ, bài này cỡ hai mươi câu mà nhớ được bốn câu đầu thôi là được rồi. Đọc phải thơ hay, cảm giác không khác gì bị mất ví tiền. Chốc chốc lại lẩn quẩn bâng khuâng nghĩ đến nó. Mà tôi cứ ngờ ngợ đã đọc mấy câu thơ này ở đâu rồi, chắc có khi hồi TTVN mười mấy năm trước bạn nào post tôi đã từng đọc qua, đã từng thấy hay nhưng rồi câu thơ hay trôi đi đâu. Nó không trôi hẳn, mà dập dềnh vướng vào đâu đó trong ký ức, qua hết thời hoa niên hai mươi, đến nay gặp lại thấy nao lòng.

Thơ mà tôi thích, thì phải có nhạc tính và hình ảnh, mấy cái thơ cảm động yêu đương thường chẳng vào đầu. Chống kiếm qua sông là một hình ảnh đẹp. Tôi tưởng tượng vị tráng sĩ chắp tay bái biệt bạn bè, lên thuyền qua sông dấn thân vào chốn nguy nan, tất không có ngày gặp lại. Tráng sĩ bước lên thuyền, ngoảnh đầu nhìn các bạn lần cuối, rồi quay đầu, ngược gió tóc bay, mặt sông gợn sóng. Chàng đưa tay qua vai tháo thanh kiếm khỏi lưng, chống xuống mũi thuyền, chàng úp hai bàn tay lên đốc kiếm, dồn sức nặng thân người vào nó, khẽ nghiêng đầu những muốn quay lại lần nữa nhìn các bạn mình vẫn đứng bên bờ lau đang xa dần. Ở cái thời của chàng, chưa có phim Hollywood sến súa, chưa có tiểu thuyết ngôn tình, chưa có những mô típ được người ta nhồi vào đầu từ trẻ thơ, để chàng có thể lồng mình vào một cảm xúc nào đó mang tính hoa lá tự sướng. Chàng chỉ có đôi thằng bạn đang ngậm ngùi nhìn theo ở phía bờ lau sau xa dần sau lưng kia, một thanh kiếm, một con dao trủy thủ, một tấm địa đồ, một cái đầu lâu của kẻ nghĩa sĩ đã lấy đầu mình làm vật cống giúp chàng gặp được kẻ mà chàng muốn sát hại.

Người đời sau kể rằng chàng có làm một bài thơ. Phong tiêu tiêu hề, Dịch thủy hàn/Tráng sĩ nhất khứ hề, bất phục hoàn. Dịch lời Việt rằng: Gió đìu hiu hehe, nước Dịch lạnh/Tráng sĩ một đi hehe, đéo trở về. Chẳng biết bài thơ này có thực là chàng làm hay không, hay mấy thằng bạn ở bờ lau kia làm, hay đời sau làm rồi gán cho chàng. Chỉ biết rằng cái lúc chống kiếm qua sông ấy, lòng chàng cô đơn vô hạn. Bất kể chàng có quả viết ra hai câu thơ kia hay không, thì cái việc chàng làm và sự lãng mạn của nó cũng như tính bi tráng của kết quả, cho thấy chàng đúng là một nhà thơ. Chỉ có bọn nhà thơ mới mơ mộng đến như vậy. Người ta có thể viết ra thơ ca, hoặc sống một cách thơ ca, thì đều là nhà thơ cả.

***

Tôi cũng là một nhà thơ, dù tất nhiên không làm được bài thơ nào ra hồn cả, mặc dù đã từng thử chứ không phải không. Tôi không có khả năng cô đọng nhạc tính và hình ảnh chỉ trong một hai câu ngắn. Muốn có nhạc tính và hình ảnh nào đó, tôi phải gõ một gang tay màn hình. Tuy vậy tôi vẫn là một nhà thơ, cho dù tôi không thích thơ lắm và không mến mộ nhiều nhà thơ. Nhưng mỗi ngày, nếu mà hôm đó cuộc đời không quá tệ, tôi vẫn có những bài thơ nho nhỏ.

Ví dụ dạo này tôi hay đi xe đạp đi làm, thay vì xe buýt. Thằng cu bảo vệ chỗ tôi, bảo, sao anh để xích căng thế, không hạ xuống đi cho nhẹ. Tôi bảo tôi thích thế. Tôi thích xích xe phải căng, để khi ngồi lên bắt đầu đạp, thì phải hít thở ngon nghẻ, rồi chỉ dùng lực của đùi sao cho xe vẫn từ từ lên tốc mà người không vặn vẹo. Đó là sự sung sướng, thơ ca vây quanh mình. Và trong khi ấy, thì tôi nghe một bản concerto, hoặc một bản rock cổ, hoặc một bản nhạc sến quê mình dạo này hay nghe Lệ Quyên, thậm chí nghe suốt nhạc sến Khựa của Đặng Lệ Quân, tôi từ từ đạp xe và ngóc cổ ngắm những nếp nhà cũ của Hà Nội xa xưa còn sót lại, hay ngắm những cửa hiệu mới đẹp long lanh tưởng châu Âu mới có, hoặc ngắm một cô nàng phóng xe máy vượt qua mà nhìn thoáng qua tôi đã biết là nàng đang yêu hay không, hoặc liếc mắt lừ một thằng taxi mới học lái xe cứ tưởng ngoằn nghèo mới là hay tạt cả đầu xe đạp. Và trong lúc đó thì tôi nghĩ lung tung, ít khi nghĩ về vấn đề cá nhân của mình, thường là nghĩ về một vấn đề oằn tà là vằn gì đó, mà nhất định lúc nào đó tôi sẽ viết, mà phải say rượu mới viết được, ví dụ một đề tài tôi đang nghĩ, là loài người tiến hóa được cho đến giờ vì lúc nào cũng mơ tưởng và tin vào những thứ hoang đường. Dở hơi, hoang đường, ngớ ngẩn, chính là những pho bí kíp mà loài người nắm giữ, nên nói thế chứ AI có phát triển đến đâu thì cũng không qua được con người. Thông minh sáng suốt và độc ác thì có thể AI làm được, chứ dở hơi biết bơi và sến sẩm thì khó đấy.

Hoặc tôi, trong lúc đạp xe, ngồi xe bus, phóng ô tô trên cao tốc, chơi game, vẫn luôn nghĩ về những truyện ngắn thậm chí tiểu thuyết mà một ngày kia tôi sẽ viết. Tôi viết liên tục trong những lúc đó, trong đầu tôi. Mọi thứ tôi viết được ra trong đầu đều chán, và thế là tôi không gõ chúng ra nữa. Nói chung không có ý nghĩa gì khi mà mình cố làm ra cái gì mà khi mường tượng mình đã thấy chán mẹ nó rồi. Thế mà vẫn thử làm hết lần này tới lần khác, thế mới gọi là nhà thơ. Về cơ bản, tôi luôn cố gắng để những người xung quanh mình, thân yêu nhất của mình, thấy là và được chứng minh cho là, tôi là một người bình thường, tử tế. Tuy vậy tôi vẫn hiểu mình là một thằng nhà thơ dở hơi, mà cực dở hơi ở chỗ là lại còn không làm được thơ. Như thằng em trai tôi, trong một đêm hai anh em say rượu, vài năm trước, đã nói một câu khiến tôi nhớ mãi. Em biết anh chỉ thích chơi game, vậy chơi game đi, việc gì phải khổ.

***

Tôi ít uống rượu.

Tôi hay nói về uống rượu nhưng thực ra tôi uống ít. Tôi chỉ uống rượu khi có dịp nào đó, hoặc ngồi với bạn thân. Rượu tôi uống chia làm hai loại. Một là loại rượu uống cực nhanh say, đấy là khi uống với anh em. Hai là loại rượu uống không bao giờ say, đó là loại rượu công việc. Ngoài ra có một loại rượu hiếm, là loại rượu uống say êm ái, đó là khi đầu mình trống rỗng, không buồn vui, không trình bày đời anh đời tôi, không cả bàn về nghệ thuật hay lịch sử cái con mẹ gì cả. Không cả tình yêu không cô đơn không ước vọng, chỉ là rượu này ngon đấy quá ngon đi ạ.

Và có một loại rượu ngon hơn nữa, như loại tôi đang uống đây. Đó là một chai whisky tệ hại về mặt vật chất của nó. Nhưng nó xuất hiện trên bàn tôi vào đúng cái lúc mà tôi không biết viết gì với bản thân tôi, tôi không biết nói gì với mình. Tôi ngồi vào bàn khi nó còn một nửa, tức 350ml, bây giờ thì tôi vừa mới dốc hết chỗ còn lại vào cốc. Các bạn tôi chắc sẽ cười chê nếu mà tôi lại phê vì một chai rượu tệ như vậy.

Nhưng tôi phê rồi. Thế giới trở nên sáng rỡ và đẹp đẽ, sau 350ml whisky. Tất cả những phiền muộn của thế giới này đều không còn nữa. Người xưa chống kiếm qua sông Dịch, ta vung bút loạn bến Thương hà. Cảm ơn anh nhà thơ, em tuy cũng là nhà thơ nhưng do không làm được thơ nên em cứ lập lờ trôi. Nếu em mà làm được thơ, thì em kệ mẹ thế giới. Thế giới này thực ra chỉ có nghệ thuật là đáng kể, tất cả những thứ khác chúng ta lừa nhau.

***

Và tôi muốn nói, à tức là 350ml whisky nói, là tôi chẳng còn gì muốn nói nữa hết.

Có tiếng rào rào trên tán lá xà cử ngoài cửa sổ, có thể trời đã mưa. Mà tôi không tin lắm. Tôi sẽ phải mở cửa ban công thò đầu ra để kiểm tra. Đúng là mưa thật, thật là kỳ diệu. Và giờ, với 350ml whisky đã uống, với một đống từ ngữ vừa gõ trên, tôi cảm thấy hài lòng. Chỉ bởi vì tôi đã ngồi gõ một bài vớ vẩn như này, chỉ vì nửa tháng trước trót dại đọc phải mấy câu thơ.

Hoa đào năm mới

Posted in Linh tinh by Tequila on February 10, 2017

Trưa nay thấy thư thái, bụng thì mới hơi đói do sáng ăn sáng cafe muộn, bèn nghe nhạc viết lách tí. Bây giờ thích hợp nhất là lại lôi con sonata cho cello & violin tên Arpeggione của anh Schubert ra nghe. Bản này rất hay, mà quái ở chỗ nghe lúc nào cũng thấy hợp, buồn vui lo mừng sốt ruột thoải mái gì cũng nghe được hết. Giai điệu nhiều chỗ rất quen, mà mãi vẫn chưa nghĩ ra là quen thế nào. Nhạc Việt thấy có quả nhạc đỏ Người Hà Nội của cụ Nguyễn Đình Thi, cái đoạn “Mắt người sáng láng vầng sao thắm tươi” rất giống với một câu trong chương 2, nhưng không chắc lắm vì mới giống được có 70%. Mà thôi, không sa đà vào chuyện này, vì nhỡ cảm tính nhận định sai bọn nó chửi bỏ mẹ. Chỉ biết rằng từ khi nghe ròng rã các anh thiên tài âm nhạc cổ điển, tôi đã tự xây dựng được cho mình một hình dung riêng về lịch sử nền tân nhạc Việt Nam.

Bây giờ là 12h45 trưa, ngồi cho tới 2h, sau đó sang đường làm cái bánh mỳ, rồi có một cuộc họp, rồi sẽ về nhà sớm đón trẻ con, chuẩn bị quần áo, mấy bố con nhảy xe khách lên Sapa. Tết này chưa lên Sapa, giờ mới lên để dự lễ hội, ăn nhậu với các đại ca. Vợ lên trước 2 ngày, chụp ảnh hoa đào nở trong sân nhà đẹp quá, khiến tôi sốt ruột chỉ muốn đi ngay.

 

16649549_10212019576391586_7143623063241454391_n

***

Sapa, hay nói đúng hơn là bản Sín Chải, từ lâu đã trở thành nhà của tôi, cho dù vì bận rộn quá mà một hai tháng tôi mới lên ở được hai ba ngày rồi lại về. Câu chuyện về dự án Thung lũng khói xanh của tôi, viết ra thì lãng mạn thế, chứ nó chẳng lãng mạn mấy, nó là một việc thực tế. Là thời gian, công sức, tiền bạc, quan hệ, con người. Sau nhiều năm, chúng tôi vẫn kiên định với nó, bởi vì ở trên đó rất sướng và vui.

Chúng tôi đã thử làm nhiều việc, nhiều cách, nhiều giai đoạn khác nhau. Trong những chuyện đặt ra từ cái năm 2012 khi tôi viết entry Thung lũng khói xanh, chúng tôi vẫn bám sát, chỉ trừ có việc là chuyển lên ở hẳn và cho con cái học hành trên đó. Quán tính công việc vẫn giữ chúng tôi ở lại Hà Nội, còn trẻ con thì lớn lên rất nhanh. Bọn tôi vẫn còn ở Hà Nội nên trẻ con đi học ở Hà Nội thôi, chứ lên bản sao được. Cho dù, không chắc là học ở Hà Nội hay học với tụi trẻ H’mong, cái gì thì tốt hơn, nhất là ở cái thời đại Internet này.

Tôi đã dựng được ngôi nhà này từ năm 2013, tuềnh toàng trống huếch trống hoác. Nó cứ tàn tạ như thế suốt mấy năm, cho tới năm ngoái thì chúng tôi cho sửa lại, bây giờ ở quá ngon rồi. Có lẽ cũng còn ít khe hở, cần phải trám thêm gỗ cho kín. Nhà tôi ở đầu núi, trên một mô đất cao, là nơi hứng trọn mọi con gió thổi từ Thác Bạc dọc theo thung lũng về, tóm lại gió rất kinh. Cái hồi nó trống trải gió lồng lộng vào nhà như thế, trẻ con thì đứa hai đứa bốn tuổi, chúng tôi vẫn trải đệm, đốt bếp lửa, cho chúng ngủ được mà không cảm cúm. Nữa là bây giờ khi nhà đã khá kín gió, sạch sẽ thơm phức, có gác xép gỗ để chui lên ngủ. Vừa rồi vợ tôi đã sai thằng ku Câu đi mua được về một đống gỗ cũ, chúng tôi sẽ lợp đám gỗ ấy lên mái theo đúng kiểu, thế là sẽ có một nhà H’mong đúng chuẩn mái gỗ pơmu, rất đẹp trai. Chúng tôi cũng đã có một quả cối giã gạo chạy tự động bằng nước trên núi chảy về, thứ mà xung quanh đã thất truyền.

Còn bọn trẻ con của chúng tôi, tuy chúng không ở hẳn trên này được, nhưng coi như chúng đã lớn lên song song giữa Hà Nội và Sín Chải. Tỉ trọng tuy có chênh lệch lớn, nhưng tôi chắc rằng sau này khi chúng lớn lên, ký ức tuổi thơ của chúng sẽ có nhiều núi non, bờ suối, con lợn con trâu.

***

Quán tính công việc giữ tôi ở Hà Nội. Ở Hà Nội có lương tháng, có vô vàn các kế hoạch công việc, những thất bại và những hy vọng mới. Nói chung tôi không phải kiểu người năng động thích bay nhảy. Tôi ở mãi một góc Hà Nội không chuyển đi đâu, có thể nói là sinh hoạt chỉ vỏn vẹn trong bán kính 3km từ nhà. Từ khi đi làm tôi chỉ làm một chỗ, hầu như không có ý định thay đổi chỗ làm. Tôi quan tâm tới việc mình muốn làm cái gì và phát triển các ý tưởng của mình, hơn là lương lậu hay đãi ngộ. Thôi thì công việc chính này của tôi, tôi cứ làm nó. Tôi có tính ngoan cố, định làm cái gì thì cứ làm cho được. Cái nhà trên bản cũng thế, có lúc này có lúc khác, nhưng chúng tôi sẽ giữ nó và sẽ làm cho nó thành một chỗ đẹp đẽ.

Đã gần năm năm kể từ khi chúng tôi dựng cái nhà. Nói thì dễ làm thì khó. Cho đến nay chúng tôi vẫn chưa giúp gì được anh em H’mong của tôi. Toàn họ giúp chúng tôi thì có. Cái suy nghĩ đơn giản ban đầu rằng, làm thế nào để anh em trên bản có thể dùng văn hóa của mình, giữ văn hóa của mình, để từ đó ra thu nhập… nhanh chóng đối diện với một thực tế là đứng trước cơm áo, hay nói gọn là tiền, thì cái gì ra tiền nhanh hơn cái đó sẽ được ưu tiên. Với cáp treo Fansipan (mả bố cáp treo) và lượng khách du lịch tăng đột biến ở Sapa, thì quá trình Kinh hóa và thương mại hóa những sắc màu bản địa càng diễn ra khốc liệt. Hiện giờ trong các anh em, chỉ còn có duy nhất anh Minh là vẫn luôn mặc đồ truyền thống. Còn lại, tất cả đã mặc đồ tây và chỉ còn lôi đồ truyền thống ra khi có lễ lạt hay ma chay cưới hỏi. Bọn trẻ con (tức là bọn trẻ con năm nào chứ giờ cũng thanh niên cả rồi), chắc chỉ có dí súng vào dầu hay dí tiền vào tay thì chúng mới thèm mặc đồ truyền thống.

Những công việc triển khai trên đó thì, khi có mặt chúng tôi (hay đúng hơn là vợ tôi) thì mới được thực hiện đúng ý. Còn không thì có vô vàn lý do hoặc vô vàn bữa rượu sẽ chen vào các kế hoạch, lối sống của họ thế, không thể bảo được anh Chư phải thay đổi cách làm việc thâm căn cố đế của anh ấy, để làm cùng bọn tôi. Chúng tôi đã nghĩ nhiều cách, nhưng cuối cùng hiểu rằng khi nào chúng tôi còn chưa ở hẳn trên đó, thì phải từ từ rồi từng việc từng việc nho nhỏ gom góp lại, không thể ào một phát là triển khai hẳn ra một cái gì luôn. Muốn ào một phát, thì phải có chính quyền hay tổ chức nào đó hỗ trợ, phải có một cục tiền, và rất dễ là khi có cả hai điều kiện đó, thì chính chúng tôi khéo lại thay đổi thành một dạng khác chứ không còn tự nhiên như bây giờ.

Cứ khoảng 2 năm, bối cảnh lại thay đổi. Trước đây khi bắt đầu cáp treo được thi công (mả bố cáp treo lần nữa) thì nhiều chuyện đã thay đổi, bây giờ con đường mới sắp được mở dọc thung lũng (mả bố con đường) sẽ đem đến nhiều thay đổi nữa. Sau khi anh Chứ mất đi, anh Chư tiếp bước trở thành thầy cúng rồi, oai lắm. Trong bản hoặc bản khác hễ có việc gì là anh Chư lại đi uống rượu. Hoành tráng thế nên ông ấy chẳng cần quái gì ở tôi, chỉ cần thỉnh thoảng lên uống rượu với nhau cho vui, say rượu còn bảo tôi là “anh em mình giống như cùng cha mẹ đẻ ra”. Cảm động lắm, nhưng mà đúng là mình chẳng giúp được gì cho anh ấy cả, anh ấy chả cần, chỉ cần làm một thằng anh em là được rồi.

Thế nên năm nay, chúng tôi quyết tâm làm nốt nhà, vườn, khu vệ sinh… cho thật ngon nghẻ, thật đẹp, cây cối xanh mướt hoa nở tưng bừng. Rồi chúng tôi sẽ cho người ta thuê nhà ở, cho thằng Câu con anh Chư làm việc chăm sóc nhà cửa, có tí thu nhập. Không nhanh để ra tiền, cho nó thấy là có cửa kiếm tiền, là cách kiếm ăn tốt… thì sang năm nó lại như bố nó, chả cần gì ở tôi, chỉ cần làm thằng chú của nó là được rồi.

***

Đúng ra thì cũng chỉ cần làm em ông Chư, làm chú của thằng Câu, là quá oách rồi. Bây giờ tôi lên bản, đã không còn là khách, mà là một người anh em. Tuy nhiên tôi rất tiếc rẻ nếu đến thế hệ thằng Câu, lại cứ quần bò áo khoác, dẫn khách đi cáp treo Fansipan (mả bố cáp treo phát nữa), mà để mai một hết những nét văn hóa truyền thống đẹp đẽ. Cho nên quan điểm của tôi về dự án Thung lũng khói xanh không hề thay đổi, mà sẽ phải điều chỉnh theo điều kiện thực tế.

Làm xong cái nhà này, chắc chúng tôi sẽ làm thêm cái nhà nữa. Một nhà để cho thuê, một nhà chỉ để mình ở và các bạn bè thân của mình lên ở. Chứ bây giờ cái nhà đẹp rồi, cho khách lạ thuê chẳng thích tí nào. Nghĩ đến việc chỗ uống rượu của mình, mà lại đem cho mấy thằng tây balô xì xà xì xồ thuê ở, thấy bực bực. Nhưng thôi, bọn bố sẽ thu tiền của chúng mày để trang trải cho nỗi bực dọc này.

Bố sẽ bày một chỗ uống rượu thật đẹp ở hiên nhà, dựng mấy khẩu súng giả, rồi vừa uống rượu vừa ngắm mây bay, vừa chơi trò sniper với chúng mày, bắn rụng mấy toa xe như mấy con nhện bò trên cáp treo. Đấy, chiến khu Sín Chải, nơi khởi nghĩa chống lại nền công nghiệp du lịch rẻ tiền ăn xổi, bắt đầu bằng mấy cái bé bé như vậy. Núi còn nhiều, ruộng đất hoang của anh Chư vẫn còn, rồi bố mày sẽ dựng thêm nhiều đồn bốt cho mấy thằng tây ghẻ chúng mày lên gia nhập, tham gia vào du kích quân chiến đấu bảo vệ nền văn hóa H’mong hoành tráng.

***

Tưởng tượng tí thế cho vui thôi. Giờ là đi họp, sau đó bắt xe lên núi. Sáng mai xem lễ hội ở Sín Chải. Nhiệm vụ quan trọng là uống rượu, sẽ cần chuẩn bị thể lực để uống rượu cho tốt. Mọi việc đã có các bà vợ và bọn trẻ trâu lo, việc của anh em H’mong ta là uống rượu cho đàng hoàng, uống rượu được đàng hoàng xong rồi mới nói được đến cuộc kháng chiến của du kích quân.